objętość wewnątrznaczyniowa
Objętość wewnątrznaczyniowa to całkowita ilość krwi krążącej w naczyniach krwionośnych organizmu. Stanowi ona część objętości pozakomórkowej i obejmuje osocze oraz elementy morfotyczne krwi. Prawidłowa objętość wewnątrznaczyniowa jest kluczowa dla utrzymania homeostazy organizmu, zapewniając odpowiednie ciśnienie krwi i perfuzję narządów.
Zaburzenia objętości wewnątrznaczyniowej mogą przybierać formę hipowolemii (zmniejszenie objętości) lub hiperwolemii (zwiększenie objętości). Hipowolemię obserwuje się w przypadkach krwawień, odwodnienia, utraty płynów przez przewód pokarmowy lub w wyniku rozszerzenia naczyń. Hiperwolemię stwierdza się w niewydolności nerek, niewydolności serca, marskości wątroby czy po nadmiernej podaży płynów.
Ocena objętości wewnątrznaczyniowej jest istotnym elementem diagnostyki pacjentów w stanie krytycznym. W praktyce klinicznej stosuje się różne metody jej oceny, w tym badanie fizykalne (ocena tętna, ciśnienia tętniczego, nawrotu kapilarnego), parametry hemodynamiczne (ośrodkowe ciśnienie żylne, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej), badania obrazowe (USG żyły głównej dolnej) oraz markery biochemiczne (hematokryt, stężenie elektrolitów).
Zarządzanie objętością wewnątrznaczyniową jest fundamentalnym elementem terapii płynowej, szczególnie w intensywnej terapii, anestezjologii, medycynie ratunkowej oraz w leczeniu pacjentów z niewydolnością serca czy nerek. Precyzyjna ocena i odpowiednia interwencja terapeutyczna mają kluczowe znaczenie dla poprawy rokowania pacjentów z zaburzeniami objętości wewnątrznaczyniowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia – Dawkowanie i sposób podawania
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia (HES) jest stosowana w płynach koloidowych do uzupełniania objętości wewnątrznaczyniowej, m.in. w preparatach Volulyte 6%, Voluven 6% oraz Voluven 10%. Podawanie odbywa się wyłącznie dożylnie w formie infuzji, z maksymalnym czasem podawania do 24 godzin. Zaleca się ostrożne rozpoczęcie infuzji, podając początkowo 10-20 ml powoli i monitorując pacjenta pod kątem reakcji anafilaktycznych. W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktoidalnej lub anafilaktycznej, zwłaszcza przy Voluven 10%, infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie leczenie. Dawkowanie zależy od utraconej objętości krwi, parametrów hemodynamicznych oraz stopnia hemodylucji, a maksymalne dawki dobowe wynoszą: 30 ml/kg mc. dla Volulyte 6% i Voluven 6%, oraz 18 ml/kg mc. dla Voluven 10% (ze względu na wyższe stężenie HES 10%).
droga dożylna, efekt rozcieńczenia, hemodylucja, hipowolemia, hydroksyetyloskrobia, infuzja, objętość osocza, objętość wewnątrznaczyniowa, parametry hemodynamiczne, płyn koloidowy, płyn śródnaczyniowy, poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia, przestrzeń śródnaczyniowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, skład elektrolitowy, Volulyte, Voluven, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Irprestan
Irbesartan (Irprestan) w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami objętości wewnątrznaczyniowej, niedoborem sodu, obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki, ze względu na ryzyko objawowego niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek. Monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny jest niezbędne u chorych z upośledzoną funkcją nerek, zwłaszcza u pacjentów z nefropatią cukrzycową, niewydolnością serca oraz białą proteinurią. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie ACEI, AIIRA lub aliskirenu jest przeciwwskazana z powodu zwiększonego ryzyka niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek, a jeśli jest konieczna, wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie glikemii z uwagi na ryzyko hipoglikemii, a stosowanie litu jednocześnie z irbesartanem jest niewskazane ze względu na potencjalne interakcje.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, doustny lek przeciwcukrzycowy, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia niedokrwienna, kardiomiopatia przerostowa, nefropatia cukrzycowa, niedobór sodu, niedociśnienie, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, oliguria, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, podwójna blokada układu RAA, proteinuria, przeszczepienie nerki, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaawansowana choroba nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie ukrwienia mózgu, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej