Właściwości farmakokinetyczne leku Abmetfina XR

Abmetfina XR zawiera 750 mg metforminy chlorowodorku (co odpowiada 585 mg metforminy) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Właściwości farmakokinetyczne tego leku wykazują charakterystyczne cechy dla tej formy podania, co wpływa na jego profil wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji w organizmie.¹

Wchłanianie

Po podaniu jednorazowej dawki doustnej 1500 mg Abmetfina XR (tabletki o mocy 750 mg), średnie maksymalne stężenie metforminy w osoczu (Cmax) wynosi 1193 ng/ml i występuje średnio po około 5 godzinach. Należy zwrócić uwagę, że czas osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) może wahać się w zakresie od 4 do 12 godzin, co jest charakterystyczne dla form o przedłużonym uwalnianiu.²

Badania biorównoważności wykazały, że Abmetfina XR o mocy 750 mg podawana w dawce 1500 mg jest biorównoważna z dawką 1500 mg produktu o mocy 500 mg pod względem parametrów Cmax i AUC (pole pod krzywą stężenia leku w czasie). Badania te przeprowadzono zarówno na czczo, jak i po posiłku u zdrowych ochotników.³

Istotną cechą Abmetfina XR, podobnie jak innych produktów metforminy o przedłużonym uwalnianiu, jest brak proporcjonalnego zwiększenia Cmax i AUC w stosunku do podawanej dawki w stanie stacjonarnym. AUC po jednorazowym podaniu doustnym 2000 mg metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalne do wartości obserwowanej po podaniu 1000 mg metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, przyjmowanych dwa razy na dobę.⁴

Zmienność wewnątrzosobnicza parametrów Cmax i AUC dla metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do zmienności obserwowanej przy podawaniu form o natychmiastowym uwalnianiu.⁵

Na wchłanianie metforminy z Abmetfina XR wpływa obecność pokarmu. Podanie tabletek na czczo powoduje zmniejszenie AUC o 30%, nie wpływając przy tym na Cmax i Tmax. Co istotne, przy regularnym stosowaniu produktu, pokarm nie wpływa już na wchłanianie metforminy o przedłużonym uwalnianiu.⁶

Badania z wielokrotnym podawaniem metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach do 2000 mg nie wykazały kumulacji leku w organizmie, co jest korzystne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii.⁷

Dystrybucja

Metformina charakteryzuje się specyficznym profilem dystrybucji w organizmie. Wiązanie z białkami osocza jest nieznaczne, co zmniejsza ryzyko interakcji z innymi lekami na poziomie wypierania z połączeń białkowych.⁸

Interesującą cechą metforminy jest jej zdolność do przenikania do erytrocytów. Maksymalne stężenie leku we krwi jest mniejsze niż w osoczu i występuje w przybliżeniu w tym samym czasie. Erytrocyty stanowią prawdopodobnie drugi kompartment dystrybucji metforminy, obok osocza.⁹

Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy wynosi od 63 do 276 litrów, co wskazuje na jej znaczną penetrację do tkanek.¹⁰

Metabolizm

Metformina charakteryzuje się wyjątkowym profilem metabolicznym – jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej. U ludzi nie zidentyfikowano żadnych metabolitów metforminy, co oznacza, że lek nie podlega istotnym przemianom biochemicznym w organizmie. Ten fakt jest korzystny z perspektywy terapeutycznej, gdyż zmniejsza ryzyko interakcji lekowych na poziomie metabolizmu wątrobowego i upraszcza przewidywanie stężeń leku w organizmie.¹¹

Eliminacja

Metformina jest eliminowana z organizmu głównie przez nerki. Klirens nerkowy metforminy przekracza 400 ml/min, co wskazuje, że lek jest wydalany zarówno w procesie przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego.¹²

Po podaniu doustnym rzeczywisty okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi około 6,5 godziny. Ta wartość jest istotna przy ustalaniu schematu dawkowania leku.¹³

W przypadku zaburzeń czynności nerek obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce metforminy. Klirens nerkowy ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do klirensu kreatyniny, co prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania leku. W konsekwencji dochodzi do zwiększenia stężenia metforminy w osoczu, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, w tym kwasicy mleczanowej.¹⁴

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Niewydolność nerek

Dane dotyczące pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone i nie pozwalają na wiarygodne oszacowanie ogólnoustrojowej ekspozycji na metforminę w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Z tego powodu modyfikacja dawki u tych pacjentów powinna opierać się na ocenie skuteczności klinicznej i/lub tolerancji leku, a nie na parametrach farmakokinetycznych.¹⁵