Leki w grupie
„płyn do ciągłej terapii nerkozastępczej”

Płyny do ciągłej terapii nerkozastępczej (CRRT – Continuous Renal Replacement Therapy) to specjalistyczne roztwory stosowane podczas długotrwałych zabiegów oczyszczania krwi u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek, szczególnie w stanie krytycznym. W przeciwieństwie do tradycyjnej hemodializy, która trwa kilka godzin, CRRT działa w sposób ciągły (24h/dobę), zapewniając łagodniejsze i bardziej fizjologiczne oczyszczanie krwi oraz kontrolę bilansu płynów.

Płyny do CRRT działają jako substytut osocza oraz dializ, umożliwiając wymianę elektrolitów i usuwanie toksyn mocznicowych. Ich skład jest precyzyjnie dobrany, aby utrzymać homeostazę elektrolitową i kwasowo-zasadową organizmu. Zawierają one bufor (najczęściej cytrynian lub mleczan), elektrolity (sód, potas, wapń, magnez), glukozę oraz inne składniki zapewniające optymalne środowisko dla procesu dializy.

Do głównych rodzajów płynów CRRT należą: płyny substytucyjne (wykorzystywane w hemofiltracji do zastąpienia usuwanego podczas filtracji osocza), płyny dializacyjne (stosowane podczas hemodializy do dyfuzji substancji przez błonę półprzepuszczalną) oraz płyny antykoagulacyjne (zapobiegające wykrzepianiu krwi w układzie pozaustrojowym, np. roztwór cytrynianu).

Wśród dostępnych w Polsce płynów do CRRT można wymienić: Prismocitrate (zawierający cytrynian sodu), PrismaSOL (z mleczanem), Hemosol BO, MultiLac, MultiPlus-K, MultiLac-K (firmy Baxter), a także Duosol, CiCa, CiCa-K (firmy B. Braun). Wybór konkretnego preparatu zależy od stanu pacjenta, rodzaju stosowanej techniki CRRT oraz protokołu antykoagulacji.

Największą zaletą stosowania płynów do CRRT jest możliwość prowadzenia ciągłego leczenia nerkozastępczego u pacjentów niestabilnych hemodynamicznie, u których tradycyjna hemodializa mogłaby spowodować zaburzenia hemodynamiczne. CRRT umożliwia precyzyjną kontrolę bilansu płynów, stopniowe usuwanie toksyn i zapobiega gwałtownym zmianom objętości krwi krążącej, co jest szczególnie istotne u pacjentów w stanie krytycznym.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem płynów do CRRT obejmują ryzyko zaburzeń elektrolitowych (szczególnie hipokalcemii przy stosowaniu cytrynianu), zaburzeń kwasowo-zasadowych, hipotermii (płyny mają temperaturę pokojową) oraz ryzyka infekcji. Ponadto, antykoagulacja cytrynianowa może prowadzić do zatrucia cytrynianem, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wątroby, która odpowiada za metabolizm cytrynianu.

W zależności od składu buforu, płyny do CRRT dzielą się na: płyny cytrynianowe (zawierające cytrynian sodu jako antykoagulant regionalny i bufor), płyny mleczanowe (z mleczanem jako buforem) oraz płyny wodorowęglanowe (zawierające wodorowęglan jako bufor). Wybór rodzaju płynu zależy od stosowanego protokołu antykoagulacji oraz stanu metabolicznego pacjenta.