zwyrodnieniowe zapalenie stawów
Wskazanie

Zwyrodnieniowe zapalenie stawów (choroba zwyrodnieniowa stawów, osteoartroza) to przewlekła choroba degeneracyjna układu kostno-stawowego, charakteryzująca się postępującym uszkodzeniem chrząstki stawowej. Jest najczęstszą chorobą stawów, dotykającą głównie osoby po 50 roku życia, choć może wystąpić również u młodszych pacjentów, szczególnie w przypadku wcześniejszych urazów.

Schorzenie to objawia się bólem stawów, szczególnie podczas ruchu i po dłuższym obciążeniu, sztywnością poranną trwającą zwykle krócej niż 30 minut, ograniczeniem ruchomości stawów oraz trzeszczeniami przy ruchu. Najczęściej zajęte są stawy kolanowe, biodrowe, kręgosłupa oraz stawy rąk. Choroba ma charakter postępujący, prowadząc z czasem do znacznego upośledzenia funkcji stawów i pogorszenia jakości życia.

W farmakoterapii zwyrodnieniowego zapalenia stawów stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. W pierwszej linii zalecane są paracetamol (Panadol, Apap) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jak ibuprofen (Ibuprom, Nurofen), diklofenak (Diclac, Voltaren), naproksen (Anapran, Naproxen) czy meloksykam (Movalis, Meloxicast). Przy silniejszych dolegliwościach stosuje się tramadol (Tramal, Poltram) lub połączenia paracetamolu z tramadolem (Poltram Combo). Miejscowo aplikuje się żele i maści zawierające NLPZ (Voltaren, Diclac) lub substancje rozgrzewające.

W leczeniu wykorzystuje się także leki chondroprotecyjne (SYSADOA), takie jak glukozamina (Arthryl, Dona) i siarczan chondroityny (Structum, Chondroitin), które mogą spowalniać postęp choroby. W zaawansowanych przypadkach z wysiękiem do stawu stosuje się iniekcje dostawowe glikokortykosteroidów (Diprophos, Depo-Medrol) lub kwasu hialuronowego (Synvisc, Hyalgan).

Największym wyzwaniem w leczeniu zwyrodnieniowego zapalenia stawów jest jego przewlekły i postępujący charakter. Dostępne leki działają głównie objawowo, łagodząc ból i zmniejszając stan zapalny, ale nie zatrzymują całkowicie postępu choroby. Długotrwałe stosowanie NLPZ wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego i nerek. U pacjentów starszych, często obciążonych chorobami współistniejącymi, dobór odpowiedniego leczenia bywa szczególnie trudny z powodu licznych przeciwwskazań i interakcji lekowych.

Istotną trudnością jest również fakt, że w zaawansowanych stadiach choroby skuteczność farmakoterapii maleje, a często jedynym rozwiązaniem staje się leczenie operacyjne z wszczepieniem endoprotezy stawu. Kluczowe znaczenie ma więc wczesne wdrożenie kompleksowego leczenia obejmującego nie tylko farmakoterapię, ale także fizjoterapię, redukcję masy ciała i modyfikację aktywności fizycznej.