Właściwości farmakodynamiczne
Lipanthyl 267M 267 mg

Właściwości farmakodynamiczne Lipanthyl 267M

Lipanthyl 267M należy do grupy farmakoterapeutycznej leków hipolipemizujących, w szczególności do fibratów, które obniżają stężenie cholesterolu i trójglicerydów. Substancja czynna – fenofibrat mikronizowany – jest sklasyfikowana kodem ATC: C10 AB 05.¹

Mechanizm działania

Fenofibrat jest pochodną kwasu fibrynowego, której działanie modyfikujące gospodarkę lipidową u ludzi odbywa się poprzez aktywację receptorów jądrowych typu α (PPARα, ang. Peroxisome Proliferator Activated Receptor type α).²

Aktywacja PPARα przez fenofibrat prowadzi do szeregu korzystnych zmian w profilu lipidowym:

• Zwiększa lipolizę i eliminację aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy z surowicy poprzez aktywację lipazy lipoproteinowej
• Zmniejsza wytwarzanie apolipoproteiny CIII
• Zwiększa syntezę apolipoprotein AI i AII³

Działanie fenofibratu na lipoproteiny skutkuje zmniejszeniem frakcji o bardzo małej gęstości (VLDL) i małej gęstości (LDL) zawierających apolipoproteinę B, przy jednoczesnym zwiększeniu frakcji lipoprotein o dużej gęstości (HDL) zawierających apolipoproteiny AI i AII.⁴

Fenofibrat, poprzez modyfikację syntezy i katabolizmu frakcji VLDL, nasila również usuwanie frakcji LDL oraz zmniejsza stężenie małych, gęstych cząsteczek LDL. Jest to szczególnie istotne, ponieważ zwiększone stężenie tych cząsteczek występuje w aterogennej dyslipidemii i stanowi czynnik ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca.⁵

Efekty kliniczne – wpływ na profil lipidowy

Badania kliniczne z zastosowaniem fenofibratu wykazały znaczące zmiany w profilu lipidowym:

U pacjentów z hipercholesterolemią, u których stężenie LDL-cholesterolu zmniejsza się o 20 do 35%, ogólny wpływ na cholesterol poprawia istotne wskaźniki ryzyka miażdżycy:

• Stosunek cholesterolu całkowitego do cholesterolu HDL
• Stosunek LDL-cholesterolu do HDL-cholesterolu
• Stosunek apolipoprotein ApoB do ApoAI⁶

Wpływ na choroby sercowo-naczyniowe

Wykazano, że fibraty mogą łagodzić epizody choroby niedokrwiennej serca. Należy jednak zaznaczyć, że nie udowodniono ich wpływu na obniżenie niezależnej od przyczyny śmiertelności przy stosowaniu zarówno w pierwotnej, jak i wtórnej profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.⁷

Szczególnie istotne są wyniki badania DAIS (ang. Diabets Atherosclerosis Intervention Study), które wykazało, że fenofibrat u pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperlipoproteinemią znacznie spowalnia oceniany angiograficznie postęp miażdżycy naczyń wieńcowych.⁸

Badanie DAIS było podwójnie zaślepionym, randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniem klinicznym, które objęło 418 pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperlipoproteinemią. Charakterystyka wyjściowa pacjentów obejmowała:

• Średnie stężenie cholesterolu całkowitego: 5,57 mmol/l
• Średnie stężenie trójglicerydów: 2,54 mmol/l
• Średnie stężenie cholesterolu LDL: 3,37 mmol/l
• Średnie stężenie cholesterolu HDL: 1,03 mmol/l

Leczenie fenofibratem, prowadzone przez średnio 38 miesięcy, spowodowało znaczące spowolnienie postępu miażdżycy naczyń wieńcowych, ocenione ilościowo na 40% na podstawie angiografii wieńcowej.⁹

Dodatkowe efekty terapeutyczne

Oprócz głównego działania hipolipemizującego, fenofibrat wykazuje szereg dodatkowych efektów klinicznych:

1. Wpływ na żółtaki – pozanaczyniowe złogi cholesterolu (żółtaki ścięgniste i guzkowe) mogą zostać wyraźnie zmniejszone lub całkowicie wyeliminowane pod wpływem leczenia fenofibratem.¹⁰
2. Działanie przeciwzapalne – u pacjentów ze zwiększonym stężeniem fibrynogenu i u pacjentów ze zwiększonym stężeniem Lp(a) leczonych fenofibratem zaobserwowano istotne zmniejszenie tych parametrów. Również inne wskaźniki stanu zapalnego, takie jak stężenie białka CRP, ulegają zmniejszeniu podczas terapii fenofibratem.¹¹
3. Wpływ na stężenie kwasu moczowego – działanie fenofibratu zwiększające wydzielanie kwasu moczowego prowadzi do zmniejszenia jego stężenia we krwi o około 25%. Stanowi to dodatkową korzyść u pacjentów, u których współwystępuje dyslipidemia i hiperurykemia.¹²
4. Działanie przeciwagregacyjne – fenofibrat wykazuje działanie przeciwagregacyjne na płytki krwi, co zostało zaobserwowane zarówno w badaniach na zwierzętach, jak i w badaniach klinicznych. Badania te wykazały zmniejszenie agregacji płytek wywoływanej przez różne czynniki, takie jak ADP, kwas arachidonowy i adrenalina.¹³