Specjalne ostrzeżenia
Cisatracurium Accord

Cisatracurium Accord, dostępny w stężeniach 2 mg/ml i 5 mg/ml, jest lekiem blokującym przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, który wymaga podawania wyłącznie przez anestezjologa lub pod jego bezpośrednim nadzorem. Lek ten nie wykazuje właściwości wagolitycznych ani blokady zwojów nerwowych, co oznacza brak istotnego wpływu na częstość akcji serca, jednak nie przeciwdziała bradykardii indukowanej innymi lekami lub pobudzeniem nerwu błędnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na inne środki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe (częstość nadwrażliwości krzyżowej >50%), z miastenią (zalecana dawka początkowa ≤0,02 mg/kg m.c.), zaburzeniami kwasowo-zasadowymi i elektrolitowymi, a także u pacjentów poddawanych hipotermii (25-28°C) podczas zabiegów kardiochirurgicznych, gdzie konieczne jest dostosowanie dawkowania i ścisłe monitorowanie blokady nerwowo-mięśniowej. Cisatracurium nie jest zalecany u noworodków poniżej 1 miesiąca życia z powodu braku danych klinicznych oraz wymaga ostrożności u pacjentów z hipertermią złośliwą w wywiadzie, mimo braku dowodów na wywoływanie tego zespołu.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Cisatracurium Accord

Cisatracurium Accord (2 mg/ml lub 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) wymaga specjalnych środków ostrożności i przestrzegania określonych ostrzeżeń ze względu na jego działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Poniższe informacje stanowią szczegółowy opis potencjalnych zagrożeń oraz zaleceń dotyczących bezpiecznego stosowania leku.1

Kwalifikacje personelu medycznego i warunki podawania

Cisatracurium Accord powinien być podawany wyłącznie przez anestezjologa lub pod jego bezpośrednim nadzorem. Alternatywnie, lek może być stosowany przez lekarza posiadającego odpowiednie doświadczenie w stosowaniu i działaniu leków wywołujących blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Konieczne jest zapewnienie odpowiednich warunków umożliwiających:2

  • Wykonanie intubacji dotchawiczej – niezbędne do zabezpieczenia drożności dróg oddechowych
  • Zastosowanie wentylacji kontrolowanej – konieczne ze względu na porażenie mięśni oddechowych
  • Odpowiednie wysycenie krwi tętniczej tlenem – dla zapewnienia prawidłowego utlenowania organizmu

Ryzyko nadwrażliwości krzyżowej

Należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania cisatrakurium pacjentom, u których w przeszłości wystąpiła nadwrażliwość na inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Badania kliniczne wykazały, że częstość występowania nadwrażliwości krzyżowej między lekami z tej grupy jest znacząca i przekracza 50%. W związku z tym, u pacjentów z takim wywiadem należy dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko związane z zastosowaniem cisatrakurium.3

Wpływ na układ krążenia

Cisatracurium nie wykazuje istotnych właściwości wagolitycznych ani zdolności do blokowania zwojów nerwowych. W konsekwencji lek ten nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na częstość akcji serca. Co ważne, cisatrakurium nie przeciwdziała bradykardii wywoływanej przez różne leki stosowane podczas znieczulenia ogólnego lub powstającej w wyniku pobudzenia nerwu błędnego podczas zabiegów chirurgicznych. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić w planowaniu znieczulenia.4

Szczególne grupy pacjentów

Chorzy na miastenię i inne zaburzenia nerwowo-mięśniowe

Pacjenci z miastenią lub innymi zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego wykazują znacznie zwiększoną wrażliwość na działanie leków wywołujących blok niedepolaryzacyjny. W przypadku tych pacjentów zaleca się zastosowanie zredukowanej dawki początkowej cisatrakurium, nieprzekraczającej 0,02 mg/kg masy ciała. Konieczne jest także ścisłe monitorowanie odpowiedzi na lek za pomocą metod neurostymulacji.5

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej

Ciężkie zaburzenia kwasowo-zasadowe i/lub zaburzenia elektrolitowe w surowicy mogą istotnie modyfikować wrażliwość pacjentów na działanie leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Zaburzenia te mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać efekt działania cisatrakurium, co wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania oraz ścisłego monitorowania głębokości blokady nerwowo-mięśniowej.6

Noworodki

Brak jest dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania cisatrakurium u noworodków poniżej 1 miesiąca życia. Wynika to z faktu, że lek nie był badany w tej szczególnej populacji pacjentów. W związku z tym nie zaleca się stosowania cisatrakurium u tych pacjentów.7

Pacjenci z ryzykiem hipertermii złośliwej

Nie przeprowadzono szczegółowych badań działania cisatrakurium u pacjentów z hipertermią złośliwą w wywiadzie. Warto jednak zauważyć, że badania przeprowadzone na świniach z predyspozycją do wystąpienia hipertermii złośliwej wykazały, że cisatrakurium nie wywołuje tego zespołu. Mimo to, u pacjentów z takim wywiadem należy zachować ostrożność i zapewnić odpowiednie monitorowanie.8

Pacjenci w warunkach hipotermii

Brak badań dotyczących stosowania cisatrakurium u pacjentów poddawanych zabiegom kardiochirurgicznym w warunkach indukowanej hipotermii (25-28°C). Należy spodziewać się, że w tych warunkach, podobnie jak w przypadku innych leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, szybkość infuzji niezbędna do utrzymania odpowiedniego zwiotczenia będzie znacznie zmniejszona. Konieczne jest zatem dostosowanie dawkowania i ścisłe monitorowanie blokady nerwowo-mięśniowej.9

Pacjenci z oparzeniami

Nie przeprowadzono badań dotyczących działania cisatrakurium u pacjentów z oparzeniami. Jednakże, jak w przypadku innych leków wywołujących blok niedepolaryzacyjny, można oczekiwać, że czas działania leku będzie krótszy, a dawki cisatrakurium niezbędne do osiągnięcia pożądanego efektu mogą być większe. Wynika to ze zmian farmakokinetyki leku u pacjentów oparzonych oraz rozwoju oporności na niedepolaryzujące środki zwiotczające.10

Sposób podawania leku

Cisatracurium Accord jest roztworem hipotonicznym i pod żadnym pozorem nie wolno podawać go łącznie z przetaczaną krwią w tym samym cewniku dożylnym. Mogłoby to prowadzić do niepożądanych interakcji z krwią i potencjalnie niebezpiecznych powikłań.11

Pacjenci w Oddziałach Intensywnej Terapii (OIT)

Podczas stosowania cisatrakurium u pacjentów w Oddziałach Intensywnej Terapii (OIT) należy uwzględnić następujące specjalne środki ostrożności związane z metabolitem leku – laudanozyną:12

  • W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, którym podawano laudanozynę (metabolit cisatrakurium i atrakurium) w dużych dawkach, obserwowano przemijający spadek ciśnienia krwi13
  • U niektórych gatunków zwierząt stwierdzono wzmożenie efektów pobudzeniowych mózgu po podaniu laudanozyny14
  • U najbardziej wrażliwych gatunków zwierząt, opisane działania wystąpiły przy stężeniu laudanozyny w osoczu podobnym do tego, które obserwowano u niektórych pacjentów OIT po długotrwałym podawaniu atrakurium w postaci infuzji15

Istotną zaletą cisatrakurium jest to, że w związku z mniejszą szybkością infuzji w porównaniu z atrakurium, stężenia laudanozyny w osoczu wynoszą około 1/3 stężeń obserwowanych po infuzji atrakurium. Może to zmniejszać potencjalne ryzyko związane z kumulacją tego metabolitu.16

Istnieją pojedyncze doniesienia o występowaniu drgawek u pacjentów w OIT, którym podawano atrakurium i inne leki. Należy jednak podkreślić, że pacjenci ci zwykle mieli jedno lub więcej schorzeń predysponujących do drgawek, takich jak:17

  • Uraz czaszki – mogący prowadzić do zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego i zmian w barierze krew-mózg
  • Hipoksyczna encefalopatia – związana z niedotlenieniem ośrodkowego układu nerwowego
  • Obrzęk mózgu – powodujący zwiększone ciśnienie śródczaszkowe i zaburzenia funkcji OUN
  • Wirusowe zapalenie mózgu – prowadzące do stanu zapalnego tkanki mózgowej
  • Mocznica – powodująca gromadzenie się toksyn metabolicznych w OUN

Nie ustalono definitywnego związku przyczynowego między obserwowanymi drgawkami a podawaniem laudanozyny. Niemniej jednak, u pacjentów ze schorzeniami predysponującymi do drgawek, zaleca się szczególną ostrożność podczas długotrwałego stosowania cisatrakurium.18

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl