Właściwości farmakokinetyczne

Produkt leczniczy AKVIR, zawierający 500 mg inozyny pranobeksu (kompleks inozyny oraz 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molowym 1:3), charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym, gdyż każda z jego składowych wykazuje odrębne właściwości farmakokinetyczne.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym inozyna pranobeks charakteryzuje się natychmiastowym i niemal całkowitym wchłanianiem (≥90%) z przewodu pokarmowego, co skutkuje szybkim pojawieniem się substancji czynnej we krwi. Badania porównawcze wykazały, że biodostępność składników DIP (N,N-dimetyloamino-2-propanol) oraz PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy) po podaniu doustnym u małp Rhesus jest porównywalna z biodostępnością po podaniu dożylnym i wynosi 94%-100%.²

Dystrybucja

Badania z wykorzystaniem znakowanego radioaktywnie materiału wykazały, że po podaniu produktu leczniczego małpom, substancja czynna dystrybuowana jest do wielu narządów. Najwyższą aktywność promieniotwórczą, w kolejności malejącej, stwierdzono w: nerkach, płucach, wątrobie, sercu, śledzionie, jądrach, trzustce, mózgu i mięśniach szkieletowych. Taki profil dystrybucji wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się substancji czynnej w organizmie.³

Metabolizm

U ludzi po doustnym podaniu 1 grama inozyny pranobeksu odnotowano maksymalne stężenia składników w osoczu: dla DIP wynosiło ono 3,7 μg/ml (osiągane po 2 godzinach), a dla PAcBA 9,4 μg/ml (osiągane po 1 godzinie). Przemiany inozyny zawartej w produkcie można monitorować poprzez pomiar stężenia kwasu moczowego w osoczu. W badaniach tolerancji dawki u ludzi zaobserwowano, że wzrost stężenia kwasu moczowego nie ma charakteru liniowego, a jego wartości wahają się w zakresie ±10% między 1 a 3 godziną po podaniu.⁴

Główne szlaki metaboliczne składników inozyny pranobeksu obejmują:

• Dla DIP – metabolizm do N-tlenku DIP⁵
• Dla PAcBA – przekształcenie do o-acyloglukuronidu⁶
• Dla inozyny – degradacja poprzez szlak metabolizmu puryn do kwasu moczowego, ksantyny i hipoksantyny⁷

Warto zaznaczyć, że ze względu na metabolizm składowej inozynowej do kwasu moczowego, badania z zastosowaniem substancji znakowanej radioaktywnie nie są odpowiednie u ludzi. W badaniach na zwierzętach wykazano, że do 70% podanej dawki inozyny może być odzyskane w moczu w postaci kwasu moczowego po doustnym podaniu tabletek, a pozostała część jako typowe metabolity purynowe – ksantyna i hipoksantyna.⁸

Eliminacja

Składniki inozyny pranobeksu oraz ich metabolity są eliminowane głównie przez nerki. W warunkach stanu stacjonarnego przy dawkowaniu 4 g na dobę, 24-godzinna eliminacja PAcBA i jego głównego metabolitu z moczem wynosi około 85% podanej dawki. W przypadku DIP, z moczem odzyskuje się 95% radioaktywności związanej z tą składową w postaci niezmienionego DIP oraz N-tlenku DIP.⁹

Okres półtrwania w fazie eliminacji różni się dla poszczególnych składników i wynosi:

• 3,5 godziny dla DIP¹⁰
• 50 minut dla PAcBA¹¹

Biodostępność

W warunkach stanu stacjonarnego, całkowita biodostępność składników inozyny pranobeksu jest wysoka, co potwierdza efektywne wchłanianie i metabolizm leku. Odzyskiwanie z moczem składowej PAcBA i jej metabolitów wynosi ≥90% spodziewanej wartości, natomiast w przypadku DIP i jego metabolitu odsetek ten wynosi ≥76%.¹²

Pole pod krzywą stężenia w osoczu (AUC), które jest miarą całkowitej ekspozycji organizmu na lek, wynosi ≥88% dla DIP oraz ≥77% dla PAcBA, co potwierdza dobrą biodostępność obu składników po podaniu doustnym.¹³