Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (mis-c)
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (MIS-C) jest poważnym powikłaniem zakażenia SARS-CoV-2, charakteryzującym się nadmierną reakcją zapalną obejmującą wiele narządów, z szerokim spektrum klinicznym od łagodnych objawów do dysfunkcji wielonarządowej i śmiertelności. Diagnostyka różnicowa z chorobą Kawasakiego (KD) jest utrudniona ze względu na nakładające się cechy kliniczne, jednak model predykcyjny oparty na sześciu parametrach (wiek, stężenie sodu, liczba płytek, aktywność aminotransferazy alaninowej, frakcja wyrzutowa lewej komory oraz CRP) wykazał wysoką skuteczność (AUC 0,96) w rozróżnieniu MIS-C od KD. Cięższy przebieg MIS-C wiąże się z dłuższym pobytem w szpitalu, większym użyciem leków wazopresyjnych i częstszymi przyjęciami na OIOM, a także wyraźniejszą odpowiedzią zapalną (CRP ≥ 50 mg/L) i dysfunkcją skurczową lewej komory (LVEF ≤ 60%). Niezależne czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu obejmują także albuminę ≤ 30 g/L, bezwzględną liczbę limfocytów ≤ 2 × 10^9/L oraz ferrytynę ≥ 300 ng/mL.
Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (MIS-C) – Rokowanie (prognozowanie wyniku leczenia)
Zespół zapalny wielonarządowy u dzieci (Multisystem inflammatory syndrome in children – MIS-C) to rzadkie, ale poważne powikłanie związane z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Jest to zespół charakteryzujący się nadmierną reakcją zapalną obejmującą wiele narządów i układów, który może manifestować się w szerokim spektrum klinicznym – od łagodnych objawów aż po dysfunkcję wielu narządów i śmiertelność.123
Ogólne rokowanie
Większość dzieci z MIS-C ostatecznie powraca do zdrowia pod warunkiem otrzymania odpowiedniej opieki medycznej. Jednakże stan niektórych pacjentów może szybko się pogarszać. MIS-C może prowadzić do zagrażającej życiu choroby lub śmierci, szczególnie bez wczesnej diagnozy i leczenia.1 Ogólne rokowanie dla pacjentów z MIS-C jest doskonałe, a jedynie niewielka liczba pacjentów doświadcza długoterminowych następstw. Podobnie jak w przypadku choroby Kawasakiego (KD), gdzie nawroty są rzadkie, istnieje nadzieja, że to samo będzie dotyczyć MIS-C.2
Należy jednak zauważyć, że obecność autoprzeciwciał u pacjentów z MIS-C sugeruje potencjał nawrotu lub innych zaburzeń związanych z cechami autoimmunologicznymi.3 Śmiertelność w MIS-C różni się między krajami o wysokim i niskim dochodzie, przy czym w krajach o niskim dochodzie wskaźnik śmiertelności jest wyższy.4
Modele predykcyjne – rozróżnianie MIS-C od KD
Cechy MIS-C nakładają się na cechy choroby Kawasakiego, co może powodować trudności diagnostyczne. Opracowano model predykcyjny wykorzystujący dane dostępne przy przyjęciu, który zapewnia doskonałe rozróżnienie między MIS-C a KD. Ostateczny model predykcyjny obejmował sześć powszechnie dostępnych parametrów w momencie diagnozy:56
- Wiek
- Stężenie sodu
- Liczba płytek krwi
- Aktywność aminotransferazy alaninowej
- Zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory
- Białko C-reaktywne (CRP)
Model wykazał dobrą dyskryminację z AUC 0,96 (95% CI: [0,94-0,98]) i był dobrze skalibrowany (skorygowany o optymizm punkt przecięcia 0,020 i nachylenie 0,99). Może być przydatnym narzędziem diagnostycznym dla MIS-C, chociaż wymaga zewnętrznej walidacji.5
Dzieci z MIS-C miały cięższy przebieg kliniczny w porównaniu z KD, co definiowano przez dłuższe pobyty w szpitalu, większe użycie leków wazopresyjnych i więcej przyjęć na OIOM. Miały również bardziej wyraźną ostrą odpowiedź zapalną niż dzieci z KD, co potwierdzało wyższe CRP. Dodatkowo, zaangażowanie sercowo-naczyniowe w MIS-C charakteryzuje się głównie dysfunkcją skurczową, znanym powikłaniem ogólnoustrojowego zapalenia. Podczas gdy KD może czasami wpływać na wydajność skurczową, ma predylekcję do zajmowania tętnic wieńcowych.6
Predyktory ciężkości MIS-C
Zidentyfikowano niezależne czynniki związane z przyjęciem na oddział intensywnej terapii pediatrycznej (PICU):7
- CRP ≥ 50 mg/L (OR 2,52, 95% CI 1,39-4,56, p=0,002)
- Albumina ≤ 30 g/L (OR 3,18, 95% CI 1,63-6,02, p=0,001)
- Bezwzględna liczba limfocytów ≤ 2 × 10^9/L (OR 2,18, 95% CI 1,29-3,71, p=0,004)
- Ferrytyna ≥ 300 ng/mL (OR 2,35, 95% CI 1,38-4,01, p=0,002)
- LVEF ≤ 60% (OR 2,48, 95% CI 1,28-4,78, p=0,007)
Badania podkreślają, że bezwzględna liczba limfocytów, stężenie albuminy, CRP i LVEF są niezależnymi predyktorami ciężkości MIS-C. Identyfikacja pacjentów wysokiego ryzyka optymalizuje monitorowanie kliniczne i postępowanie, co poprawia wyniki leczenia.7
Profil fizjologiczny związany z ciężkim MIS-C
Badania zidentyfikowały siedem zmiennych fizjologicznych związanych z ciężkim MIS-C zgodnie z regresją logistyczną. Najbardziej informatywny profil fizjologiczny obejmował:89
- Podwyższone stężenie kreatyniny (p=0,013)
- Zwiększony międzynarodowy współczynnik znormalizowany – INR (p=0,002)
- Podwyższony peptyd natriuretyczny typu B – BNP (p=0,001)
- Podwyższona liczba białych krwinek – WBC (p=0,009)
- Podwyższone stężenie ferrytyny (p=0,041)
- Zwiększona częstość oddechów – RR (p=0,047)
- Obniżone stężenie albuminy (p=0,047)
Kombinacja tych parametrów prowadziła do doskonałego rozróżnienia między łagodnym a ciężkim MIS-C (AUC=0,915). Głównym wynikiem badania była binarna zmienna definiowana jako ciężki MIS-C dla pacjentów, których szczytowy MSS (Maximum Severity Score) był większy lub równy 3, oraz łagodny MIS-C dla pacjentów, których szczytowy MSS był mniejszy niż 3.89
Predyktory śmiertelności
W jednym z badań stwierdzono 8 (9,8%) zgonów w badanej grupie pacjentów z MIS-C. Związek zapalenia płuc, zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) i ostrej niewydolności nerek (AKI) był znacząco wyższy wśród osób, które nie przeżyły.10
W analizie regresji logistycznej binarnej, podwyższona aktywność dehydrogenazy mleczanowej (LDH) oraz konieczność stosowania wentylacji mechanicznej okazały się niezależnymi predyktorami zgonu (p < 0,05). Wstrząs był dominującym objawem u dzieci z MIS-C. Zapalenie płuc, ARDS, AKI, podwyższone INR, interleukina-6 i LDH oraz stosowanie wentylacji mechanicznej były istotnie związane z nieprzeżyciem. Jednakże, stosowanie wentylacji mechanicznej i podwyższona aktywność LDH okazały się niezależnymi predyktorami śmiertelności w przypadkach MIS-C.10
Różnice demograficzne i kliniczne
Główna grupa wiekowa dotknięta chorobą Kawasakiego to dzieci poniżej piątego roku życia, podczas gdy MIS-C dotyka głównie dzieci w wieku od 2 do 14 lat.11
Profile cytokin dorosłych z ostrą chorobą COVID-19 różnią się całkowicie od tych obserwowanych u dzieci z MIS-C lub chorobą Kawasakiego. Głównym sposobem odróżnienia MIS-C od choroby Kawasakiego jest podwyższone stężenie CXCL9. MIS-C charakteryzuje się również ekspansją poliklonalnych komórek T Vbeta21.3 zarówno w podzbiorach CD4, jak i CD8, które nie są skierowane przeciwko peptydom antygenowym SARS-CoV-2, czego nie wykryto u pacjentów z KD, TSS (Toxic Shock Syndrome) i ostrym COVID-19.1112
Podsumowanie prognostyczne
MIS-C jest poważnym powikłaniem zakażenia SARS-CoV-2, które może prowadzić do trwałych uszkodzeń narządów lub nawet śmierci bez wczesnej diagnozy i leczenia.13 Jednakże, przy odpowiedniej opiece medycznej, większość dzieci z MIS-C powraca do zdrowia, a długoterminowe następstwa są rzadkie.12
Identyfikacja pacjentów wysokiego ryzyka poprzez ocenę określonych biomarkerów i parametrów klinicznych może pomóc w optymalizacji postępowania terapeutycznego. Modele predykcyjne mogą również pomóc w rozróżnieniu MIS-C od podobnych stanów, takich jak choroba Kawasakiego, co prowadzi do bardziej ukierunkowanych interwencji.67
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.