Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Mechanizm działania memantyny jako antagonisty receptorów NMDA determinuje specyficzny profil interakcji lekowych. Ze względu na właściwości farmakologiczne memantyny, należy spodziewać się określonych interakcji z innymi substancjami leczniczymi, które mogą prowadzić zarówno do wzmocnienia, jak i osłabienia efektu terapeutycznego poszczególnych leków.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na układ nerwowy

Jednoczesne stosowanie memantyny z innymi lekami działającymi na układ nerwowy może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji. Badania farmakologiczne wskazują, że memantyna może modyfikować działanie kilku grup leków:

• Podawanie memantyny może nasilać działanie L-dopy, agonistów receptorów dopaminergicznych oraz leków przeciwcholinergicznych, co wymaga uwagi przy równoczesnym stosowaniu tych substancji²
• Memantyna może osłabiać działanie barbituranów i neuroleptyków, co może wymagać dostosowania dawkowania tych leków³
• Interakcja z lekami zmniejszającymi napięcie mięśni szkieletowych, w tym z dantrolem i baklofenem, może wymagać dostosowania dawek tych leków⁴

Przeciwwskazane połączenia lekowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na połączenia, które są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych:

• Amantadyna – jednoczesne stosowanie memantyny z amantadyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko rozwoju psychozy farmakotoksycznej. Obydwa leki mają podobną budowę chemiczną i są antagonistami receptorów NMDA, co potęguje ich działanie⁵
• Ketamina i dekstrometorfan – podobnie jak w przypadku amantadyny, jednoczesne stosowanie tych substancji z memantyną niesie ze sobą ryzyko nasilenia działań niepożądanych⁶

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Istotne klinicznie interakcje odnotowano przy łącznym stosowaniu memantyny z lekami przeciwzakrzepowymi:

• Warfaryna – po wprowadzeniu memantyny do obrotu zgłaszano pojedyncze przypadki zwiększenia wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR) u pacjentów leczonych jednocześnie warfaryną. Mimo że nie ustalono bezpośredniego związku przyczynowego, zaleca się ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego lub wartości INR u pacjentów przyjmujących równocześnie doustne antykoagulanty⁷

Interakcje z innymi lekami

Memantyna może wchodzić w interakcje również z następującymi substancjami leczniczymi:

• Fenytoina – istnieją doniesienia o potencjalnym ryzyku związanym z jednoczesnym stosowaniem memantyny i fenytoiny, choć dane te opierają się na pojedynczym opisie przypadku⁸
• Leki wydalane przy udziale nerkowego układu transportu kationów – cymetydyna, ranitydyna, prokainamid, chinidyna, chinina oraz nikotyna, które podobnie jak amantadyna są wydalane przez ten sam nerkowy układ transportu kationów, mogą wchodzić w interakcje z memantyną, prowadząc do zwiększenia stężenia tych leków w osoczu⁹
• Hydrochlorotiazyd (HCT) – przy jednoczesnym stosowaniu memantyny i hydrochlorotiazydu lub produktów zawierających HCT może dojść do zmniejszenia stężenia HCT w surowicy¹⁰

Brak istotnych interakcji

W badaniach farmakokinetycznych i klinicznych nie wykazano istotnych interakcji pomiędzy memantyną a następującymi lekami:

• Glibenclamid/metformina – w badaniach po podaniu pojedynczej dawki u młodych zdrowych osób nie zaobserwowano istotnych interakcji¹¹
• Donepezil – nie zaobserwowano istotnych interakcji farmakokinetycznych¹²
• Galantamina – nie odnotowano istotnego wpływu memantyny na farmakokinetykę galantaminy w badaniu z udziałem młodych zdrowych osób¹³

Wpływ na enzymy cytochromu P450

Memantyna w badaniach in vitro nie wykazuje hamującego wpływu na aktywność izoenzymów cytochromu P450. Nie zaobserwowano hamowania aktywności: CYP 1A2, 2A6, 2C9, 2D6, 2E1, 3A, monooksygenazy zawierającej flawinę, hydrolazy epoksydowej ani sulfationowej. Świadczy to o ograniczonym potencjale interakcji na poziomie metabolizmu wątrobowego.¹⁴

Interakcje z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Memantine Glenmark nie zawarto bezpośrednich informacji o interakcjach memantyny z alkoholem, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów takiego połączenia:

• Wzmocnienie działania depresyjnego na OUN – alkohol może nasilać działanie depresyjne memantyny na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia zaburzeń poznawczych, koordynacji ruchowej i zwiększenia ryzyka upadków
• Wpływ na metabolizm wątrobowy – chociaż memantyna nie wykazuje istotnego wpływu na enzymy cytochromu P450, jednoczesne spożywanie alkoholu może obciążać wątrobę i teoretycznie modyfikować metabolizm leku
• Nasilenie działań niepożądanych – zarówno alkohol, jak i memantyna mogą wywoływać zawroty głowy, senność i zaburzenia równowagi, które podczas jednoczesnego stosowania mogą ulec nasileniu

Z punktu widzenia klinicznego, u pacjentów z chorobą Alzheimera nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii memantyną ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia zaburzeń poznawczych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych.

Tabela interakcji memantyny z innymi lekami