Działania niepożądane leku Dipper-Mono (walsartan)

Dipper-Mono zawiera substancję czynną walsartan w dawce 80 mg i jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego pacjenta one wystąpią. Ogólna częstość działań niepożądanych walsartanu w kontrolowanych badaniach klinicznych była porównywalna z grupą placebo, co świadczy o dobrym profilu bezpieczeństwa produktu. Obserwacje kliniczne potwierdziły również, że częstość występowania działań niepożądanych nie miała związku z dawką, czasem trwania leczenia, płcią, wiekiem ani rasą pacjentów.¹

Systematyka działań niepożądanych

Działania niepożądane walsartanu zostały sklasyfikowane według częstości występowania, zgodnie z następującymi kategoriami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (działania zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu, których częstości nie można określić).²

Profile bezpieczeństwa w różnych grupach pacjentów

Należy zauważyć, że profil bezpieczeństwa walsartanu różni się w zależności od wskazania i populacji pacjentów. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym profil bezpieczeństwa jest inny niż u pacjentów po zawale mięśnia sercowego lub z niewydolnością serca, co wynika z odmiennego stanu klinicznego tych pacjentów.³

Działania niepożądane w populacji pediatrycznej

W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży w wieku od 6 do mniej niż 18 lat z nadciśnieniem tętniczym, profil bezpieczeństwa był zbliżony do obserwowanego u dorosłych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: bóle głowy (5,4%), zawroty głowy (2,3%) i hiperkaliemia (2,3%). U pacjentów pediatrycznych z przewlekłą chorobą nerek znacznie częściej obserwowano hiperkaliemię (12,9%), bóle głowy (7,1%), zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi (5,9%) i niedociśnienie tętnicze (4,7%).⁴

Tabela działań niepożądanych walsartanu

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Walsartan może powodować obniżenie parametrów morfologii krwi, w tym zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu, a także neutropenię i małopłytkowość. Zmiany te mogą być szczególnie istotne u pacjentów ze współistniejącymi chorobami hematologicznymi lub stosujących jednocześnie leki o potencjalnym działaniu mielosupresyjnym.⁵

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Hiperkaliemia jest jednym z najczęstszych zaburzeń elektrolitowych związanych ze stosowaniem walsartanu, szczególnie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u dzieci i młodzieży z chorobą nerek (12,9%). Zaburzenie to może wymagać dostosowania dawki lub odstawienia leku.⁶

Hiponatremia występuje z nieznaną częstością. Stan ten może manifestować się osłabieniem, zmęczeniem, sennością, dezorientacją lub drgawkami w przypadkach ciężkiego niedoboru sodu.⁷

Zaburzenia naczyniowe

Niedociśnienie tętnicze i niedociśnienie ortostatyczne występują często u pacjentów po zawale mięśnia sercowego lub z niewydolnością serca. Objawem niedociśnienia może być zawroty głowy, szczególnie przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą, omdlenia lub osłabienie. Ryzyko hipotensji wzrasta u pacjentów odwodnionych, stosujących duże dawki diuretyków lub z upośledzoną czynnością nerek.⁸

Zapalenie naczyń krwionośnych zostało zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu, jednak częstość występowania tego powikłania nie jest znana.⁹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Stosowanie walsartanu może wiązać się ze zwiększeniem wartości parametrów czynności wątroby, włącznie ze zwiększeniem stężenia bilirubiny w surowicy. Z tego powodu zaleca się monitorowanie czynności wątroby, szczególnie na początku terapii i u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności wątroby.¹⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Wśród reakcji skórnych związanych z walsartanem należy wymienić: obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, wysypkę i świąd. Obrzęk naczynioruchowy stanowi potencjalnie poważne działanie niepożądane, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej. Może objawiać się obrzękiem twarzy, warg, języka, krtani lub kończyn.¹¹

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Walsartan może powodować niewydolność nerek i zaburzenia czynności nerek, co manifestuje się zwiększeniem stężenia kreatyniny w surowicy. U pacjentów po zawale mięśnia sercowego lub z niewydolnością serca działania te występują często. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym częstość tych działań niepożądanych nie jest dokładnie określona. Ostra niewydolność nerek obserwowana jest niezbyt często u pacjentów po zawale mięśnia sercowego lub z niewydolnością serca.¹²

Szczególne grupy ryzyka

Pacjenci z przewlekłą chorobą nerek

U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek szczególnie często obserwuje się zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hiperkaliemię oraz zwiększenie stężenia kreatyniny. Częstość hiperkaliemii wynosiła 12,9% u dzieci i młodzieży z przewlekłą chorobą nerek w porównaniu z pacjentami bez choroby nerek. U tych pacjentów częściej występowały również: zwiększenie stężenia kreatyniny (5,9%) i niedociśnienie tętnicze (4,7%).¹³

Populacja pediatryczna

W badaniach klinicznych prowadzonych u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat najczęściej zgłaszano: bóle głowy (5,4%), zawroty głowy (2,3%) i hiperkaliemię (2,3%). Ogółem profil bezpieczeństwa był podobny do obserwowanego u dorosłych, z wyjątkiem wyższej częstości hiperkaliemii u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. W badaniu u dzieci w wieku od 1 roku do 6 lat odnotowano pojedyncze przypadki znacznego zwiększenia aktywności aminotransferaz oraz dwa zgony, ale nie ustalono związku przyczynowego ze stosowaniem walsartanu.¹⁴

Nie stwierdzono, aby leczenie walsartanem trwające do jednego roku miało niekorzystny, istotny klinicznie wpływ na funkcje neuropoznawcze oraz rozwój dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 16 lat.¹⁵

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹⁶