Zespół ehlersa-danlosa
Zapobieganie i profilaktyka
Zespół Ehlersa-Danlosa (ZED) to grupa genetycznych zaburzeń tkanki łącznej charakteryzujących się hipermobilnością stawów, nadmierną elastycznością skóry oraz zwiększoną kruchością tkanek. Brak leczenia przyczynowego wymusza profilaktykę opartą na edukacji pacjentów i lekarzy, wczesnym rozpoznaniu oraz zapobieganiu urazom i powikłaniom. Kluczowe jest poradnictwo genetyczne dla osób z historią rodzinną ZED planujących potomstwo. Kompleksowa opieka wymaga współpracy multidyscyplinarnego zespołu specjalistów, w tym genetyków klinicznych, reumatologów, kardiologów i fizjoterapeutów. Zalecane są ćwiczenia o niskim obciążeniu, takie jak pływanie, tai chi czy pilates, unikanie sportów kontaktowych i aktywności zwiększających ryzyko urazów. Profilaktyka obejmuje także ochronę skóry, stosowanie kremów z filtrem SPF ≥15, unikanie leków zwiększających ryzyko krwawień oraz regularne badania kardiologiczne w celu monitorowania poszerzenia aorty i innych powikłań naczyniowych. W przypadku naczyniowego ZED celiprolol wykazał redukcję ryzyka pęknięcia naczyń w okresie 47 miesięcy.
- Definicja i charakterystyka zespołu Ehlersa-Danlosa
- Znaczenie profilaktyki w zespole Ehlersa-Danlosa
- Poradnictwo genetyczne
- Modyfikacja aktywności fizycznej i ochrona stawów
- Zalecane aktywności fizyczne
- Aktywności do unikania
- Zasady bezpiecznego ćwiczenia
- Ochrona stawów
- Stabilizacja stawów
- Ochrona skóry i zapobieganie urazom
- Profilaktyka kardiologiczna
- Profilaktyka w ciąży i porodzie
- Unikanie procedur inwazyjnych i zabiegów
- Profilaktyka lekowa i unikanie niektórych leków
- Profilaktyka wielospecjalistyczna
- Rehabilitacja i terapia fizykalna
- Interwencje psychologiczne
- Regularne wizyty kontrolne
- Regularna opieka stomatologiczna
- Badania okulistyczne
- Profilaktyka w życiu codziennym
- Terapie wspomagające
- Znaczenie wczesnej diagnozy
Definicja i charakterystyka zespołu Ehlersa-Danlosa
Zespół Ehlersa-Danlosa (ZED) to grupa genetycznych zaburzeń tkanki łącznej, charakteryzujących się nadmierną elastycznością skóry, hipermobilnością stawów i/lub zwiększoną kruchością tkanek. Nie istnieje obecnie leczenie przyczynowe, które mogłoby odwrócić lub „wyleczyć” ZED, dlatego postępowanie koncentruje się na edukacji pacjentów i lekarzy w zakresie profilaktyki oraz wczesnego rozpoznawania urazów i powikłań.12
Znaczenie profilaktyki w zespole Ehlersa-Danlosa
Profilaktyka w zespole Ehlersa-Danlosa obejmuje dwa główne aspekty: zapobieganie przekazaniu choroby potomstwu oraz zapobieganie objawom i powikłaniom u osób z już zdiagnozowanym ZED.3 Wczesne rozpoznanie ZED ma kluczowe znaczenie, ponieważ umożliwia wdrożenie odpowiednich działań profilaktycznych, które mogą zapobiec poważnym powikłaniom.4 Większość interwencji stosowanych u pacjentów z ZED nie została oceniona w randomizowanych badaniach klinicznych, a zalecenia opierają się głównie na opiniach ekspertów.15
Poradnictwo genetyczne
Osoby z osobistą lub rodzinną historią zespołu Ehlersa-Danlosa, które planują założenie rodziny, powinny skonsultować się z doradcą genetycznym – specjalistą przeszkolonym w ocenie ryzyka zaburzeń dziedzicznych. Poradnictwo genetyczne może pomóc w zrozumieniu wzorca dziedziczenia konkretnego typu ZED oraz ryzyka, jakie stanowi dla potomstwa.67
Identyfikacja istotnych zagrożeń zdrowotnych może pomóc w zapobieganiu poważnym powikłaniom poprzez skrupulatne badania przesiewowe i modyfikacje stylu życia.8 Znajomość historii rodzinnej i omówienie jej z lekarzem prowadzącym może być pomocne w określeniu prawdopodobieństwa przekazania ZED z pokolenia na pokolenie. Dyskusje z profesjonalistami medycznymi mogą zapewnić osobom z ZED niezbędną edukację, która może wzmocnić zindywidualizowane podejmowanie decyzji i planowanie rodziny.9
Edukacja pacjenta
Wszyscy pacjenci z ZED, niezależnie od typu, powinni otrzymać edukację pacjenta w celu zapobiegania i rozpoznawania urazów i powikłań oraz rozpoznawania potencjalnie poważnych objawów lub stanów wymagających pilnej pomocy medycznej.10 Edukowanie pacjentów na temat modyfikacji stylu życia, opcji leczenia i oczekiwań jest jedną z najważniejszych interwencji.11
Kompleksowa opieka nad pacjentem z ZED wymaga współpracy wielu specjalistów, w tym lekarzy rodzinnych, reumatologów, kardiologów, genetyków klinicznych oraz fizjoterapeutów. Pacjenci powinni być leczeni we współpracy z odpowiednim ekspertem w dziedzinie genetyki klinicznej lub dostawcą usług zdrowotnych ze specjalną wiedzą na temat ZED (tzw. „zespół opieki”).1
Modyfikacja aktywności fizycznej i ochrona stawów
Zapobieganie urazom jest kluczowym elementem profilaktyki w zespole Ehlersa-Danlosa. Pacjenci powinni unikać aktywności o wysokim ryzyku, które mogą prowadzić do zwichnięć stawów lub urazów.12
Zalecane aktywności fizyczne
- Chodzenie, pływanie, tai chi, rekreacyjna jazda na rowerze lub korzystanie z orbitreka czy roweru stacjonarnego to dobre wybory.7
- Ćwiczenia o niskim obciążeniu i niskim oporze pomagają zmniejszyć ból, urazy i zmęczenie oraz wspierają mobilność i funkcjonalność.11
- Ćwiczenia promujące równowagę, postawę i stabilność, takie jak tai chi i pilates, są szczególnie wartościowe.13
- Zalecane są ćwiczenia izometryczne i nisko-udarowe.14
- Zachęcanie dzieci do uczestnictwa w aktywnościach fizycznych z odpowiednimi ograniczeniami, preferując aktywności bez obciążenia, takie jak pływanie.157
Aktywności do unikania
- Pacjenci z ZED powinni unikać sportów kontaktowych, podnoszenia ciężarów i innych czynności zwiększających ryzyko urazu.716
- Należy unikać aktywności o wysokim obciążeniu, w tym biegania i skakania oraz sportów kontaktowych.13
- Dzieci powinny być zniechęcane do uprawiania gimnastyki, baletu i cheerleadingu.13
- Unikanie nadmiernego lub powtarzalnego podnoszenia ciężarów oraz innych ruchów powodujących nadmierne obciążenie lub napięcie w już nadmiernie ruchomych stawach.17
- Osoby z ZED typu naczyniowego powinny unikać sportów kontaktowych, podnoszenia ciężarów, napinania mięśni oraz czynności, które mogą obejmować nagłe uderzenia lub wstrząsy ciała.18
Zasady bezpiecznego ćwiczenia
Ważne jest, aby osoby z ZED uprawiały aktywność fizyczną w tempie, które im odpowiada, oraz wykonywały ukierunkowane ćwiczenia, które poprawiają objawy bez stwarzania dodatkowego ryzyka.19 Ćwiczenia fizyczne wzmacniają tkankę łączną i mięśnie, dzięki czemu mogą lepiej chronić stawy.19
Przed rozpoczęciem nowego sportu lub treningu lub zmianą poziomu aktywności należy porozmawiać z zespołem opieki, aby stworzyć plan, który jest odpowiedni dla danej osoby i omówić wszelkie potrzebne modyfikacje, takie jak stosowanie ortezy lub monitora pracy serca.20 Osoby z ZED i zespołem posturalnej tachykardii ortostatycznej (POTS) muszą priorytetowo traktować systematyczność w ćwiczeniach, ponieważ brak ruchu może pogorszyć objawy.20
Ból jest informacją – nie należy ignorować ani przezwyciężać bólu w pracy czy sporcie.13 Wiedza o tym, kiedy zrobić przerwę, jest również ważna w zapobieganiu urazom i radzeniu sobie ze zmęczeniem.19
Ochrona stawów
Nauka ochrony stawów pomoże zapobiegać dalszym urazom, zmniejszyć ból, oszczędzać energię i umożliwić pozostanie tak aktywnym, jak to możliwe.21
- Rozpoznawanie czynności powodujących ból stawów i znajdowanie mniej bolesnych sposobów poruszania się i wykonywania zadań.21
- Unikanie czynności, które powodują nadmierne rozciąganie lub „blokowanie” stawów. Częste nadmierne rozciąganie stawów może powodować przewlekłe „urazowe” zapalenie stawów.21
- Unikanie opierania się lub odpychania się dłońmi. Te ruchy powodują przeprost palców.21
- Zapobieganie pośliźnięciom i upadkom w domu poprzez utrzymywanie dróg komunikacyjnych, wejść i wyjść wolnych od zabawek i innych przedmiotów.21
- Nie używać rozproszonych dywanów i unikać używania śliskiej pasty do podłóg.21
- Małe dzieci powinny być zachęcane do noszenia ochraniaczy na kolana, aby chronić kolana w przypadku upadku.21
- Rozważenie stosowania urządzeń wspomagających, takich jak grzebienie z długimi uchwytami i chwytaki, jeśli sięganie lub rozciąganie naraża stawy na ryzyko urazu lub zwichnięcia.21
Stabilizacja stawów
Stabilność stawów może być poprawiona dzięki przepisanym programom ćwiczeń, które wzmacniają mięśnie. Należy jednak unikać podnoszenia ciężarów, ponieważ powoduje to zbyt duże obciążenie stawów. W rzeczywistości należy unikać wszelkich ćwiczeń, które powodują nacisk na zablokowane stawy.22 Zaleca się konsultację z lekarzem lub fizjoterapeutą w celu poznania odpowiednich ćwiczeń wzmacniających i właściwego sposobu ich wykonywania.22
Wszelkie urządzenia wspomagające, takie jak laska, kij do chodzenia, ortezy, szyny, mogą chronić stawy, zapobiegać długotrwałym uszkodzeniom i konieczności operacji, a także zapobiegać bólowi lub pomagać w jego leczeniu.23 Osoby z ZED i POTS muszą priorytetowo traktować systematyczność w ćwiczeniach, ponieważ brak ruchu może pogorszyć objawy.20
Ochrona skóry i zapobieganie urazom
Osoby z ZED powinny podejmować dodatkowe środki ostrożności, aby chronić skórę i zapobiegać urazom:13
- Stosowanie kremu przeciwsłonecznego, aby chronić cienką skórę przed słońcem.2425
- Bandaże lub podkładki na łokciach, kolanach i innych obszarach narażonych na urazy mogą pomóc zapobiegać wolno gojącym się ranom.24
- Stosowanie łagodnych, bezzapachowych mydeł i detergentów.2526
- Mycie zębów szczoteczkami z miękkim włosiem.26
- Noszenie wyściełanej odzieży, aby zmniejszyć otarcia skóry.26
- Używanie bandaży ochronnych na odsłoniętej skórze.27
- Unikanie mydeł, płynów do mycia ciała i balsamów do ciała zawierających ostre chemikalia, które mogą wysuszać skórę lub powodować reakcje alergiczne.27
Szczególnie ważne jest, aby pacjenci z ZED zapobiegali upadkom i oparzeniom, byli szczególnie ostrożni w przypadku ran ciętych, złamań i siniaków, które mogą dłużej się goić i mogą źle się bliznowić.13
Witamina C może zmniejszyć siniaczenie.28 Witamina C (kwas askorbinowy) może lub nie może być skuteczna w zmniejszaniu nasilenia objawów u niektórych osób z ZED VI i ewentualnie innych typów. Należy jednak skonsultować się z lekarzem przed przyjmowaniem dodatkowych dawek witaminy C.29
Przedwczesne starzenie się spowodowane ekspozycją na słońce jest ryzykiem dla wielu osób z zespołem Ehlersa-Danlosa. Podczas przebywania na zewnątrz w szczytowych godzinach dziennych należy używać kremu przeciwsłonecznego o współczynniku ochrony 15 lub wyższym oraz nosić długie rękawy, długie spodnie i kapelusz z szerokim rondem.29
Profilaktyka kardiologiczna
Wszyscy pacjenci z ZED, niezależnie od typu, powinni mieć przeprowadzoną podstawową ocenę kardiologiczną w celu wykrycia poszerzenia aorty, nieprawidłowości zastawkowych i innych problemów kardiologicznych.23 Zalecane jest regularne monitorowanie pacjentów z ZED. Należy przeprowadzać regularne badania przesiewowe w kierunku nadciśnienia tętniczego i chorób tętnic, ponieważ zwiększają one powikłania związane z kruchością naczyń krwionośnych.16
Pacjenci z określonymi objawami klinicznymi mogą odnieść korzyść z ukierunkowanych interwencji (np. leczenia rozlanego bólu mięśniowo-szkieletowego). Ponadto pacjenci z pewnymi formami ZED wymagają monitorowania pod kątem potencjalnych powikłań (np. chorób tętniczych i zastawkowych serca).30
W przypadku naczyniowego ZED jedno małe badanie wykazało, że lek o nazwie celiprolol znacząco zmniejszył pęknięcie naczyń w ciągu 47-miesięcznego okresu.28
Noszenie identyfikatora medycznego
Raz dokonana diagnoza ZED powinna prowadzić do podjęcia środków zapobiegawczych. Noszenie bransoletki MedicAlert identyfikującej pacjenta z ZED może pomóc w przypadku zagrożenia życia, takiego jak pęknięcie tętnicy lub przetoka szyjno-jamista.17 Zalecamy również, aby pacjenci mieli przy sobie list awaryjny i nosili bransoletkę MedicAlert, ponieważ jedną z rzeczy, których należy unikać, jest wszelkiego rodzaju instrumentacja w naczyniu, która może prowadzić do większych uszkodzeń.31
Profilaktyka w ciąży i porodzie
Kobiety w ciąży z ZED powinny być prowadzone w programie dla ciąż wysokiego ryzyka.18 Położnik (lekarz specjalizujący się w porodach oraz opiece i leczeniu kobiet, które rodzą) musi nadzorować ciążę i poród.32
Osoby z naczyniowym ZED powinny rozważyć rozmowę z lekarzem, jeśli są w ciąży lub chcą mieć dzieci, aby wiedzieć, czego się spodziewać, jeśli ich dziecko odziedziczy tę chorobę.33
Unikanie procedur inwazyjnych i zabiegów
Każdy pacjent z ZED, niezależnie od typu, powinien unikać operacji ortopedycznych, jeśli to możliwe, aby zachować i chronić funkcję stawów oraz unikać powikłań i złych wyników gojenia.10 Osoby z naczyniowym ZED wymagają bardzo ścisłej obserwacji i unikania urazów (w tym procedur wewnątrznaczyniowych, o ile to możliwe).28
Nie zalecamy również rutynowych kolonoskopii, ponieważ nadmuchiwanie okrężnicy może spowodować pęknięcie. Zalecamy badania przesiewowe naczyń, obserwację wyglądu układu tętniczego, ale obecnie nie mamy żadnego rodzaju terapii, a operacja może być obarczona problemami.34
W przypadku nadzoru obserwujemy zmiany w układzie tętniczym lub czy doszło do rozwarstwienia. Jeśli ktoś doznał urazu brzucha, warto wiedzieć, jak wyglądały tętnice wcześniej, w porównaniu z tym, jak wyglądają po urazie.34
Dla osób z większością form ZED, urazy, inwazyjne procedury, takie jak operacje, oraz traumatyczne doświadczenia fizyczne, takie jak poród, mogą być niebezpieczne.27
Środki ostrożności podczas zabiegów
Zespół kliniki hipermobilności i ZED w Tulane jest tutaj, aby pomóc zapobiegać powikłaniom chirurgicznym u pacjentów z zespołem Ehlersa-Danlosa.35 Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc zapobiec powikłaniom podczas wykonywania zabiegu chirurgicznego u pacjentów z ZED:35
- Powiadom zespół chirurgiczny, że masz zespół Ehlersa-Danlosa (ZED).35
- Może być potrzebne więcej miejscowego środka znieczulającego.35
- Unikaj opasek uciskowych lub skróć czas ich stosowania, jeśli to możliwe.35
- Może być potrzebne więcej znieczulenia ogólnego.35
- Pacjenci z ZED mają tendencję do wyższego wskaźnika alergii na leki.35
- Rozważ wykonanie echokardiogramu przed operacją.35
- Unikaj ekstremalnego/długotrwałego ułożenia pacjenta.35
- Rozważ zastosowanie techniki kombinacji szwów/pasków klejących do zamknięcia skóry.35
Osoby z ZED mogą potrzebować operacji w celu skorygowania złamań i zwichniętych stawów. Jeśli masz zaplanowany jakikolwiek rodzaj operacji, koniecznie poinformuj chirurgów, że masz zespół Ehlersa-Danlosa, aby chirurdzy mogli zdecydować się na użycie zszywek lub taśmy (zamiast szwów) do zamknięcia ran. Chirurdzy powinni być również powiadomieni o wszelkich problemach naczyniowych lub krwotocznych.29
Operacja wymaga specjalnych technik, które minimalizują urazy i zapewniają dostępność dużych zapasów krwi do transfuzji.32
Profilaktyka lekowa i unikanie niektórych leków
Eksperci zalecają unikanie leków, które zwiększają ryzyko krwawienia, takich jak leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe, ponieważ osoby dotknięte ZED są bardziej narażone na siniaki i urazy.36
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zaleca również unikanie antybiotyków fluorochinolonowych, jeśli masz ZED, ze względu na związek tej klasy leków z występowaniem tętniaków.36
Należy unikać morfiny, kortykosteroidów, leków przeciwzakrzepowych, leków przeciwdepresyjnych, neuroleptyków, manipulacji szyjnych, endoskopii, nakłuć lędźwiowych lub tętniczych, chirurgii ortopedycznej.37
Profilaktyka wielospecjalistyczna
Wytyczne zdecydowanie zalecają skoordynowane podejście zespołu wielospecjalistycznego (MDT) zarówno w diagnozowaniu, jak i leczeniu ZED, wraz z 29 konkretnych zaleceń dotyczących kluczowych pytań klinicznych spotykanych w 23 oddziałach.38 Zbiorowa integracja opieki pielęgniarskiej, rehabilitacji, psychologii i żywienia w ramach podejścia MDT jest coraz częściej uznawana za kluczową dla optymalizacji opieki nad pacjentem, szczególnie w złożonych zaburzeniach wymagających holistycznych i multidyscyplinarnych interwencji.38
Rehabilitacja i terapia fizykalna
Każdy pacjent z ZED, niezależnie od typu, powinien otrzymać fizjoterapię, terapię zajęciową i/lub logopedyczną, aby zapobiec niewłaściwemu użyciu stawów, zapewnić wzmocnienie mięśni, zarządzać objawami, zwiększyć propriocepcję, pomóc w stabilności stawów, ochronie i zachowaniu, skorygować dysfunkcję i pomóc zapobiegać zapaleniu stawów.10
Wczesne leczenie wielodyscyplinarne, które obejmuje terapię fizyczną, zajęciową i poznawczo-behawioralną; ortezy; oraz wsparcie społeczności i specjalistów może zoptymalizować wyniki u pacjentów z objawami hipermobilności stawów.11
Zaleca się wprowadzenie modyfikacji domowych i różnych strategii zapobiegawczych, w tym stopniowych zmian postawy, aby zminimalizować ryzyko upadków w domu.38 Rehabilitacja dla pacjentów z ZED zazwyczaj wiąże się z długoterminowym uczestnictwem.38
Interwencje psychologiczne
Każdy pacjent z ZED, niezależnie od typu, powinien przejść badania przesiewowe w kierunku depresji i lęku, aby wcześnie wychwycić niepokojące objawy lub działania i zaoferować leczenie.23 Interwencje psychologiczne pomagają radzić sobie z przewlekłym bólem, często zgłaszanym wyzwaniem wpływającym na codzienne życie.38
Wiele osób z ZED ma więcej niż tylko objawy fizyczne. Zespoły mogą być bardzo wymagające emocjonalnie i społecznie i są związane z depresją, lękiem, strachem, problemami ze snem, poczuciem winy, unikaniem kontaktów społecznych, piętnem, zaburzeniami odżywiania, nadużywaniem alkoholu i tytoniu, zaburzeniami neurorozwojowymi i innymi trudnymi doświadczeniami.27
Życie z ZED ma komponenty zdrowia psychicznego i zarządzania energią, a także zarządzania bólem fizycznym i zapobiegania urazom.39 Musisz zdawać sobie sprawę, że poziomy energii mogą się zmieniać z dnia na dzień, więc twoje plany mogą wymagać większej elastyczności niż zwykle.39 Jeśli masz problemy z bezsennością i nawykami snu, lepsza higiena snu i rutyny przed snem mogą pomóc ci lepiej odpocząć przez noc, skuteczniej odnawiając energię na następny dzień.39 Pozostań świadomy swojego nastroju oraz zdrowia emocjonalnego i psychicznego.39
Regularne wizyty kontrolne
Pacjenci powinni nawiązać stałą relację z lekarzami przed wystąpieniem poważnego zdarzenia medycznego.18 Umawiaj się i dotrzymuj terminów wizyt u lekarza na rutynowe badania kontrolne i badania uzupełniające.25
ZED jest chorobą trwającą całe życie. Ale możesz podjąć kroki, aby zapobiec problemom związanym z ZED. Upewnij się, że regularnie odwiedzasz swój zespół opieki zdrowotnej na regularne badania kontrolne i testy. Pamiętaj, że słabe gojenie się ran może opóźnić powrót do zdrowia po zabiegach stomatologicznych i medycznych.24
Regularna opieka stomatologiczna
Każdy pacjent z ZED, niezależnie od typu, powinien mieć regularne czyszczenie zębów i badania, aby zidentyfikować i pomóc w leczeniu zapalenia dziąseł, recesji dziąseł, bólu stawu skroniowo-żuchwowego i innych problemów.10
Badania okulistyczne
Każdy pacjent z ZED, niezależnie od typu, powinien mieć podstawowe badania oka (w tym badanie lampą szczelinową i rozszerzoną fundoskopię), aby wykryć lub wykluczyć odwarstwienie lub kruchość siatkówki, kruchość twardówki, krótkowzroczność i jaskrę, wśród innych problemów.23
Profilaktyka w życiu codziennym
Ergonomia i organizacja przestrzeni
Sposób przechowywania rutynowo używanych przedmiotów również może mieć znaczenie. Czy przedmioty są w zasięgu ręki? Jeśli nie, zmień układ obszarów przechowywania i umieść przedmioty na wygodnych wysokościach. Jeśli wchodzenie po schodach powoduje nadmierne obciążenie kolan lub bioder, rozważ umieszczenie rampy nad schodami. Duplikuj przedmioty na górze i na dole, aby uniknąć częstych wycieczek w górę i w dół po schodach. Zidentyfikuj inne sposoby, aby uczynić swój dom lub miejsce pracy bezpiecznymi i komfortowymi. Bądź kreatywny i zobacz, co działa dla ciebie.22
Obuwie i podtrzymanie stóp
Aby zapobiec skręceniom kostek, noś sznurowane buty z dobrym podparciem łuku.15 Zawsze zalecamy dobre wsparcie stóp. Pacjenci powinni wybierać grube, elastyczne podeszwy z niskimi obcasami i często zalecamy rozważenie ortez na zamówienie, aby naprawdę podtrzymać stopy.13
Noś wspierające buty. Aby pomóc zapobiec skręceniu kostki, noś sznurowane buty z dobrym podparciem łuku.14
Wsparcie snu
Inwestuj w swój sen. Poduszki do ciała i materace z bardzo gęstej pianki mogą pomóc zapewnić wsparcie i amortyzację dla stawów.14
Terapie wspomagające
Profiloterapia
Profiloterapia oferuje wielką nadzieję dla osób z objawami uogólnionej hipermobilności, ponieważ jest zaprojektowana do skutecznego leczenia wiotkości więzadeł i tkanek, które towarzyszą zespołowi hipermobilności stawów (JHS) i ZED.40 Profiloterapia mogłaby przyczynić się do leczenia zaburzeń hipermobilności również poprzez zapobieganie rozwojowi przedwczesnej choroby zwyrodnieniowej stawów.40
Profiloterapia inicjuje normalną kaskadę gojenia się ran, aby rozpocząć proces naprawy więzadeł i stawów.41 Zabiegi profiloterapii są kontynuowane, dopóki osoba nie wróci do pełnej aktywności, z zerowymi lub minimalnymi objawami, a staw nie zostanie ustabilizowany.41
Niektóre z powodów stosowania profiloterapii u pacjentów z ZED i JHS obejmują to, że ma wysoką ocenę bezpieczeństwa, jest kompleksowa (wszystkie lub większość stawów można leczyć podczas każdej wizyty), jest procedurą ambulatoryjną, jest ekonomiczna (w porównaniu z operacją), ulga w bólu jest często szybka i zapewnia stabilizację stawów.42 Profiloterapia mogłaby również przyczynić się do leczenia zaburzeń hipermobilności, zapobiegając rozwojowi przedwczesnej choroby zwyrodnieniowej stawów.42
Terapia tlenowa
Przerywana terapia tlenowa, kilka razy dziennie. 1-5 litrów/min. Bardzo aktywna w przypadku zmęczenia, bólów głowy, duszności.43
Leczenie bólu
Miejscowe wstrzyknięcie środków znieczulających, takich jak lidokaina, w miejsca bólu w ścięgnach i mięśniach, dziąsłach, pochwie.43 Przezskórne podawanie środków znieczulających i przeciwzapalnych, TENS, leczenie ciepłem, krioterapia w bardzo niskich temperaturach, masaż, rozciąganie, presoterapia w przypadku obrzęku limfatycznego.43
Interwencje żywieniowe
Witamina D 3000 IU dziennie. Melatonina 4 do 8 mg. Solifenacyna w przypadku częstomoczu. Samocewnikowanie w przypadku zatrzymania moczu, leczenie przeciwrefluksowe i zapobieganie zaparciom.43
Dieta i odżywianie: Zrównoważona dieta wspiera ogólne zdrowie i może zmniejszyć problemy żołądkowo-jelitowe związane z ZED.44 Złożoność ZED wymaga zindywidualizowanych planów opieki żywieniowej tworzonych przez ekspertów ds. żywienia.38
Odwołanie do diety ubogiej w gluten.37
Wsparcie niezależności
Program wspierania niezależności: chodzik, wózek elektryczny, pies asystujący, pomoc ludzka, adaptacje środowiska.43
Znaczenie wczesnej diagnozy
Jest bardzo ważne, aby osoby z jakąkolwiek formą zespołu Ehlersa-Danlosa zostały wcześnie zdiagnozowane, aby mogły rozpocząć odpowiednie leczenie w celu zapobieżenia poważnym powikłaniom.4 Bardzo ważne jest, aby osoby z jakimkolwiek typem zespołu Ehlersa-Danlosa zostały wcześnie zdiagnozowane, aby mogły rozpocząć odpowiednie leczenie w celu zapobieżenia poważnym powikłaniom.4
Postępowanie zgodnie z zaleceniami lekarza dotyczącymi leków, monitorowania i aktywności fizycznej daje najlepszą szansę na uniknięcie poważnych powikłań zespołu Ehlersa-Danlosa. Mimo to nie ma gwarancji. Dlatego ważne jest, abyś dowiedział się o problemach medycznych, które mogą się pojawić i wymagać natychmiastowego leczenia.4
Wczesne rozpoznanie ZED u tych pacjentów może prowadzić do zastosowania profilaktycznych ortez lub ochraniaczy w celu zwiększenia stabilności stawów i potencjalnie minimalizacji długotrwałych uszkodzeń stawów.45 Pacjenci z ZED powinni być pouczeni o znaczeniu stosowania ortez, wzmacniania mięśni i ćwiczeń o niskim obciążeniu, aby zwiększyć stabilność stawów i zminimalizować długotrwałe uszkodzenia.45
Ustalenia z badań kohortowych podkreślają znaczenie badań genetycznych w dzieciństwie, gdy istnieje pozytywna historia rodzinna naczyniowego ZED i/lub cechy sugerujące potencjalne dziedziczne zaburzenie tkanki łącznej. Diagnoza w dzieciństwie pozwala na leczenie i dalszą obserwację, a także poradnictwo zarówno dla dzieci, jak i ich rodzin. Może to mieć pozytywny wpływ na przebieg choroby poprzez takie czynniki jak: (i) świadomość diagnozy naczyniowego ZED przez pracowników służby zdrowia, (ii) modyfikacja stylu życia oraz (iii) potencjalny wpływ leków i nadzoru.46
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.