Działania niepożądane
Glukoza 10 Braun 100 mg/ml

Roztwór do infuzji Glukoza 10 Braun (100 mg/ml) o osmolarności 555 mOsm/l, stosowany zgodnie z zaleceniami, rzadko wywołuje działania niepożądane. Jednak w praktyce klinicznej najistotniejszym powikłaniem jest hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, o nieznanej częstości występowania, charakteryzująca się obniżeniem stężenia sodu w osoczu poniżej wartości referencyjnych. Hiponatremia ta może prowadzić do encefalopatii hiponatremicznej – poważnego powikłania neurologicznego objawiającego się obrzękiem mózgu, zaburzeniami świadomości i drgawkami, które może skutkować nieodwracalnym uszkodzeniem mózgu lub zgonem. Ryzyko rozwoju hiponatremii wzrasta przy podawaniu hipertonicznego roztworu glukozy bez odpowiedniej suplementacji elektrolitów, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej lub stosujących leki wpływające na gospodarkę sodową.

Działania niepożądane leku Glukoza 10 Braun (100 mg/ml)

W przypadku prawidłowego stosowania roztworu do infuzji Glukoza 10 Braun zgodnie z zaleceniami medycznymi, nie należy spodziewać się wystąpienia działań niepożądanych 1. Niemniej jednak, w praktyce klinicznej zidentyfikowano określone zaburzenia, które mogą wystąpić podczas terapii tym preparatem.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Najważniejszym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem roztworu Glukoza 10 Braun jest hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym. Częstość występowania tego zaburzenia określa się jako „nieznana” 2. Hiponatremia to zaburzenie elektrolitowe charakteryzujące się obniżonym stężeniem sodu w osoczu poniżej wartości referencyjnych, co może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, szczególnie w środowisku szpitalnym.

Zaburzenia neurologiczne

W następstwie hiponatremii może rozwinąć się encefalopatia hiponatremiczna – poważne powikłanie neurologiczne o nieznanej częstości występowania 3. Stan ten charakteryzuje się obrzękiem mózgu wywołanym zmianami osmotycznymi. Hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym może doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu, a w skrajnych przypadkach – do zgonu pacjenta, właśnie w wyniku rozwinięcia się ostrej encefalopatii hiponatremicznej 4.

Mechanizm rozwoju działań niepożądanych

Roztwór Glukoza 10 Braun (100 mg/ml) charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością wynoszącą 555 mOsm/l 5. Podanie hipertonicznego roztworu glukozy bez odpowiedniej suplementacji elektrolitów może prowadzić do rozwoju hiponatremii rozcieńczeniowej. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej lub otrzymujących równocześnie inne leki wpływające na gospodarkę sodową.

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne konsekwencje
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym Nieznana Obniżenie stężenia sodu w osoczu, mogące prowadzić do objawów neurologicznych; wymaga monitorowania stężenia elektrolitów w osoczu podczas terapii
Zaburzenia układu nerwowego Encefalopatia hiponatremiczna Nieznana Ciężkie powikłanie hiponatremii charakteryzujące się obrzękiem mózgu, zaburzeniami świadomości, drgawkami; może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu lub zgonu

Monitorowanie i zapobieganie działaniom niepożądanym

W celu minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania roztworu Glukoza 10 Braun (100 mg/ml) należy:

  • Regularnie monitorować parametry gospodarki wodno-elektrolitowej pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia sodu w osoczu
  • Dostosować tempo infuzji do stanu klinicznego pacjenta, uwzględniając jego masę ciała, wiek oraz choroby współistniejące
  • U pacjentów z podwyższonym ryzykiem wystąpienia hiponatremii rozważyć jednoczesne stosowanie roztworów elektrolitów
  • Zwrócić szczególną uwagę na pacjentów w grupach podwyższonego ryzyka rozwoju encefalopatii hiponatremicznej (dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, pacjenci z hipoksemią, pacjenci z chorobami ośrodkowego układu nerwowego)

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku rozpoznania hiponatremii u pacjenta otrzymującego Glukozę 10 Braun (100 mg/ml), należy:

  1. Ocenić stopień ciężkości hiponatremii oraz obecność objawów neurologicznych
  2. Dostosować tempo korekcji hiponatremii do stanu klinicznego pacjenta (szczególnie ostrożnie u pacjentów z przewlekłą hiponatremią)
  3. W przypadku objawowej, ciężkiej hiponatremii rozważyć powolne podanie hipertonicznego roztworu NaCl
  4. Przerwać lub zmodyfikować infuzję Glukozy 10 Braun w zależności od stanu klinicznego pacjenta
  5. Monitorować parametry życiowe oraz stan neurologiczny pacjenta

Znaczenie kliniczne

Choć przy prawidłowym stosowaniu roztworu Glukoza 10 Braun zgodnie z zaleceniami działania niepożądane występują rzadko, należy pamiętać, że roztwór ten dostarcza znacznej ilości energii (1675 kJ/l = 400 kcal/l) 6 bez suplementacji elektrolitów. Dlatego tak istotne jest monitorowanie kliniczne i laboratoryjne pacjentów, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania preparatu lub u osób z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl