zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV-1)
Wskazanie

Zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV-1) to przewlekła infekcja wirusowa, która atakuje układ odpornościowy, szczególnie limfocyty CD4+, prowadząc do ich stopniowego niszczenia. Bez odpowiedniego leczenia zakażenie HIV prowadzi do zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS), charakteryzującego się występowaniem zakażeń oportunistycznych i nowotworów.

Obecnie stosowane leczenie antyretrowirusowe (ARV) ma na celu zahamowanie replikacji wirusa, odbudowę układu immunologicznego i zapobieganie progresji do AIDS. W Polsce stosuje się terapię skojarzoną (HAART) składającą się zwykle z trzech leków z różnych grup. Podstawowe grupy leków to: nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI), nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI), inhibitory proteazy (PI), inhibitory integrazy (INSTI) oraz inhibitory wejścia.

Wśród preparatów dostępnych w Polsce wymienić można: Truvada, Descovy, Genvoya, Biktarvy, Triumeq (preparaty złożone), Isentress (raltegrawir), Tivicay (dolutegrawir), Prezista (darunawir), Pifeltro (dorawiryna), Rukobia (fostemsawir) czy Vocabria (kabotegrawir). Leczenie jest refundowane w ramach programu lekowego NFZ.

Największe trudności w leczeniu zakażenia HIV-1 obejmują: rozwój lekooporności przy nieprzestrzeganiu zaleceń terapeutycznych, interakcje lekowe (szczególnie w przypadku inhibitorów proteazy), działania niepożądane leków (m.in. zaburzenia lipidowe, kostne, nerkowe), konieczność długotrwałego, dożywotniego przyjmowania leków oraz brak możliwości całkowitej eliminacji wirusa z organizmu (z powodu rezerwuarów latentnych). Wyzwaniem pozostaje również późne rozpoznawanie zakażenia u wielu pacjentów oraz stygmatyzacja społeczna.