zaburzenia afektywne dwubiegunowe
Zaburzenia afektywne dwubiegunowe (ChAD) to przewlekła choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem na przemian epizodów maniakalnych, hipomaniakalnych oraz depresyjnych, przedzielonych okresami remisji. Schorzenie to znacząco wpływa na nastrój, energię, aktywność, funkcje poznawcze oraz zdolność do wykonywania codziennych czynności.
W klasyfikacji wyróżnia się dwa główne typy ChAD: typ I, w którym występują pełnoobjawowe epizody maniakalne i depresyjne, oraz typ II, charakteryzujący się występowaniem epizodów hipomaniakalnych i depresyjnych. Mogą również występować stany mieszane, łączące objawy depresji i manii jednocześnie, co stanowi szczególne wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne.
Etiologia zaburzeń afektywnych dwubiegunowych jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, neurobiologiczne oraz środowiskowe. W leczeniu stosuje się głównie stabilizatory nastroju (lit, walproiniany, lamotrygina), leki przeciwpsychotyczne II generacji oraz psychoedukację i psychoterapię. Choroba wymaga długoterminowego, kompleksowego podejścia terapeutycznego, mającego na celu zapobieganie nawrotom, stabilizację nastroju i poprawę funkcjonowania psychospołecznego pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kventiax 200 mg tabletki powlekane
Przed rozpoczęciem terapii kwetiapiną (Kventiax) należy szczegółowo ocenić profil bezpieczeństwa w kontekście rozpoznania i dawki. Lek nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 lat ze względu na brak danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, podwyższone ciśnienie tętnicze oraz objawy pozapiramidowe. U dorosłych obserwuje się ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia i u osób poniżej 25 roku życia. Konieczna jest ścisła kontrola kliniczna, zwłaszcza przy zmianach dawki. Monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glikemia, profil lipidowy) jest obligatoryjne ze względu na ryzyko hiperglikemii, dyslipidemii i przyrostu masy ciała. Występują także działania niepożądane ze strony układu pozapiramidowego, w tym akatyzja i dyskinezy późne, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, akatyzja, choroba Parkinsona, ciężka depresja, diwalproinian, dysfagia, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hemifumaran kwetiapiny, hiperglikemia, hipertermia, induktor enzymu wątrobowego, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, napady drgawkowe, neutrofilia, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, parkinsonizm, polidypsja, polifagia, poliuria, przerost gruczołu krokowego, psychoza związana z otępieniem, remisja, rumień wielopostaciowy, stężenie prolaktyny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zachowania samobójcze, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa