Przedawkowanie leku Hadmuliv (ibuprofen 200 mg + paracetamol 500 mg)

Lek Hadmuliv zawiera dwie substancje czynne: ibuprofen (200 mg) oraz paracetamol (500 mg), które w przypadku przedawkowania mogą wywoływać odmienne, choć po części nakładające się objawy kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę objawów i postępowania w przypadku przedawkowania obu składników leku z uwzględnieniem potencjalnego ryzyka dla pacjenta.¹

Przedawkowanie ibuprofenu

Ibuprofen w dawkach toksycznych wywołuje charakterystyczne objawy, których nasilenie jest zależne od przyjętej dawki. U dzieci jednorazowe przyjęcie dawki powyżej 400 mg/kg masy ciała ibuprofenu może wywołać objawy przedawkowania. U osób dorosłych zależność efektu od dawki jest mniej wyraźna. Okres półtrwania ibuprofenu po przedawkowaniu wynosi od 1,5 do 3 godzin.²

Objawy przedawkowania ibuprofenu

Objawy przedawkowania ibuprofenu charakteryzują się szerokim spektrum manifestacji klinicznych, od łagodnych do zagrażających życiu. Możemy obserwować:³

• Objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, ból brzucha, rzadziej biegunka, krwawienie z przewodu pokarmowego
• Objawy neurologiczne: oczopląs, niewyraźne widzenie, szum w uszach, ból głowy
• W cięższych przypadkach: toksyczność w ośrodkowym układzie nerwowym objawiająca się zawrotami głowy (pochodzenia obwodowego i ośrodkowego), sennością, czasami pobudzeniem, dezorientacją lub śpiączką
• Sporadycznie: drgawki

W ciężkim zatruciu może wystąpić kwasica metaboliczna oraz wydłużenie czasu protrombinowego (INR), co prawdopodobnie wynika z wpływu na aktywność czynników krzepnięcia krwi. W przypadku jednoczesnego odwodnienia mogą wystąpić ostre zaburzenia czynności nerek i uszkodzenie wątroby. U pacjentów z astmą oskrzelową możliwe jest zaostrzenie objawów.⁴

Postępowanie w przedawkowaniu ibuprofenu

Leczenie przedawkowania ibuprofenu ma charakter objawowy i podtrzymujący. Należy zastosować następujące procedury:⁵

1. Utrzymanie drożności dróg oddechowych
2. Monitorowanie czynności serca oraz parametrów życiowych do czasu ich ustabilizowania
3. Jeśli od przyjęcia potencjalnie toksycznej dawki ibuprofenu nie upłynęła 1 godzina, należy rozważyć podanie doustne węgla aktywnego
4. W przypadku występowania częstych lub przedłużających się drgawek należy podać dożylnie diazepam lub lorazepam
5. Pacjentom z astmą należy podać leki rozszerzające oskrzela

Istotne jest szybkie wdrożenie powyższych procedur, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania funkcji życiowych pacjenta.⁶

Przedawkowanie paracetamolu

Paracetamol w dawkach toksycznych stanowi szczególne zagrożenie dla funkcji wątroby. U osób dorosłych po przyjęciu 10 g paracetamolu (co odpowiada 20 tabletkom preparatu Hadmuliv) lub więcej istnieje wysokie ryzyko uszkodzenia wątroby.⁷

Przyjęcie 5 g paracetamolu (co odpowiada 10 tabletkom preparatu Hadmuliv) lub więcej może prowadzić do uszkodzenia wątroby, jeśli u pacjenta występuje przynajmniej jeden z następujących czynników ryzyka:⁸

• Długotrwałe leczenie karbamazepiną, fenobarbitalem, fenytoiną, prymidonem, ryfampicyną, produktami zawierającymi ziele dziurawca lub innymi produktami leczniczymi indukującymi enzymy wątrobowe
• Regularne nadużywanie alkoholu
• Prawdopodobny niedobór glutationu, np. z powodu zaburzeń odżywiania, mukowiscydozy, zakażenia HIV, głodzenia, wyniszczenia

Objawy przedawkowania paracetamolu

Objawy przedawkowania paracetamolu zazwyczaj rozwijają się w charakterystycznej sekwencji czasowej:⁹

• Pierwsze 24 godziny: bladość, nudności, wymioty, jadłowstręt oraz ból brzucha
• 12-48 godzin po przyjęciu: objawy uszkodzenia wątroby, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby

Mogą również wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy oraz kwasica metaboliczna. W ciężkich zatruciach zaburzenia czynności wątroby mogą postępować do encefalopatii, krwotoku, hipoglikemii, obrzęku mózgu i zgonu.¹⁰

Możliwe jest wystąpienie ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych, objawiającej się silnym bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem, nawet w przypadku braku ciężkiego uszkodzenia wątroby. Zgłaszano również przypadki zaburzeń rytmu serca i zapalenia trzustki.¹¹

Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu wymaga natychmiastowego leczenia. Pomimo braku istotnych wczesnych objawów pacjenci powinni w trybie pilnym zgłosić się do szpitala w celu uzyskania natychmiastowej pomocy medycznej. Objawy mogą być ograniczone do nudności lub wymiotów i mogą nie odzwierciedlać ciężkości przedawkowania lub ryzyka uszkodzenia narządów.¹²

Schemat postępowania obejmuje:¹³

1. Jeśli od przedawkowania upłynęła nie więcej niż 1 godzina, należy rozważyć podanie węgla aktywnego
2. Pomiar stężenia paracetamolu w osoczu po co najmniej 4 godzinach od jego przyjęcia (stężenia mierzone wcześniej są niewiarygodne)
3. Leczenie N-acetylocysteiną może być zastosowane przed upływem 24 godzin od przyjęcia paracetamolu; jej największe działanie ochronne uzyskuje się do 8 godzin po zażyciu. Po tym czasie skuteczność odtrutki zmniejsza się znacząco
4. W razie konieczności N-acetylocysteinę należy podać dożylnie, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania
5. Jeśli u pacjenta nie występują wymioty, odpowiednią alternatywą do zastosowania w odległym miejscu, poza szpitalem, może być doustnie podana metionina

Postępowanie w przypadku pacjentów z objawami ciężkiej niewydolności wątroby występującymi po czasie dłuższym niż 24 godziny od przedawkowania, powinno być zgodne z ustalonymi wytycznymi.¹⁴

Tabela objawów przedawkowania leku Hadmuliv