Interakcje leku
Eferox 25 mcg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lewotyroksyna sodowa, składnik aktywny produktu Eferox, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami oraz niektórymi składnikami diety. Interakcje te mogą prowadzić do zmian w skuteczności leczenia poprzez wpływ na wchłanianie lewotyroksyny, jej metabolizm lub wiązanie z białkami osocza. Jednocześnie, lewotyroksyna może modulować działanie innych leków.¹

Interakcje zmniejszające wchłanianie lewotyroksyny

Wiele substancji może wpływać na zmniejszenie wchłaniania lewotyroksyny z przewodu pokarmowego, co może prowadzić do nieskuteczności terapii i konieczności zwiększenia dawki leku. Do najważniejszych należą:²

• Żywice jonowymienne – cholestyramina, kolestypol, sulfonian polistyrenu, sewelamer
• Preparaty zawierające jony metali – sole wapnia, glinu, magnezu, żelaza
• Inne środki wiążące – sukralfat, lantan
• Leki wpływające na wydzielanie kwasu solnego – cymetydyna, inhibitory pompy protonowej

Aby uniknąć interakcji w żołądku lub jelicie cienkim, zaleca się zachowanie odstępu czasowego co najmniej 4-5 godzin między przyjęciem lewotyroksyny a wyżej wymienionymi lekami.³

Produkty zawierające soję i diety bogate w błonnik mogą istotnie ograniczać wchłanianie lewotyroksyny. U dzieci z wrodzoną niedoczynnością tarczycy stosujących dietę bogatą w produkty sojowe obserwowano przypadki zwiększenia stężenia TSH w surowicy pomimo leczenia lewotyroksyną. W celu uzyskania prawidłowych wartości stężenia T4 i TSH konieczne może być podawanie znacznie większych dawek lewotyroksyny. Zaleca się dokładne monitorowanie stężenia T4 i TSH w surowicy zarówno w trakcie stosowania diety bogatej w produkty sojowe, jak i po jej zakończeniu.⁴

Leki stosowane w leczeniu otyłości, w tym orlistat, mogą prowadzić do niedoczynności tarczycy i/lub zmniejszonej kontroli niedoczynności tarczycy u pacjentów przyjmujących jednocześnie lewotyroksynę. Jest to spowodowane zmniejszonym wchłanianiem lewotyroksyny i/lub soli jodu.⁵

Inhibitory pompy protonowej (IPP) przez zwiększenie pH soku żołądkowego mogą powodować zmniejszenie wchłaniania hormonów tarczycy. Podczas jednoczesnego leczenia zaleca się regularne kontrolowanie czynności tarczycy oraz monitorowanie stanu klinicznego pacjenta. Może być konieczne zwiększenie dawki hormonów tarczycy. Należy również zachować ostrożność podczas kończenia leczenia IPP.⁶

Interakcje wpływające na metabolizm i działanie lewotyroksyny

Liczne substancje mogą wpływać na metabolizm lewotyroksyny, hamując przekształcanie T4 do T3 lub wpływając na wiązanie lewotyroksyny z białkami osocza:⁷

• Hamujące przekształcanie T4 w T3: propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, propranolol, lit, jodek, doustne środki kontrastowe, leki beta-adrenolityczne
• Amiodaron i środki kontrastowe zawierające jod – mogą inicjować zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy z powodu dużej zawartości jodu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wolem guzkowym z ewentualną niewykrytą czynnością autonomiczną tarczycy.⁸
• Wypierające lewotyroksynę z połączeń z białkami osocza: salicylany, fenylobutazon, duże dawki furosemidu (250 mg), klofibrat – prowadzi to do zwiększenia stężenia wolnej lewotyroksyny (fT4) w osoczu.⁹

Leki przeciwpadaczkowe, takie jak karbamazepina i fenytoina, poprawiają metabolizm hormonów tarczycy i mogą powodować wypieranie ich z białek osocza. Rozpoczęcie lub przerwanie leczenia przeciwpadaczkowego może wymagać zmodyfikowania dawki lewotyroksyny.¹⁰

Podczas stosowania środków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny oraz w trakcie pomenopauzalnej hormonalnej terapii substytucyjnej, może zwiększyć się zapotrzebowanie na lewotyroksynę.¹¹

Androgeny mogą zmniejszać stężenie globuliny wiążącej lewotyroksynę w surowicy.¹²

Niektóre inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny), takie jak symwastatyna i lowastatyna, mogą zwiększać zapotrzebowanie na hormony tarczycy u pacjentów przyjmujących lewotyroksynę. W przypadku jednoczesnego stosowania lewotyroksyny i statyn może być konieczne ścisłe monitorowanie czynności tarczycy i odpowiednie dostosowanie dawki lewotyroksyny.¹³

Sertralina i chlorochina/proguanil zmniejszają skuteczność lewotyroksyny i zwiększają stężenie TSH w surowicy.¹⁴

Leczenie inhibitorami kinazy tyrozynowej (np. imatynib i sunitynib) może być związane ze zwiększonym zapotrzebowaniem na lewotyroksynę u pacjentów z niedoczynnością tarczycy.¹⁵

Induktory enzymów cytochromu P-450, takie jak barbiturany, ryfampicyna, prymidon oraz produkty zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum L.), mogą zwiększać wątrobowy klirens lewotyroksyny, powodując zmniejszenie stężenia hormonu tarczycy w surowicy. Dlatego u pacjentów stosujących leczenie hormonalne w związku z chorobami tarczycy może być konieczne zwiększenie dawki hormonu tarczycy, jeśli leki te są podawane jednocześnie.¹⁶

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki wskazujące na potencjalną interakcję między produktami leczniczymi zawierającymi rytonawir a lewotyroksyną. Należy monitorować hormon stymulujący tarczycę (TSH) u pacjentów leczonych lewotyroksyną przynajmniej w pierwszym miesiącu po rozpoczęciu i/lub zakończeniu leczenia rytonawirem.¹⁷

Metadon i 5-fluorouracyl mogą zwiększać stężenie globuliny wiążącej tyroksynę w surowicy, a tym samym zwiększać zapotrzebowanie na lewotyroksynę.¹⁸

Interakcje wpływające na inne produkty lecznicze

Lewotyroksyna może wpływać na działanie innych leków, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów przyjmujących następujące preparaty:¹⁹

• Leki przeciwcukrzycowe – lewotyroksyna może osłabiać działanie leków zmniejszających stężenie glukozy we krwi. U pacjentów z cukrzycą należy regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi, zwłaszcza na początku leczenia hormonalnego tarczycy. Może być konieczna modyfikacja dawkowania leków przeciwcukrzycowych. Zmniejszenie dawki lewotyroksyny może powodować hipoglikemię, jeśli nie zostanie zmienione dawkowanie insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.²⁰
• Pochodne kumaryny – lewotyroksyna może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, ponieważ wypiera je z połączeń z białkami. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków konieczne jest regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi i w razie konieczności należy dostosować dawkę leku przeciwzakrzepowego (zmniejszenie dawki).²¹
• Produkty naparstnicy – jeśli leczenie lewotyroksyną rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących produkty naparstnicy, konieczne może być skorygowanie dawki tych produktów. Pacjenci z nadczynnością tarczycy mogą wymagać stopniowego zwiększania dawki digoksyny w miarę leczenia, ponieważ początkowo są oni stosunkowo wrażliwi na digoksynę.²²
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – lewotyroksyna zwiększa wrażliwość na katecholaminy, przyspieszając przez to reakcję na trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylinę, imipraminę, dozulepinę). Jednoczesne stosowanie leków może nasilać zaburzenia rytmu serca.²³
• Leki sympatykomimetyczne – lewotyroksyna nasila działanie leków sympatykomimetycznych (np. adrenaliny lub fenylefryny).²⁴
• Fenytoina – lewotyroksyna może zwiększać stężenia fenytoiny.²⁵

Interakcje w badaniach laboratoryjnych

Wiele leków może wpływać na wyniki badań czynności tarczycy i należy brać to pod uwagę podczas monitorowania pacjentów poddawanych terapii lewotyroksyną:²⁶

• Fałszywie małe stężenie w osoczu obserwowano w przypadku jednoczesnego stosowania leczenia przeciwzapalnego, np. fenylobutazonem lub kwasem acetylosalicylowym oraz leczenia lewotyroksyną.
• Jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego i lewotyroksyny może początkowo powodować przemijające zwiększenie wolnej T4 w surowicy. Kontynuacja podawania tych leków prowadzi do uzyskania prawidłowego stężenia wolnej T4 i TSH.
• Biotyna może wpływać na wyniki badań immunologicznych tarczycy, opartych na interakcji biotyny i streptawidyny, prowadząc do fałszywego zmniejszenia lub fałszywego zwiększenia wartości wyników badań.²⁷

Interakcje lewotyroksyny z alkoholem

Alkohol może wpływać na farmakokinetykę i farmakodynamikę lewotyroksyny oraz na kontrolę czynności tarczycy. Pacjenci przyjmujący lewotyroksynę powinni być świadomi następujących potencjalnych konsekwencji jednoczesnego spożywania alkoholu:

• Wpływ na wchłanianie – przewlekłe spożywanie alkoholu może prowadzić do zaburzeń funkcji przewodu pokarmowego i wątroby, co potencjalnie wpływa na wchłanianie i metabolizm lewotyroksyny
• Interakcje metaboliczne – alkohol może indukować enzymy wątrobowe (system cytochromu P450), co może przyspieszyć metabolizm lewotyroksyny i potencjalnie zmniejszyć jej skuteczność
• Wpływ na kontrolę choroby – nadmierne spożycie alkoholu może utrudniać regularne przyjmowanie leków, w tym lewotyroksyny, co może prowadzić do wahań poziomów hormonu tarczycy
• Ryzyko zaostrzenia objawów – pacjenci z niedoczynnością tarczycy mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na alkohol ze względu na ogólne spowolnienie metabolizmu

Zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu u pacjentów przyjmujących lewotyroksynę, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub podczas dostosowywania dawki. Pacjenci powinni być poinformowani, że spożycie alkoholu może wpływać na skuteczność leczenia i kontrolę objawów choroby tarczycy.

Tabela interakcji lewotyroksyny z innymi lekami