Właściwości farmakokinetyczne
Dermitopic 0,03 %

Właściwości farmakokinetyczne takrolimusu

Wyniki badań klinicznych wskazują, że po miejscowym zastosowaniu maści zawierającej takrolimus, stężenia tej substancji w krążeniu ogólnoustrojowym są niskie, a jeśli w ogóle wykrywalne, mają charakter przemijający. Dane farmakokinetyczne takrolimusu wskazują na niskie wchłanianie ogólnoustrojowe przy jednoczesnym wysokim powinowactwie do tkanek skórnych.¹

Wchłanianie takrolimusu

Badania przeprowadzone z udziałem zdrowych ochotników dowodzą, że zarówno po jednokrotnym, jak i wielokrotnym miejscowym zastosowaniu maści z takrolimusem, ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna lub całkowicie nieobecna.²

Dla porównania, w przypadku doustnego stosowania takrolimusu u pacjentów po przeszczepieniu narządów, docelowe wartości stężeń minimalnych (trough) wynoszą 5-20 ng/mL. Natomiast u większości pacjentów z atopowym zapaleniem skóry (zarówno dorosłych, jak i dzieci) leczonych miejscowo takrolimusem w maści (0,03-0,1%) oraz u niemowląt powyżej 5. miesiąca życia otrzymujących maść z takrolimusem (0,03%), stężenie tej substancji we krwi wynosiło poniżej 1,0 ng/mL. Jeżeli stężenia przekraczały wartość 1,0 ng/mL, miały charakter przejściowy.³

Ekspozycja ogólnoustrojowa zwiększa się proporcjonalnie do wielkości leczonej powierzchni skóry. Istotne jest jednak, że zarówno stopień, jak i szybkość miejscowego wchłaniania takrolimusu ulegają zmniejszeniu w miarę poprawy stanu skóry pacjenta. U dorosłych i dzieci, u których leczono średnio 50% powierzchni ciała, ogólnoustrojowa ekspozycja (wyrażona jako AUC) na takrolimus z maści jest około 30-krotnie mniejsza w porównaniu z ekspozycją obserwowaną po doustnym podaniu takrolimusu w dawkach immunosupresyjnych u pacjentów po przeszczepieniu nerek i wątroby.⁴

Warto podkreślić, że dotychczas nie ustalono najniższego stężenia takrolimusu we krwi, przy którym można zaobserwować działania ogólnoustrojowe.⁵

Badania długoterminowe nie wykazały kumulacji takrolimusu w narządach u pacjentów (zarówno dorosłych, jak i dzieci) leczonych maścią z takrolimusem przez dłuższy okres, nawet do jednego roku.⁶

Dystrybucja takrolimusu

Ze względu na niską ekspozycję ogólnoustrojową związaną ze stosowaniem takrolimusu w formie maści, jego wysoki stopień wiązania z białkami osocza (powyżej 98,8%) nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Po miejscowym zastosowaniu, takrolimus wykazuje wysokie powinowactwo do tkanek skórnych i w sposób swoisty przenika do skóry, przy minimalnej dyfuzji do krążenia ogólnego.⁷

Metabolizm takrolimusu

Badania nie wykazały metabolizmu takrolimusu w ludzkiej skórze. Ta ilość substancji, która dostaje się do krążenia ogólnoustrojowego, podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie przy udziale enzymu CYP3A4 z rodziny cytochromu P450.⁸

Eliminacja takrolimusu

Badania farmakokinetyczne wskazują, że klirens takrolimusu po podaniu dożylnym jest niski, średnio wynosi około 2,25 l/h. Klirens wątrobowy takrolimusu dostępnego ogólnoustrojowo może ulec obniżeniu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub u osób jednocześnie przyjmujących silne inhibitory cytochromu CYP3A4.⁹

Po wielokrotnym miejscowym zastosowaniu maści, średni okres półtrwania takrolimusu oszacowano na 75 godzin u pacjentów dorosłych i 65 godzin u dzieci.¹⁰

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Badania farmakokinetyczne wykazały, że po miejscowym zastosowaniu na skórę, profil farmakokinetyczny takrolimusu u dzieci jest podobny do profilu obserwowanego u dorosłych. Charakteryzuje się on minimalną ekspozycją ogólnoustrojową i brakiem dowodów na kumulację substancji czynnej w organizmie.¹¹