Właściwości farmakodynamiczne
Daneb 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Daneb

Nebiwolol, substancja czynna produktu leczniczego Daneb, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków selektywnie blokujących receptory beta-adrenergiczne (kod ATC: C07AB12). Każda tabletka zawiera 5 mg nebiwololu, co odpowiada 5,45 mg nebiwololu chlorowodorku.¹

Struktura chemiczna i mechanizm działania

Nebiwolol występuje w postaci mieszaniny racemicznej dwóch enancjomerów: nebiwololu SRRR (d-nebiwololu) i nebiwololu RSSS (l-nebiwololu). Ta złożona struktura chemiczna determinuje podwójny mechanizm działania leku:²

• Działanie beta-adrenolityczne – nebiwolol jest kompetycyjnym i wybiórczym antagonistą receptorów beta-adrenergicznych, co przypisywane jest aktywności enancjomeru SRRR (d-enancjomeru)³
• Działanie wazodilatacyjne – nebiwolol wykazuje łagodne działanie rozszerzające naczynia, które wynika z oddziaływania na szlak przemian metabolicznych L-argininy/tlenku azotu⁴

Efekty hemodynamiczne

Działanie farmakodynamiczne nebiwololu charakteryzuje się wielokierunkowym wpływem na układ krążenia. Zarówno pojedyncze, jak i wielokrotne dawki tego leku powodują:⁵

• Zwolnienie czynności serca (efekt chronotropowy ujemny)
• Obniżenie ciśnienia tętniczego w spoczynku
• Obniżenie ciśnienia tętniczego podczas wysiłku fizycznego

Obserwowane efekty hemodynamiczne występują zarówno u pacjentów z prawidłowym ciśnieniem tętniczym, jak i u osób z nadciśnieniem. Istotną cechą nebiwololu jest utrzymywanie się działania przeciwnadciśnieniowego podczas długotrwałego leczenia.⁶

W dawkach terapeutycznych nebiwolol wykazuje selektywność wobec receptorów beta-adrenergicznych, nie wywołując antagonizmu wobec receptorów alfa-adrenergicznych.⁷

Wpływ na opór naczyniowy i funkcję serca

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym zarówno podczas krótkotrwałego, jak i przewlekłego stosowania nebiwololu obserwuje się zmniejszenie układowego oporu naczyniowego. Pomimo zwolnienia czynności serca, zmniejszenie pojemności minutowej serca w spoczynku i w czasie wysiłku może być ograniczone poprzez zwiększenie objętości wyrzutowej. Mechanizm ten stanowi istotną różnicę hemodynamiczną w porównaniu z innymi antagonistami receptorów beta1-adrenergicznych, choć pełne znaczenie kliniczne tych różnic nie zostało jednoznacznie ustalone.⁸

Wpływ na funkcję śródbłonka

Nebiwolol wykazuje korzystny wpływ na funkcję śródbłonka naczyniowego. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym nebiwolol nasila zależne od tlenku azotu (NO) rozszerzenie naczyń krwionośnych w reakcji na acetylocholinę (ACh). Efekt ten ma szczególne znaczenie u pacjentów z dysfunkcją śródbłonka, u których reakcja na acetylocholinę jest fizjologicznie zmniejszona.⁹

Efekty w przewlekłej niewydolności serca

Skuteczność kliniczna nebiwololu w leczeniu przewlekłej niewydolności serca została potwierdzona w dużym badaniu klinicznym z udziałem 2128 pacjentów w podeszłym wieku (≥ 70 lat, średnia wieku: 75,2 roku) ze stabilną przewlekłą niewydolnością serca. Badanie obejmowało pacjentów zarówno ze zmniejszoną frakcją wyrzutową lewej komory, jak i z zachowaną frakcją wyrzutową (średnia LVEF: 36 ± 12,3%).¹⁰

Profil pacjentów uczestniczących w badaniu według frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) przedstawiał się następująco:¹¹

Dodanie nebiwololu do standardowego schematu leczenia przewlekłej niewydolności serca przyniosło istotne korzyści kliniczne:

1. Istotne wydłużenie czasu do wystąpienia zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych (pierwszorzędowy punkt końcowy), z względnym zmniejszeniem ryzyka o 14% (zmniejszenie bezwzględne o 4,2%)¹²
2. Zmniejszenie ryzyka pojawiające się po 6 miesiącach leczenia i utrzymujące się przez cały okres terapii (średnio 18 miesięcy)¹³
3. Działanie terapeutyczne niezależne od wieku, płci ani frakcji wyrzutowej lewej komory¹⁴
4. Zmniejszenie liczby nagłych zgonów o 38% (4,1% w grupie nebiwololu wobec 6,6% w grupie placebo)¹⁵

W kontekście śmiertelności całkowitej (ze wszystkich przyczyn) nie odnotowano statystycznie istotnych różnic w porównaniu do placebo, chociaż obserwowano zmniejszenie bezwzględne o 2,3%.¹⁶

Inne właściwości farmakodynamiczne

Badania przedkliniczne i kliniczne wykazały dodatkowe właściwości farmakodynamiczne nebiwololu:

• Brak wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej – badania zarówno in vitro, jak i in vivo na modelach zwierzęcych potwierdziły, że nebiwolol nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA)¹⁷
• Brak działania stabilizującego błonę komórkową – w badaniach in vitro i in vivo na zwierzętach nebiwolol stosowany w dawkach farmakologicznych nie wykazywał działania stabilizującego błony komórkowe¹⁸
• Wpływ na wydolność wysiłkową – w przeciwieństwie do niektórych nieselektywnych beta-blokerów, nebiwolol nie wykazał istotnego wpływu na maksymalną wydolność wysiłkową ani na wytrzymałość w badaniach z udziałem zdrowych ochotników¹⁹

Właściwości farmakodynamiczne nebiwololu świadczą o jego unikatowym profilu farmakologicznym pośród beta-blokerów, łączącym selektywne blokowanie receptorów β1-adrenergicznych z korzystnym wpływem na funkcję śródbłonka naczyniowego poprzez zwiększenie biodostępności tlenku azotu.