β-adrenomimetyk

β-adrenomimetyki (agoniści receptorów β-adrenergicznych) to grupa leków naśladujących działanie katecholamin endogennych, takich jak adrenalina i noradrenalina, poprzez aktywację receptorów β-adrenergicznych. Wyróżniamy trzy główne podtypy tych receptorów: β1 (dominujące w sercu), β2 (znajdujące się głównie w oskrzelach i naczyniach) oraz β3 (obecne w tkance tłuszczowej).

W praktyce klinicznej β-adrenomimetyki stosowane są przede wszystkim w leczeniu chorób układu oddechowego, zwłaszcza astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Działają one poprzez stymulację receptorów β2 w drogach oddechowych, co prowadzi do rozkurczu mięśni gładkich oskrzeli i zmniejszenia obturacji. W zależności od czasu działania dzielimy je na krótko działające (SABA) i długo działające (LABA).

Selektywność działania jest istotną cechą β-adrenomimetyków – leki selektywne wobec receptorów β2 (np. salbutamol, formoterol, salmeterol) wywołują mniej działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego. Natomiast nieselektywne β-adrenomimetyki (np. izoprenalina) lub selektywne wobec receptorów β1 (np. dobutamina) znajdują zastosowanie w kardiologii, m.in. w leczeniu bradykardii czy niewydolności serca.

Do najczęstszych działań niepożądanych β-adrenomimetyków należą: drżenie mięśniowe, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, niepokój oraz hipokaliemia. Szczególnej ostrożności wymaga ich stosowanie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadczynnością tarczycy i cukrzycą.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl