Leki w grupie
„aminoglikozydy”
Aminoglikozydy to grupa antybiotyków o działaniu bakteriobójczym, skutecznych głównie wobec bakterii Gram-ujemnych. Ich mechanizm działania polega na wiązaniu się z podjednostką 30S rybosomu bakteryjnego, co prowadzi do zaburzenia syntezy białek i śmierci komórki bakteryjnej. Antybiotyki te wykazują działanie zależne od stężenia, co oznacza, że ich skuteczność wzrasta wraz ze wzrostem stężenia leku powyżej minimalnego stężenia hamującego.
Do najważniejszych aminoglikozydów należą: gentamycyna (preparaty Gentamycin, Gentamicin WZF), amikacyna (Amikacin, Biklin), tobramycyna (Tobi, Bramitob), neomycyna (Neomycinum), streptomycyna i kanamycyna. W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są gentamycyna i amikacyna ze względu na szeroki zakres działania i relatywnie niską toksyczność w porównaniu z innymi przedstawicielami tej grupy.
Główną zaletą aminoglikozydów jest ich szybkie działanie bakteriobójcze oraz synergizm z antybiotykami beta-laktamowymi, co wykorzystuje się w leczeniu ciężkich zakażeń. Są skuteczne w terapii zakażeń wywołanych przez bakterie oporne na inne antybiotyki, w tym Pseudomonas aeruginosa. Dodatkowo, ze względu na słabe wchłanianie z przewodu pokarmowego, niektóre aminoglikozydy (np. neomycyna) mogą być stosowane miejscowo w zakażeniach skóry lub błon śluzowych.
Istotnym ograniczeniem stosowania aminoglikozydów jest ich potencjalna nefrotoksyczność i ototoksyczność. Uszkodzenie nerek występuje u 10-25% pacjentów, ale jest zwykle odwracalne po odstawieniu leku. Natomiast uszkodzenie ucha wewnętrznego może prowadzić do nieodwracalnej utraty słuchu lub zaburzeń równowagi. Z tego powodu podczas terapii konieczne jest monitorowanie funkcji nerek i, w miarę możliwości, stężenia leku w surowicy.
Aminoglikozydy można podzielić na generacje w zależności od ich spektrum działania i podatności na enzymy bakteryjne. Do I generacji zalicza się streptomycynę, neomycynę i kanamycynę, które mają węższe spektrum działania. II generacja obejmuje gentamycynę i tobramycynę o szerszym spektrum, natomiast III generacja to amikacyna i netylmycyna, które są odporne na większość enzymów inaktywujących aminoglikozydy, co zapewnia im skuteczność wobec wielu szczepów opornych na antybiotyki II generacji.
Lista leków w tej grupie
-
Amikacin B.Braun – Roztwór do infuzji – 10 mg/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający amikacynę w postaci siarczanu amikacyny w stężeniach 2,5 mg/ml, 5 mg/ml oraz 10 mg/ml. Lek stosowany jest w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, takich jak zakażenia dolnych dróg oddechowych, jamy brzusznej, dróg moczowych, skóry i tkanek miękkich oraz bakteryjne zapalenie wsierdzia. Preparat jest wykorzystywany szczególnie wtedy, gdy inne, mniej toksyczne antybiotyki okażą się nieskuteczne. Może być także podawany w skojarzeniu z innymi antybiotykami w celu zwalczania bakteriemii związanej z wymienionymi zakażeniami.
Wskazania do stosowania- bakteriemia
- bakteryjne zapalenie wsierdzia
- ciężkie zapalenie płuc
- nawracające zakażenie dróg moczowych
- pooperacyjne zakażenie w obrębie jamy brzusznej
- powikłane zakażenie dróg moczowych
- zakażenie ran po oparzeniach
- zakażenie skóry
- zakażenie szpitalne dolnych dróg oddechowych
- zakażenie tkanek miękkich
- zakażenie w obrębie jamy brzusznej
- zapalenie otrzewnej
Substancja czynnaKategoria leku -
Tobramycin B. Braun – Roztwór do infuzji – 3 mg/ml
Preparat zawiera tobramycynę w stężeniu 3 mg/ml i jest dostępny w postaci roztworu do infuzji. Stosuje się go w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, szczególnie tych wywołanych przez bakterie wrażliwe na tobramycynę, gdy inne, mniej toksyczne antybiotyki okazują się nieskuteczne. Lek jest wykorzystywany m.in. w zakażeniach dolnych dróg oddechowych, zakażeniach jamy brzusznej, skóry i tkanek miękkich oraz nawracających zakażeniach układu moczowego. Zazwyczaj podaje się go w terapii skojarzonej z innymi antybiotykami, zwłaszcza w ciężkich i zagrażających życiu przypadkach.
Wskazania do stosowania- ciężkie oparzenie
- ciężkie zakażenie wywołane bakteriami wrażliwymi na tobramycynę
- ciężkie zapalenie płuc
- nawracające zakażenie dróg moczowych
- skomplikowane zakażenie dróg moczowych
- szpitalne zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie skóry
- zakażenie tkanek miękkich
- zakażenie wewnątrz jamy brzusznej
- zaostrzenie zakażenia dolnych dróg oddechowych u pacjentów z mukowiscydozą
Substancja czynnaKategoria leku