Bursitis
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zapalenie kaletki maziowej (bursitis) jest schorzeniem o dobrym rokowaniu, które w większości przypadków leczone jest ambulatoryjnie bez konieczności hospitalizacji. Choroba dotyczy najczęściej kaletek podbarkowej, łokciowej, kulszowej, krętarzowej i przedrzepkowej, stanowiąc około 0,4% wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej. W przypadku zapalenia kaletki krętarzowej czynniki takie jak otyłość, palenie tytoniu, stres emocjonalny, fibromialgia oraz niedoczynność tarczycy korelują z gorszymi wynikami klinicznymi. Z kolei lepszą funkcję fizyczną obserwuje się u pacjentów z mniejszą liczbą iniekcji kortykosteroidów, krótszym czasem od wystąpienia objawów do interwencji chirurgicznej, niepalących oraz bez wcześniejszych operacji zespolenia lędźwiowo-krzyżowego. Nieleczenie lub kontynuowanie czynników wywołujących zapalenie zwiększa ryzyko nawrotów i rozwoju przewlekłego zapalenia kaletki, co może prowadzić do uszkodzenia kaletki i ograniczenia ruchomości stawu.
Prognostyka Bursitis (Zapalenia Kaletki Maziowej)
Zapalenie kaletki maziowej (bursitis) nie jest schorzeniem śmiertelnym, a większość pacjentów osiąga dobre wyniki leczenia. Zdecydowana większość przypadków jest leczona ambulatoryjnie bez konieczności hospitalizacji.1 Po właściwym leczeniu i dostosowaniu aktywności zarówno septyczne, jak i aseptyczne zapalenie kaletki maziowej ma doskonałe rokowanie.2
Naturalny przebieg choroby
Bursitis jest zwykle krótkotrwałym schorzeniem. Większość pacjentów wraca do zdrowia w ciągu kilku tygodni, pod warunkiem stosowania się do zaleceń lekarza i nieponawiania aktywności fizycznych przed całkowitym wygojeniem kaletki.3 W większości przypadków po dostosowaniu aktywności, zapalenie kaletki stopniowo ustępuje w ciągu kilku dni do tygodni bez długotrwałych konsekwencji.2
Zapalenie kaletki maziowej stanowi około 0,4% wszystkich wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej. Najczęściej dotyczy kaletek podbarkowej, łokciowej, kulszowej, krętarzowej i przedrzepkowej.4
Czynniki wpływające na rokowanie
Badania prospektywne wykazały, że w przypadku zapalenia kaletki krętarzowej (trochanteric bursitis) słabe wyniki kliniczne korelują z następującymi czynnikami:45
- Otyłość
- Palenie tytoniu
- Stres emocjonalny
- Fibromialgia
- Niedoczynność tarczycy
Natomiast lepszą ogólną funkcję fizyczną zaobserwowano w związku z:45
- Mniejszą liczbą iniekcji kortykosteroidów
- Krótszym czasem między wystąpieniem objawów a zabiegiem chirurgicznym
- Niepaleniem tytoniu
- Brakiem wcześniejszej operacji zespolenia lędźwiowo-krzyżowego
Ryzyko nawrotów i chroniczność
Pacjenci, którzy nie unikają czynnika wywołującego lub kontynuują tę samą aktywność, która doprowadziła do zapalenia, mają tendencję do rozwoju nawrotów.1 Im dłużej wywiera się nacisk lub dodatkowy stres na uszkodzoną kaletkę, tym dłuższy jest czas powrotu do zdrowia. Zwiększa to również ryzyko rozwoju przewlekłego zapalenia kaletki (zapalenie pojawiające się i ustępujące w tym samym obszarze).3
Zapalenie kaletki maziowej może wystąpić więcej niż raz w tym samym obszarze. Powtarzające się epizody zapalenia są uważane za stan przewlekły. Zapalenie może pojawiać się i ustępować, a ten sam rodzaj podrażnienia, który wywołał pierwotny stan zapalny, może wywołać nowy epizod. Powtarzające się zaostrzenia mogą uszkodzić kaletkę i zmniejszyć ruchomość w danym stawie.3
Długoterminowe prognozy
Retrospektywne badanie 164 pacjentów z bólem krętarzowym wykazało, że co najmniej 36% pacjentów nadal odczuwało objawy po roku, a 29% pozostawało objawowych po 5 latach, co wskazuje, że u wielu pacjentów rozwinął się ból przewlekły w tej okolicy.6
Czynniki wpływające na długoterminowe prognozy obejmują:
- Pacjenci z chorobą zwyrodnieniową stawów (OA) kończyn dolnych mieli 4,8-krotnie większe ryzyko utrzymywania się objawów po roku niż pacjenci bez OA
- Pacjenci leczeni iniekcjami kortykosteroidów byli 2,7 razy mniej narażeni na przewlekły ból po 5 latach niż pacjenci, którzy nie byli leczeni tą metodą
Badania wykazały również, że zespół bólu krętarza większego (GTPS) występujący po całkowitej alloplastyce stawu biodrowego jest mniej podatny na leczenie chirurgiczne niż idiopatyczny GTPS. Zadowolenie pooperacyjne, wyniki w skali Oxford Hip Score i wizualnej skali analogowej były lepsze u pacjentów z grupy idiopatycznej.6
Powikłania i chorobowość
W przypadku zapalenia kaletki krętarzowej nie odnotowuje się śmiertelności, jednak chorobowość obejmuje:5
- Przewlekły ból
- Utykanie
- Zaburzenia snu związane z bólem, występujące gdy pacjent leży na zajętej stronie
Większość pacjentów z zapaleniem kaletki krętarzowej bardzo dobrze reaguje na kombinację iniekcji kortykosteroidowych, fizjoterapii i ograniczenia aktywności. Niektórzy pacjenci mogą wymagać powtórzenia iniekcji kortykosteroidowej.5
Specyficzne rodzaje bursitis i ich rokowanie
Przy odpowiednim leczeniu antybiotykowym, septyczne zapalenie kaletki ma dobre rokowanie.2 Natomiast aseptyczne zapalenie kaletki przy odpowiednim leczeniu i dostosowaniu aktywności wiąże się z doskonałym rokowaniem.2
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.