Charakterystyka farmakokinetyczna leku AKVIR o smaku truskawkowym

AKVIR o smaku truskawkowym (250 mg/5 ml, syrop) zawiera jako substancję czynną inozynę pranobeks (50 mg/ml), będącą kompleksem zawierającym inozynę oraz 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy w stosunku molarnym 1:3. Każda składowa tego produktu charakteryzuje się odrębnymi właściwościami farmakokinetycznymi, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym inozyna pranobeks ulega natychmiastowemu i niemal całkowitemu wchłanianiu (≥90%) z przewodu pokarmowego, po czym szybko pojawia się we krwi. Badania porównawcze między podaniem doustnym a dożylnym u małp Rhesus wykazały, że 94%–100% składników DIP [N,N-dimetylamino-2-propanol] oraz PAcBA [kwas p-acetamidobenzoesowy], występujących po podaniu dożylnym, jest również wykrywanych w moczu po podaniu doustnym, co potwierdza wysoką biodostępność preparatu.²

Dystrybucja

Dystrybucja składników inozyny pranobeksu w organizmie została zbadana przy użyciu materiału znakowanego radioaktywnie. Badania na małpach wykazały, że lek rozprzestrzenia się do różnych narządów z malejącą aktywnością promieniotwórczą w następującej kolejności: nerki, płuca, wątroba, serce, śledziona, jądra, trzustka, mózg i mięśnie szkieletowe. Taki profil dystrybucji wskazuje na preferencyjne gromadzenie się leku w narządach o wysokim ukrwieniu oraz tych odpowiedzialnych za eliminację i metabolizm substancji.³

Metabolizm

U ludzi po doustnym podaniu znakowanego radioaktywnie 1 grama inozyny pranobeksu zaobserwowano następujące maksymalne stężenia składników w osoczu: dla DIP – 3,7 μg/ml (po 2 godzinach od podania), a dla PAcBA – 9,4 μg/ml (po 1 godzinie od podania). W badaniach nad tolerancją dawek zaobserwowano, że maksymalny wzrost stężenia kwasu moczowego, który jest wskaźnikiem przemian inozyny zawartej w produkcie, nie miał charakteru liniowego i wahał się w zakresie ±10% między pierwszą a trzecią godziną po podaniu.⁴

Poszczególne składniki inozyny pranobeksu podlegają odrębnym szlakom metabolicznym:

• Składnik DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol) jest metabolizowany głównie do N-tlenku DIP⁵
• Składnik PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) jest przekształcany głównie do o-acyloglukuronidu⁶
• Składnik inozynowy ulega metabolizmowi w ramach szlaku degradacji puryn, przekształcając się do kwasu moczowego oraz do metabolitów pośrednich, takich jak ksantyna i hipoksantyna⁷

Eliminacja

Inozyna pranobeks i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. W warunkach stanu równowagi podczas dawkowania 4 g na dobę, całkowite 24-godzinne wydalanie PAcBA wraz z jego głównym metabolitem z moczem wynosiło około 85% podanej dawki. Dla składnika DIP, 95% jego radioaktywności odzyskano z moczu w postaci niezmienionego DIP oraz jego N-tlenku.⁸

Składniki leku charakteryzują się następującymi okresami półtrwania w fazie eliminacji:

• DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol): 3,5 godziny⁹
• PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy): 50 minut¹⁰

W przypadku składowej inozynowej, badania u zwierząt wykazały, że po doustnym podaniu tabletek, do 70% podanej dawki inozyny może być odzyskane w moczu w postaci kwasu moczowego, a pozostała część w postaci typowych metabolitów, ksantyny i hipoksantyny. Ze względu na metabolizm inozyny do kwasu moczowego, badania z użyciem substancji znakowanych radioaktywnie nie są odpowiednie do oceny jej farmakokinetyki u ludzi.¹¹

Biodostępność

Biodostępność mierzona jako pole pod krzywą stężenia (AUC) wykazuje wysokie wartości dla obu głównych składników inozyny pranobeksu. W warunkach stanu równowagi odzyskiwanie z moczem składowej PAcBA i jej metabolitu wynosi ≥90% spodziewanej wartości, natomiast dla składowej DIP i jej metabolitu odzysk wynosi ≥76%. Osoczowy AUC wynosił ≥88% dla DIP oraz ≥77% dla PAcBA, co potwierdza dobrą biodostępność leku po podaniu doustnym.¹²