Działania niepożądane
IPP 40 mg

Podczas terapii pantoprazolem działania niepożądane występują u około 5% pacjentów, z najczęstszym powikłaniem w postaci zakrzepowego zapalenia żyły w miejscu podania (częstość „często”). Inne często obserwowane objawy to polipy dna żołądka (łagodne), bóle głowy oraz zawroty głowy. Rzadkie, ale klinicznie istotne działania niepożądane obejmują agranulocytozę, małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), uszkodzenie miąższu wątroby, żółtaczkę, niewydolność wątroby oraz śródmiąższowe zapalenie nerek. Długotrwałe stosowanie pantoprazolu może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, takich jak hipomagnezemia, hipokalcemia, hiponatremia i hipokaliemia, które manifestują się m.in. skurczami mięśni i zaburzeniami rytmu serca.

Działania niepożądane pantoprazolu (IPP 40 mg)

Działania niepożądane podczas terapii pantoprazolem dotyczą około 5% pacjentów poddanych leczeniu. Najczęściej obserwowanym powikłaniem jest zakrzepowe zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia, natomiast biegunka i ból głowy występują u około 1% osób przyjmujących lek.1

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane pantoprazolu klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:2

  • Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
  • Często (≥1/100 do <1/10) – występują u 1-10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występują u 1-10 na 1000 pacjentów
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u 1-10 na 10 000 pacjentów
  • Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Należy zaznaczyć, że działaniom niepożądanym zgłaszanym po wprowadzeniu produktu do obrotu nie można przypisać określonej częstości, dlatego zakwalifikowano je do grupy o częstości nieznanej.3

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Częstość Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko Agranulocytoza Niemal całkowity zanik granulocytów we krwi, znacznie zwiększający ryzyko infekcji
Częstość nieznana Małopłytkowość, Leukopenia, Pancytopenia Zmniejszenie liczby płytek krwi, białych krwinek lub wszystkich elementów morfotycznych krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana Nadwrażliwość (w tym reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny) Poważne reakcje alergiczne, które mogą zagrażać życiu
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Niezbyt często Hiperlipidemie i zwiększenie stężenia lipidów (triglicerydy, cholesterol) Nieprawidłowo wysokie stężenia lipidów we krwi
Częstość nieznana Hiponatremia, Hipomagnezemia, Hipokalcemia związana z hipomagnezemią, Zmiany masy ciała, Hipokaliemia Obniżone stężenia elektrolitów we krwi – sodu, magnezu, wapnia, potasu; mogą prowadzić do zaburzeń funkcji wielu narządów
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często Zaburzenia snu Trudności w zasypianiu, utrzymaniu snu lub nieprawidłowa jakość snu
Rzadko Depresja (i jej zaostrzenie), Dezorientacja (i jej zaostrzenie) Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, zaburzenia orientacji
Zaburzenia psychiczne Częstość nieznana Omamy, Splątanie Zaburzenia postrzegania rzeczywistości i świadomości, zwłaszcza u pacjentów predysponowanych
Zaburzenia układu nerwowego Często Bóle głowy, Zawroty głowy Odczuwanie bólu w obrębie głowy, zaburzenia równowagi
Niezbyt często Zaburzenia smaku Zmienione odczuwanie smaku pokarmów
Zaburzenia układu nerwowego Częstość nieznana Parestezje Zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia, pieczenia
Zaburzenia oka Częstość nieznana Zaburzenia widzenia/niewyraźne widzenie Pogorszenie ostrości widzenia, niewyraźne widzenie
Zaburzenia żołądka i jelit Często Polipy dna żołądka (łagodne) Łagodne nowotwory śluzówki żołądka
Niezbyt często Biegunka, Nudności/wymioty, Uczucie rozpierania w jamie brzusznej i wzdęcie, Zaparcie, Suchość w jamie ustnej, Ból brzucha i uczucie dyskomfortu Zmiana częstości i konsystencji wypróżnień, dolegliwości w obrębie przewodu pokarmowego
Zaburzenia żołądka i jelit Częstość nieznana Mikroskopowe zapalenie jelita grubego Stan zapalny okrężnicy widoczny wyłącznie w badaniu mikroskopowym
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferaz, γ-GT), Zwiększenie stężenia bilirubiny Wzrost parametrów laboratoryjnych wskazujących na uszkodzenie wątroby
Częstość nieznana Uszkodzenie miąższu wątroby, Żółtaczka, Niewydolność wątroby Poważne zaburzenia funkcji wątroby, zażółcenie skóry i białkówek oczu
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często Wysypka/wykwity skórne, Świąd Zmiany skórne i odczucie swędzenia
Rzadko Pokrzywka, Obrzęk naczynioruchowy Reakcje alergiczne skóry, obrzęk tkanki podskórnej mogący stanowić zagrożenie życia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Częstość nieznana Zespół Stevensa-Johnsona, Zespół Lyella, Rumień wielopostaciowy, Nadwrażliwość na światło, Podostra postać skórna tocznia rumieniowatego Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, problemy skórne związane z ekspozycją na światło, choroby autoimmunologiczne
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często Złamania biodra, nadgarstka lub kręgosłupa Złamania kości związane z długotrwałym stosowaniem leku
Częstość nieznana Bóle stawów, Bóle mięśni, Skurcze mięśni na skutek zaburzeń elektrolitowych Dolegliwości bólowe w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego, kurcze związane z zaburzeniami elektrolitowymi
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Częstość nieznana Śródmiąższowe zapalenie nerek Stan zapalny tkanki śródmiąższowej nerek mogący prowadzić do niewydolności nerek
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Częstość nieznana Ginekomastia Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Zakrzepowe zapalenie żyły w miejscu podania Stan zapalny żyły z obecnością zakrzepu w miejscu wstrzyknięcia leku
Niezbyt często Astenia, uczucie zmęczenia i złe samopoczucie Osłabienie, zmęczenie, ogólne złe samopoczucie
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Częstość nieznana Zwiększona temperatura ciała, Obrzęki obwodowe Gorączka, obrzęki kończyn

Najczęstsze działania niepożądane pantoprazolu

Do najczęściej występujących działań niepożądanych zalicza się zakrzepowe zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia leku, które klasyfikowane jest w kategorii „często”. Ponadto, w tej samej kategorii częstości obserwuje się polipy dna żołądka o charakterze łagodnym, bóle głowy oraz zawroty głowy.4

Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Szczególnego monitorowania wymagają rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane, które mimo niskiej częstości występowania mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta:

Zaburzenia elektrolitowe związane z pantoprazolem

Pantoprazol może powodować istotne klinicznie zaburzenia elektrolitowe, w tym:10

  • Hipomagnezemię – obniżone stężenie magnezu, które może prowadzić do wtórnej hipokalcemii
  • Hipokalcemię – obniżone stężenie wapnia, często związane z hipomagnezemią
  • Hiponatremię – obniżone stężenie sodu
  • Hipokaliemię – obniżone stężenie potasu

Zaburzenia elektrolitowe mogą manifestować się takimi objawami jak skurcze mięśni, zaburzenia rytmu serca, ogólne osłabienie i inne. Długotrwałe utrzymywanie się hipomagnezemii może prowadzić do ciężkich powikłań.11

Ryzyko złamań podczas długotrwałej terapii

Długotrwałe stosowanie pantoprazolu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem złamań biodra, nadgarstka lub kręgosłupa, zwłaszcza u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka osteoporozy. Klasyfikowane jako działanie niepożądane o częstości występowania „niezbyt często”.12

Monitorowanie działań niepożądanych pantoprazolu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem odpowiednich instytucji.13

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl