zaburzenie chodu w stwardnieniu rozsianym
Wskazanie

Zaburzenie chodu w stwardnieniu rozsianym (SM) to jeden z najbardziej powszechnych i uciążliwych objawów choroby, występujący u około 85% pacjentów. Manifestuje się jako spowolnienie, niezborność ruchowa, niepewność, zmniejszona długość kroku oraz trudności z utrzymaniem równowagi. Problemy z chodem zwykle wynikają z kombinacji deficytów neurologicznych, takich jak spastyczność, osłabienie mięśni, ataksja, zaburzenia czucia, zaburzenia równowagi oraz szybsze męczenie się.

W leczeniu zaburzeń chodu w SM stosuje się kompleksowe podejście obejmujące farmakoterapię, fizjoterapię oraz zastosowanie odpowiednich pomocy ortopedycznych. Spośród leków dostępnych w Polsce kluczową rolę odgrywa fampridyna (Fampyra), która jest jedynym lekiem zarejestrowanym specyficznie do leczenia zaburzeń chodu w SM. Inne leki stosowane wspomagająco to baklofen (Baclofen, Lioresal), tizanidyna (Sirdalud), diazepam (Relanium), tolperizon (Mydocalm) – pomagające w kontroli spastyczności, która często utrudnia chodzenie.

Największą trudnością w leczeniu zaburzeń chodu u pacjentów z SM jest wieloczynnikowa natura tego problemu. Skuteczne leczenie wymaga indywidualnego podejścia i regularnej oceny, ponieważ objawy mogą się zmieniać wraz z postępem choroby. Fampridyna działa tylko u około 30-40% pacjentów, a określenie, którzy pacjenci odniosą korzyść, wymaga przeprowadzenia próby leczenia. Dodatkowo, leki zmniejszające spastyczność mogą paradoksalnie pogorszyć funkcję chodu u niektórych pacjentów, jeśli spastyczność kompensuje osłabienie mięśni.

Istotnym wyzwaniem jest również to, że zaburzenia chodu często nasilają się w miarę postępu choroby i mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka upadków, ograniczenia mobilności i samodzielności pacjenta oraz pogorszenia jakości życia. Kompleksowa rehabilitacja, obejmująca ćwiczenia wzmacniające, trening równowagi, ćwiczenia rozciągające oraz naukę prawidłowego wzorca chodu, stanowi niezbędne uzupełnienie farmakoterapii, ale wymaga regularnego zaangażowania pacjenta i dostępu do wykwalifikowanej kadry fizjoterapeutycznej.