Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Gopten 0,5

Trandolapryl, substancja czynna produktu leczniczego Gopten 0,5, wymaga szczególnej uwagi w określonych sytuacjach klinicznych. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów ze zwężeniem tętnicy głównej lub zwężeniem drogi odpływu.¹

Reakcje nadwrażliwości i reakcje rzekomoanafilaktyczne

U pacjentów otrzymujących inhibitory ACE w trakcie leczenia odczulającego na jady zwierzęce (np. owadów) mogą wystąpić reakcje rzekomoanafilaktyczne, w niektórych przypadkach zagrażające życiu. Przed rozpoczęciem terapii odczulającej należy rozważyć tymczasowe odstawienie inhibitora ACE.²

Zagrażające życiu reakcje rzekomoanafilaktyczne obserwowano również u pacjentów otrzymujących inhibitory ACE podczas zabiegów aferezy lipoprotein o małej gęstości (LDL).³

Zaburzenia czynności wątroby

Trandolapryl jest prolekiem, który wymaga metabolizmu wątrobowego do aktywnej formy. U pacjentów z niewydolnością wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktu Gopten 0,5. Tacy pacjenci powinni pozostawać pod stałą kontrolą lekarską.⁴

Objawowe niedociśnienie

U pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym rzadko obserwuje się objawowe niedociśnienie po podaniu dawki początkowej trandolaprylu lub podczas zwiększania dawki. Ryzyko wystąpienia tego działania jest wyższe u pacjentów z hipowolemią oraz niedoborem sodu spowodowanym:

• długotrwałym stosowaniem leków moczopędnych
• dietą ubogosodową
• dializoterapią
• biegunką lub wymiotami

U tych pacjentów przed rozpoczęciem leczenia trandolaprylem zaleca się odstawienie leków moczopędnych oraz uzupełnienie objętości płynów i/lub niedoboru sodu.⁵

Podobne środki ostrożności dotyczą pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami naczyniowo-mózgowymi, u których nadmierne zmniejszenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub incydentu mózgowo-naczyniowego.⁶

Agranulocytoza i działanie hamujące czynność szpiku kostnego

U pacjentów leczonych inhibitorami ACE obserwowano agranulocytozę i zahamowanie czynności szpiku kostnego. Ryzyko neutropenii zależy od dawki i rodzaju inhibitora ACE oraz stanu klinicznego pacjenta. Powikłania te występują częściej u pacjentów z:

• niewydolnością nerek
• kolagenozami (np. toczniem rumieniowatym i twardziną układową)

Szczególnie narażeni są pacjenci z kolagenozami i współistniejącą niewydolnością nerek oraz jednocześnie stosujący glikokortykosteroidy i antymetabolity. U tych pacjentów należy regularnie kontrolować liczbę białych krwinek i stężenie białka w moczu. Neutropenia jest odwracalna po odstawieniu inhibitora ACE.⁷

Nadwrażliwość (obrzęk naczynioruchowy)

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z produktem złożonym zawierającym sakubitryl i walsartan jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Należy zachować odstęp 36 godzin między zakończeniem leczenia jednym a rozpoczęciem drugiego produktu.⁸

Zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego występuje również przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z:

• racekadotrylem
• inhibitorami mTOR (np. syrolimusem, ewerolimusem, temsyrolimusem)
• wildagliptyną

Wymagana jest szczególna ostrożność przy rozpoczynaniu terapii tymi lekami u pacjentów już przyjmujących inhibitor ACE.⁹

Trandolapryl może powodować obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, języka, głośni i/lub krtani. Obrzęk naczynioruchowy występuje częściej u pacjentów rasy czarnej niż u innych ras. Informowano również o występowaniu obrzęku naczynioruchowego jelit u pacjentów leczonych inhibitorami ACE.¹⁰

Należy uwzględnić możliwość obrzęku naczynioruchowego jelit u pacjentów leczonych trandolaprylem zgłaszających się z bólem brzucha, również z towarzyszącymi nudnościami lub wymiotami.¹¹

W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy:

1. Natychmiast przerwać leczenie
2. Monitorować stan pacjenta do czasu ustąpienia obrzęku
3. W przypadku obrzęku języka, głośni i/lub krtani podać natychmiast podskórnie 0,3-0,5 ml roztworu adrenaliny (1:1000) i zastosować inne odpowiednie metody leczenia

Należy pamiętać, że obrzęk naczynioruchowy twarzy zwykle ustępuje samoistnie, natomiast obrzęk języka, głośni i krtani może zagrażać życiu z powodu ryzyka niedrożności dróg oddechowych.¹²

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie. Produkt Gopten 0,5 jest przeciwwskazany u pacjentów, u których obrzęk naczynioruchowy wystąpił po zastosowaniu innego inhibitora ACE.¹³

Pacjenci z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym

Inhibitory ACE można stosować do czasu wdrożenia leczenia przyczynowego nadciśnienia naczyniowo-nerkowego lub gdy takie leczenie nie jest planowane. U pacjentów z jednostronnym lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej leczonych inhibitorami ACE istnieje zwiększone ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek. Leki moczopędne mogą dodatkowo zwiększać to ryzyko.¹⁴

Niewydolność nerek może wystąpić nawet przy niewielkich zmianach stężenia kreatyniny w osoczu, również u pacjentów z jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej. U takich pacjentów leczenie należy rozpoczynać w warunkach szpitalnych, pod ścisłym nadzorem lekarza, od małych dawek, które należy ostrożnie dostosowywać. W pierwszych tygodniach leczenia zaleca się odstawienie leków moczopędnych oraz regularne monitorowanie czynności nerek i stężenia potasu.¹⁵

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min może być konieczne zmniejszenie dawki trandolaprylu oraz dokładne monitorowanie czynności nerek.¹⁶

Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z:

• niewydolnością nerek
• zastoinową niewydolnością serca
• jednostronnym lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej
• zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki
• po przeszczepieniu nerki

U tych pacjentów istnieje podwyższone ryzyko nasilenia się zaburzeń czynności nerek. U niektórych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, bez istniejącej wcześniej choroby nerek, może wystąpić niewielkie i zwykle przemijające zwiększenie stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny podczas jednoczesnego stosowania trandolaprylu z lekiem moczopędnym.¹⁷

U pacjentów z niewydolnością nerek leczonych stosunkowo dużymi dawkami inhibitorów ACE może wystąpić białkomocz. Ponadto, u pacjentów z niewydolnością nerek zwiększa się ryzyko hiperkaliemii, dlatego należy u nich regularnie kontrolować stężenie elektrolitów.¹⁸

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskirenu, ponieważ zwiększa to ryzyko:

• niedociśnienia
• hiperkaliemii
• zaburzeń czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek)

Jeżeli podwójna blokada układu RAA jest absolutnie konieczna, należy ją stosować wyłącznie pod nadzorem specjalisty, regularnie kontrolując czynność nerek, stężenie elektrolitów oraz ciśnienie tętnicze. U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.¹⁹

Stężenie potasu w surowicy

Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię z powodu hamowania uwalniania aldosteronu. Efekt ten zazwyczaj nie jest istotny klinicznie u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Zwiększone ryzyko hiperkaliemii dotyczy pacjentów z:

• zaburzeniami czynności nerek
• cukrzycą
• hipoaldosteronizmem
• zaburzeniami czynności lewej komory po zawale mięśnia sercowego

Ryzyko hiperkaliemii zwiększa się również u pacjentów przyjmujących:

• suplementy potasu (w tym substytuty soli kuchennej)
• leki moczopędne oszczędzające potas
• trimetoprim lub kotrimoksazol (będący skojarzeniem trimetoprimu i sulfametoksazolu)
• antagonistów aldosteronu
• antagonistów receptora angiotensyny II

U pacjentów otrzymujących inhibitory ACE należy zachować ostrożność podczas stosowania wymienionych wyżej leków oraz regularnie kontrolować stężenie potasu w surowicy i czynność nerek.²⁰

Kaszel

U pacjentów poddawanych leczeniu inhibitorami konwertazy angiotensyny może wystąpić suchy kaszel bez odkrztuszania. Po przerwaniu leczenia objaw ten zazwyczaj ustępuje.²¹

Zabiegi chirurgiczne i znieczulenie

U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym lub podczas znieczulenia środkami obniżającymi ciśnienie tętnicze, trandolapryl może blokować wytwarzanie angiotensyny II wtórnie do kompensacyjnego uwalniania reniny, co wymaga szczególnej uwagi anestezjologa.²²

Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania trandolaprylu u dzieci nie zostały określone w badaniach klinicznych, dlatego nie zaleca się stosowania produktu Gopten 0,5 w tej populacji pacjentów.²³

Ciąża

Nie należy rozpoczynać podawania inhibitorów ACE podczas ciąży. U pacjentek planujących ciążę zaleca się zastosowanie alternatywnego leczenia przeciwnadciśnieniowego o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży. W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie inhibitorów ACE i, jeśli jest to wskazane, rozpocząć leczenie alternatywne.²⁴

Karmienie piersią

Ze względu na brak danych dotyczących stosowania trandolaprylu podczas karmienia piersią, nie zaleca się stosowania produktu Gopten 0,5 w tym okresie, szczególnie w przypadku karmienia piersią noworodka lub wcześniaka. Zaleca się podawanie innych preparatów o ustalonym profilu bezpieczeństwa podczas laktacji.²⁵

Informacje dodatkowe dotyczące składu produktu

Produkt Gopten 0,5 zawiera laktozę jednowodną (56 mg w jednej kapsułce) i dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁶

Gopten 0,5 zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce (dokładnie 0,09 mg), co oznacza, że produkt uznaje się za praktycznie „wolny od sodu”.²⁷