Właściwości farmakokinetyczne
Amotaks 500 mg/5 ml

Amoksycylina, będąca antybiotykiem beta-laktamowym z grupy penicylin, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną około 70% oraz szybkim wchłanianiem z Tmax około 1 godziny. W badaniach farmakokinetycznych po podaniu dawki 250 mg trzykrotnie na dobę uzyskano Cmax 3,3 ± 1,12 μg/ml, AUC(0-24h) 26,7 ± 4,56 μg·h/ml oraz okres półtrwania (T½) 1,36 ± 0,56 h. Wchłanianie jest liniowe w zakresie dawek 250-3000 mg i nie jest zaburzone przez posiłki. Amoksycylina wiąże się z białkami osocza w około 18%, a jej objętość dystrybucji wynosi 0,3-0,4 l/kg. Lek przenika do wielu tkanek i płynów ustrojowych, jednak nie osiąga istotnych stężeń w płynie mózgowo-rdzeniowym, co ogranicza jego zastosowanie w zakażeniach OUN. Metabolizm amoksycyliny jest częściowy, z wydalaniem 10-25% dawki w postaci nieczynnego kwasu penicylinowego.

Właściwości farmakokinetyczne amoksycyliny

Amoksycylina jest antybiotykiem beta-laktamowym z grupy penicylin, który charakteryzuje się określonymi właściwościami farmakokinetycznymi warunkującymi jego skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych amoksycyliny w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (500 mg/5 ml).1

Wchłanianie

Amoksycylina charakteryzuje się całkowitą dysocjacją w wodnych roztworach w zakresie fizjologicznego pH. Po podaniu doustnym wchłania się szybko i dobrze, osiągając biodostępność na poziomie około 70%. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi około 1 godziny.2

W badaniach farmakokinetycznych, w których podawano 250 mg amoksycyliny trzy razy na dobę na czczo grupie zdrowych ochotników, uzyskano następujące parametry:

Parametr Wartość
Cmax [μg/ml] 3,3 ± 1,12
Tmax* [h] 1,5 (1,0-2,0)
AUC(0-24 godz.) [μg·h/ml] 26,7 ± 4,56
T½ [h] 1,36 ± 0,56

* Mediana (zakres)

Istotnym aspektem wchłaniania amoksycyliny jest liniowa biodostępność proporcjonalna do dawki (mierzona jako Cmax i AUC) w zakresie dawek od 250 do 3000 mg. Jednoczesne przyjmowanie posiłków nie zaburza procesu wchłaniania leku.3

Amoksycylinę można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy.4

Dystrybucja

Amoksycylina charakteryzuje się określonym profilem wiązania z białkami i dystrybucji tkankowej. Z całkowitej ilości leku w osoczu jedynie około 18% amoksycyliny wiąże się z białkami. Objętość dystrybucji wynosi w przybliżeniu od 0,3 do 0,4 l/kg.5

Po podaniu dożylnym amoksycylinę wykryto w następujących strukturach anatomicznych:

Należy zaznaczyć, że amoksycylina nie przenika wystarczająco do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ma istotne znaczenie przy wyborze antybiotyku w przypadku zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.6

Badania na zwierzętach nie dostarczyły dowodów na znaczącą retencję tkankową pochodnych leku. Amoksycylina, podobnie jak większość penicylin, przenika do mleka kobiecego. Wykazano również, że amoksycylina przenika przez łożysko, co ma znaczenie przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży.7

Metabolizm

Amoksycylina podlega częściowemu metabolizmowi i jest wydalana z moczem w postaci nieczynnego kwasu penicylinowego. Ilość metabolitów odpowiada od 10 do 25% początkowej dawki amoksycyliny.8

Eliminacja

Główną drogą eliminacji amoksycyliny z organizmu są nerki. U osób zdrowych średni okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity około 25 l/godzinę.9

Około 60-70% amoksycyliny jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w czasie pierwszych 6 godzin od podania pojedynczej dawki 250 mg lub 500 mg. W różnych badaniach stwierdzono, że w okresie 24 godzin od podania, 50-85% amoksycyliny było wydalane z moczem.10

Istotne jest, że jednoczesne podanie probenecydu opóźnia wydalanie amoksycyliny, co może być wykorzystywane w praktyce klinicznej do wydłużenia działania antybiotyku.11

Wpływ czynników fizjologicznych i patologicznych

Wiek

Okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji u dzieci w wieku od 3 miesięcy do 2 lat jest podobny do uzyskiwanego u dzieci starszych i dorosłych. U bardzo małych dzieci (w tym u wcześniaków) w pierwszym tygodniu życia nie należy podawać leku częściej niż dwa razy na dobę z powodu niedojrzałości nerkowej drogi wydalania.12

U pacjentów w podeszłym wieku prawdopodobieństwo zmniejszonej czynności nerek jest większe, dlatego należy starannie dobierać dawki, a w wielu przypadkach przydatne może być kontrolowanie czynności nerek.13

Płeć

W badaniach klinicznych, po podaniu doustnym amoksycyliny zdrowym mężczyznom i kobietom, nie stwierdzono znaczącego wpływu płci na farmakokinetykę tego antybiotyku.14

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek całkowity klirens amoksycyliny z surowicy zmniejsza się proporcjonalnie do zmniejszającej się wydolności nerek. Jest to istotny czynnik warunkujący konieczność modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniem funkcji nerek.15

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy podczas dawkowania zachować ostrożność i regularnie kontrolować czynność wątroby, mimo że wątroba nie jest główną drogą eliminacji amoksycyliny.16

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl