Leki w grupie
„leki nasenne pochodzenia roślinnego”

Leki nasenne pochodzenia roślinnego to preparaty wykorzystujące substancje aktywne pozyskiwane z roślin, które wykazują działanie sedatywne, uspokajające i ułatwiające zasypianie. Działają one głównie poprzez modulację przekaźnictwa GABA-ergicznego w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do ogólnego uspokojenia, redukcji napięcia i ułatwienia zasypiania. W przeciwieństwie do syntetycznych leków nasennych, preparaty roślinne charakteryzują się zwykle łagodniejszym działaniem i mniejszą liczbą działań niepożądanych.

Do najważniejszych roślin wykorzystywanych w preparatach nasennych należą: kozłek lekarski (Valeriana officinalis), melisa lekarska (Melissa officinalis), chmiel zwyczajny (Humulus lupulus), lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia), męczennica cielista (Passiflora incarnata) oraz szyszki chmielu. Substancje aktywne zawarte w tych roślinach to m.in. walerianowe kwasy, flawonoidy, olejki eteryczne oraz terpeny.

Najpopularniejsze preparaty dostępne w Polsce to: Nervosol (mieszanka ziołowa zawierająca m.in. korzeń kozłka), Melisana (wyciąg z melisy), Valerin forte, Nervomix, Persen (kompozycja wyciągów z kozłka, melisy i mięty), Neospasmina (wyciąg z głogu i kozłka), Kalms, Melisal oraz Valdispert (standaryzowany wyciąg z kozłka lekarskiego).

Główne zalety stosowania leków nasennych pochodzenia roślinnego obejmują: niskie ryzyko uzależnienia, brak efektu „hangover” (uczucia ospałości następnego dnia), możliwość długotrwałego stosowania, dobra tolerancja i niewielka liczba interakcji z innymi lekami. Są one szczególnie polecane osobom z łagodnymi zaburzeniami snu, osobom starszym oraz pacjentom z przeciwwskazaniami do stosowania silniejszych leków nasennych.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z ich stosowaniem. Mimo naturalnego pochodzenia, mogą one powodować działania niepożądane, takie jak reakcje alergiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe czy senność w ciągu dnia. Dodatkowo, mogą wchodzić w interakcje z lekami przeciwlękowymi, przeciwdepresyjnymi oraz alkoholem, wzmacniając ich działanie sedatywne. Nie są zalecane kobietom w ciąży i karmiącym piersią bez konsultacji lekarskiej.

Leki nasenne pochodzenia roślinnego można podzielić na preparaty jednoskładnikowe (zawierające wyciąg z jednej rośliny, np. preparaty z kozłka lekarskiego) oraz preparaty złożone (zawierające mieszanki kilku wyciągów roślinnych, np. kombinacje kozłka, melisy i chmielu). Dodatkowo wyróżnia się preparaty standaryzowane (o znanej zawartości substancji czynnych) oraz niestandaryzowane (tradycyjne preparaty ziołowe o zmiennej zawartości substancji aktywnych).

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl