Działania niepożądane
Empelic 25 mg

Działania niepożądane empagliflozyny

Empagliflozyna (produkt leczniczy Empelic) stanowi substancję czynną stosowaną w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz niewydolności serca z obniżoną lub zachowaną frakcją wyrzutową. Jak każdy lek, również empagliflozyna może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółowy profil bezpieczeństwa leku, opracowany na podstawie badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych dotyczących cukrzycy typu 2 uczestniczyło łącznie 15 582 pacjentów, z czego 10 004 otrzymywało empagliflozynę w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi (metforminą, pochodnymi sulfonylomocznika, pioglitazonem, inhibitorami DPP-4 lub insuliną). W badaniach z kontrolą placebo trwających od 18 do 24 tygodni udział wzięło 3 534 pacjentów, z których 1 183 otrzymywało placebo, a 2 351 – empagliflozynę. Ogólna częstość występowania zdarzeń niepożądanych u pacjentów leczonych empagliflozyną była podobna do częstości w grupie otrzymującej placebo.²

W przypadku niewydolności serca do badań EMPEROR włączono pacjentów z niewydolnością serca i zredukowaną frakcją wyrzutową (N=3 726) lub zachowaną frakcją wyrzutową (N=5 985), którzy otrzymywali leczenie 10 mg empagliflozyny lub placebo. U około połowy pacjentów występowała cukrzyca typu 2.³

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były:

• W przypadku cukrzycy typu 2: hipoglikemia przy stosowaniu w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną⁴
• W przypadku niewydolności serca: zmniejszenie objętości płynów (10 mg empagliflozyny: 11,4%; placebo: 9,7%)⁵

Ogólny profil bezpieczeństwa empagliflozyny był zasadniczo spójny we wszystkich badanych wskazaniach.⁶

Tabelaryczny wykaz działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane u pacjentów, którzy otrzymywali empagliflozynę w badaniach prowadzonych z kontrolą placebo. Działania te zostały sklasyfikowane według grup układowo-narządowych oraz według częstości występowania zgodnie z terminologią MedDRA.⁷

Opis wybranych działań niepożądanych

Hipoglikemia

Hipoglikemia stanowi jedno z najczęstszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem empagliflozyny, zwłaszcza w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. Częstość występowania hipoglikemii zależała od leczenia podstawowego stosowanego w poszczególnych badaniach.⁸

Częstość występowania hipoglikemii była podobna do placebo w przypadku:

• monoterapii empagliflozyną
• leczenia skojarzonego z metforminą
• leczenia skojarzonego z pioglitazonem (z metforminą lub bez)
• leczenia skojarzonego z linagliptyną i metforminą
• jako leczenie dodane do terapii standardowej
• skojarzenia empagliflozyny z metforminą u nieleczonych uprzednio pacjentów⁹

Zwiększoną częstość hipoglikemii zaobserwowano natomiast przy stosowaniu:

• jako leczenie skojarzone z metforminą i pochodnymi sulfonylomocznika (10 mg empagliflozyny: 16,1%; 25 mg empagliflozyny: 11,5%; placebo: 8,4%)
• jako leczenie skojarzone z insuliną podstawową w skojarzeniu z metforminą lub bez niej oraz w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub bez niego (10 mg empagliflozyny: 19,5%; 25 mg empagliflozyny: 28,4%; placebo: 20,6% w ciągu pierwszych 18 tygodni leczenia)
• jako leczenie skojarzone z insuliną MDI (wielokrotne wstrzyknięcia dzienne) w skojarzeniu z metforminą lub bez niej (empagliflozyna 10 mg: 39,8%, empagliflozyna 25 mg: 41,3%, placebo: 37,2% podczas pierwszych 18 tygodni leczenia)¹⁰

W badaniach niewydolności serca EMPEROR obserwowano podobną częstość występowania hipoglikemii podczas stosowania empagliflozyny w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem lub insuliną (10 mg empagliflozyny: 6,5%; placebo: 6,7%).¹¹

Ciężka hipoglikemia

Ciężką hipoglikemię, definiowaną jako zdarzenie wymagające interwencji, obserwowano z podobną częstością u pacjentów stosujących empagliflozynę i placebo w przypadku większości schematów terapeutycznych. Zwiększoną częstość ciężkiej hipoglikemii zaobserwowano jedynie w przypadku stosowania jako leczenie skojarzone z insuliną podstawową lub insuliną MDI.¹²

W badaniach niewydolności serca EMPEROR ciężką hipoglikemię obserwowano z podobną częstością występowania u pacjentów z cukrzycą otrzymujących empagliflozynę i placebo w skojarzeniu z sulfonylomocznikiem lub insuliną (10 mg empagliflozyny: 2,2%, placebo: 1,9%).¹³

Zakażenia narządów płciowych

Kandydoza pochwy, zapalenie pochwy i sromu, zapalenie żołędzi i inne zakażenia narządów płciowych były obserwowane częściej u pacjentów leczonych empagliflozyną (10 mg empagliflozyny: 4,0%; 25 mg empagliflozyny: 3,9%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (1,0%). Zakażenia te występowały częściej u kobiet leczonych empagliflozyną w porównaniu z placebo, natomiast różnica ta była mniej wyraźna u mężczyzn. Zakażenia narządów płciowych miały przeważnie nasilenie łagodne lub umiarkowane.¹⁴

W badaniach niewydolności serca EMPEROR częstość występowania zakażeń narządów płciowych była większa u pacjentów z cukrzycą (10 mg empagliflozyny: 2,3%; placebo: 0,8%) niż u pacjentów bez cukrzycy (10 mg empagliflozyny: 1,7%; placebo: 0,7%) w trakcie leczenia empagliflozyną w porównaniu z placebo.¹⁵

Zwiększone oddawanie moczu

Zwiększone oddawanie moczu (obejmujące takie objawy jak częstomocz, wielomocz i oddawanie moczu w nocy) występowało częściej u pacjentów leczonych empagliflozyną (10 mg empagliflozyny: 3,5%; 25 mg empagliflozyny: 3,3%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (1,4%). Objawy te miały przeważnie nasilenie łagodne lub umiarkowane. Częstość występowania nokturii (oddawania moczu w nocy) była podobna dla empagliflozyny i placebo (<1%).¹⁶

W badaniach niewydolności serca EMPEROR zwiększone oddawanie moczu obserwowano z podobną częstością występowania u pacjentów leczonych empagliflozyną i placebo (10 mg empagliflozyny: 0,9%, placebo: 0,5%).¹⁷

Zakażenia dróg moczowych

Ogólna częstość występowania zakażeń dróg moczowych zgłaszanych jako zdarzenie niepożądane była podobna u pacjentów otrzymujących 25 mg empagliflozyny i placebo (7,0% i 7,2%), i nieznacznie wyższa u pacjentów otrzymujących 10 mg empagliflozyny (8,8%). Podobnie jak w przypadku placebo, zakażenia dróg moczowych były zgłaszane częściej u pacjentów z przewlekłymi lub nawracającymi infekcjami w wywiadzie. Nasilenie zakażeń dróg moczowych (łagodne, umiarkowane, ciężkie) było podobne u pacjentów otrzymujących empagliflozynę i placebo.¹⁸

Zakażenia dróg moczowych były zgłaszane częściej u kobiet leczonych empagliflozyną w porównaniu z placebo; nie obserwowano takiej różnicy w przypadku mężczyzn.¹⁹

Zmniejszenie objętości płynów

Ogólna częstość występowania zmniejszenia objętości płynów (obejmującego takie objawy jak spadek ciśnienia krwi, spadek skurczowego ciśnienia krwi, odwodnienie, niedociśnienie, hipowolemia, hipotonia ortostatyczna oraz omdlenie) była podobna u pacjentów otrzymujących empagliflozynę (10 mg empagliflozyny: 0,6%; 25 mg empagliflozyny: 0,4%) i placebo (0,3%).²⁰

Należy zwrócić uwagę, że częstość występowania zmniejszenia objętości płynów była zwiększona u pacjentów w wieku 75 lat i starszych leczonych empagliflozyną (10 mg empagliflozyny: 2,3%; 25 mg empagliflozyny: 4,3%) w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (2,1%).²¹

Wpływ na czynność nerek

Ogólna częstość występowania przypadków zwiększenia stężenia kreatyniny we krwi i obniżenia współczynnika filtracji kłębuszkowej była podobna u pacjentów otrzymujących empagliflozynę lub placebo:²²

• zwiększenie stężenia kreatyniny: empagliflozyna 10 mg 0,6%, empagliflozyna 25 mg 0,1%, placebo 0,5%
• zmniejszenie współczynnika filtracji kłębuszkowej: empagliflozyna 10 mg 0,1%, empagliflozyna 25 mg 0%, placebo 0,3%

Początkowe zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi i obniżenie współczynnika filtracji kłębuszkowej u pacjentów leczonych empagliflozyną jako terapią uzupełniającą leczenie metforminą zwykle ustępowało w trakcie ciągłego leczenia lub było odwracalne po zakończeniu leczenia.²³

W badaniu EMPA-REG OUTCOME u pacjentów leczonych empagliflozyną obserwowano początkowy spadek eGFR (średnia: 3 ml/min/1,73 m²), a następnie wartości eGFR utrzymywały się w czasie trwania leczenia. Po zakończeniu terapii, średnia wartość eGFR powracała do wartości początkowej, co sugeruje, że w patogenezie tych zmian czynnościowych nerek mogą odgrywać rolę ostre zmiany hemodynamiczne.²⁴

Wpływ na lipidy surowicy i hematokryt

Podczas leczenia empagliflozyną obserwowano zwiększenie stężenia lipidów w surowicy. Średnie zwiększenie procentowe od punktu początkowego dla dawek 10 mg i 25 mg empagliflozyny w porównaniu z placebo wynosiło:²⁵

• dla cholesterolu całkowitego: 4,9% i 5,7% vs 3,5% (placebo)
• dla cholesterolu HDL: 3,3% i 3,6% vs 0,4% (placebo)
• dla cholesterolu LDL: 9,5% i 10,0% vs 7,5% (placebo)
• dla trójglicerydów: 9,2% i 9,9% vs 10,5% (placebo)

Odnotowano również zwiększenie wartości hematokrytu. Średnia zmiana wartości hematokrytu od punktu początkowego wynosiła 3,4% i 3,6% dla dawek 10 mg i 25 mg empagliflozyny, w porównaniu z 0,1% dla placebo. W badaniu EMPA-REG Outcome wartości hematokrytu powróciły do wartości wyjściowych po 30-dniowym okresie kontroli po zakończeniu leczenia.²⁶

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane

Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych związanych z empagliflozyną należy wymienić:

• Martwicze zapalenie powięzi krocza (zgorzel Fourniera) – rzadkie, ale ciężkie i potencjalnie zagrażające życiu zakażenie tkanek miękkich zewnętrznych narządów płciowych i okolicy krocza²⁷
• Cukrzycowa kwasica ketonowa – rzadkie, ale poważne i potencjalnie zagrażające życiu powikłanie metaboliczne, charakteryzujące się podwyższonym poziomem ciał ketonowych²⁸

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁹

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49-21-301
Faks: +48 22 49-21-309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.³⁰