Wpływ leku Levetiracetam Aurovitas na płodność, ciążę i laktację

W praktyce klinicznej przekazanie pacjentkom pełnych informacji dotyczących stosowania lewetyracetamu w kontekście płodności, ciąży i karmienia piersią jest kluczowym elementem opieki medycznej. Levetiracetam Aurovitas (100 mg/ml, roztwór doustny) to lek przeciwpadaczkowy, którego stosowanie w tych szczególnych okolicznościach wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka.¹

Poradnictwo dla kobiet w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym przyjmujące lewetyracetam powinny otrzymać specjalistyczną poradę medyczną dotyczącą planowania ciąży. W przypadku pacjentki planującej ciążę konieczna jest dokładna ocena dotychczasowego leczenia lewetyracetamem.²

Szczególne zalecenia obejmują:

• Unikanie nagłego przerwania leczenia lewetyracetamem, ponieważ może to prowadzić do wystąpienia napadów drgawkowych z odstawienia, co może mieć poważne konsekwencje zarówno dla kobiety, jak i dla nienarodzonego dziecka³
• Preferowanie monoterapii nad politerapią – leczenie wieloma lekami przeciwpadaczkowymi (LPP) może wiązać się z większym ryzykiem wad wrodzonych niż monoterapia, w zależności od zastosowanych dodatkowych leków przeciwpadaczkowych⁴

Stosowanie leku w czasie ciąży

Dane epidemiologiczne dotyczące stosowania lewetyracetamu w ciąży są stosunkowo obszerne i nie wskazują na zwiększone ryzyko poważnych wad wrodzonych. Szeroki zakres danych z okresu po wprowadzeniu do obrotu, obejmujący ponad 1800 kobiet ciężarnych (w tym ponad 1500 w pierwszym trymestrze) przyjmujących lewetyracetam w monoterapii, nie wykazał zwiększonego ryzyka dużych wrodzonych wad rozwojowych.⁵

Dostępne dane dotyczące neurorozwoju dzieci narażonych in utero na monoterapię lewetyracetamem są ograniczone, jednak bieżące badania epidemiologiczne (obejmujące około 100 dzieci) nie wskazują na zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych lub opóźnienia w rozwoju.⁶

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży:

• Lewetyracetam można stosować u kobiet w ciąży, jeśli po dokładnym przeanalizowaniu sytuacji zostanie to uznane za klinicznie konieczne⁷
• Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki⁸
• Należy monitorować stężenie leku ze względu na zmiany farmakokinetyczne w czasie ciąży⁹

Zmiany farmakokinetyczne w ciąży

Podczas ciąży dochodzi do istotnych zmian fizjologicznych, które mogą wpływać na stężenie lewetyracetamu w osoczu. Obserwowano zmniejszenie stężenia leku w osoczu podczas ciąży, przy czym najwyraźniej zjawisko to występuje w trzecim trymestrze, kiedy stężenie może spaść nawet do 60% wartości wyjściowej (sprzed ciąży).¹⁰

W związku z tym u kobiet w ciąży stosujących lewetyracetam należy zapewnić odpowiednie postępowanie kliniczne, które może obejmować:

• Regularne monitorowanie stężenia leku w osoczu
• Ewentualne dostosowanie dawki w przypadku zmniejszenia stężenia leku poniżej zakresu terapeutycznego
• Szczególnie staranne monitorowanie w trzecim trymestrze ciąży
• Ocenę skuteczności terapeutycznej i występowania działań niepożądanych

¹¹

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Lewetyracetam przenika do mleka kobiecego, co stanowi istotną informację dla matek karmiących piersią. Dlatego karmienie piersią nie jest zalecane podczas terapii lewetyracetamem.¹²

Jeżeli jednak leczenie lewetyracetamem jest konieczne w okresie karmienia piersią, należy dokonać indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając zarówno znaczenie karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści terapeutyczne dla matki.¹³

Czynniki, które należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu leku podczas karmienia piersią, obejmują:

• Stan kliniczny matki i ryzyko napadów padaczkowych
• Potencjalne korzyści z karmienia piersią dla dziecka
• Możliwe działania niepożądane leku u dziecka karmionego piersią
• Alternatywne opcje terapeutyczne

Wpływ na płodność

W zakresie wpływu na płodność, badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu lewetyracetamu na płodność.¹⁴ Należy jednak zaznaczyć, że dane kliniczne dotyczące potencjalnego ryzyka dla płodności u ludzi są ograniczone, co powinno być komunikowane pacjentom.¹⁵

W przypadku par planujących dziecko wskazane jest multidyscyplinarne podejście uwzględniające konsultację:

• Neurologiczną – ocena kontroli napadów padaczkowych i optymalnego schematu terapeutycznego
• Ginekologiczno-położniczą – ocena czynników mogących wpływać na płodność
• Genetyczną – w przypadku podejrzenia rodzinnych uwarunkowań padaczki