Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Klozapina (Clozapine Hasco) jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego stosowanie wiąże się z szeregiem istotnych przeciwwskazań, które muszą być bezwzględnie przestrzegane ze względu na bezpieczeństwo pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla prawidłowej kwalifikacji pacjentów do leczenia tym preparatem.¹

Reakcje nadwrażliwości

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Clozapine Hasco jest nadwrażliwość na klozapinę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy – tabletki 25 mg zawierają 43,68 mg laktozy jednowodnej (co odpowiada 41,50 mg laktozy), a tabletki 100 mg zawierają 174,72 mg laktozy jednowodnej (co odpowiada 165,99 mg laktozy).²

Zaburzenia hematologiczne

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia agranulocytozy, Clozapine Hasco jest przeciwwskazany w następujących przypadkach związanych z układem krwiotwórczym:

• U pacjentów, u których nie ma możliwości wykonywania regularnych badań krwi – monitorowanie parametrów hematologicznych jest warunkiem koniecznym terapii³
• U osób z wywiadem granulocytopenii lub agranulocytozy wywołanej przez czynniki toksyczne lub przez reakcję idiosynkrazji (z wyjątkiem przypadków związanych z wcześniejszą chemioterapią)⁴
• U pacjentów, u których w przeszłości wystąpiła agranulocytoza związana ze stosowaniem klozapiny⁵
• W przypadku współistniejących zaburzeń czynności szpiku kostnego⁶

Interakcje lekowe związane z ryzykiem agranulocytozy

Należy odradzić rozpoczęcie leczenia preparatem Clozapine Hasco u pacjentów przyjmujących jednocześnie substancje, które wiążą się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy. Ponadto należy unikać jednoczesnego podawania leków przeciwpsychotycznych w postaci depot.⁷

Przeciwwskazania neurologiczne

Klozapina jest przeciwwskazana u pacjentów z niekontrolowaną padaczką. Ze względu na właściwości obniżające próg drgawkowy tego leku, pacjenci z nieuregulowanymi napadami padaczkowymi nie powinni być kwalifikowani do terapii klozapiną.⁸

Stany związane z zahamowaniem ośrodkowego układu nerwowego

Przeciwwskazane jest stosowanie klozapiny w następujących stanach:

• Psychozy alkoholowe lub inne psychozy wywołane przez czynniki toksyczne⁹
• Zatrucia lekami¹⁰
• Stany śpiączki¹¹
• Zapaść krążeniowa i/lub zahamowanie czynności OUN niezależnie od przyczyny¹²

Przeciwwskazania sercowo-naczyniowe

Clozapine Hasco nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności serca, takimi jak zapalenie mięśnia sercowego. Jest to związane z potencjalnym działaniem kardiotoksycznym klozapiny oraz ryzykiem wystąpienia zaburzeń rytmu serca.¹³

Zaburzenia czynności nerek

Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek nie powinni otrzymywać klozapiny ze względu na potencjalne ryzyko kumulacji leku i jego metabolitów w organizmie.¹⁴

Przeciwwskazania ze strony układu pokarmowego

Clozapine Hasco jest przeciwwskazany w następujących stanach dotyczących przewodu pokarmowego:

• Porażenna niedrożność jelit – ze względu na działanie antycholinergiczne klozapiny, które może nasilać zaburzenia perystaltyki¹⁵

Przeciwwskazania ze strony wątroby

Klozapina nie powinna być stosowana w następujących stanach związanych z wątrobą:

• Czynna choroba wątroby związana z występowaniem nudności, jadłowstrętu lub żółtaczki¹⁶
• Postępująca choroba wątroby¹⁷
• Niewydolność wątroby¹⁸

Tabela przeciwwskazań do stosowania klozapiny

Powyższe przeciwwskazania powinny być starannie ocenione przed rozpoczęciem leczenia klozapiną, a pacjent powinien być poddany kompleksowej ocenie klinicznej, obejmującej wywiad medyczny, badania laboratoryjne oraz ewentualnie konsultacje specjalistyczne. Decyzję o rozpoczęciu leczenia klozapiną należy podejmować po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka w każdym indywidualnym przypadku.¹⁹