utrata masy ciała będąca wynikiem zespołu nabytego niedoboru odporności
Wskazanie

Utrata masy ciała w przebiegu zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS) jest częstym i poważnym problemem, który może prowadzić do kacheksji (wyniszczenia). Zjawisko to, nazywane też zespołem wyniszczenia w przebiegu HIV (HIV wasting syndrome), definiuje się jako niezamierzoną utratę ponad 10% masy ciała w połączeniu z przewlekłą biegunką lub przewlekłym osłabieniem i gorączką, bez innych zidentyfikowanych przyczyn.

Przyczyny utraty masy ciała u pacjentów z AIDS są wieloczynnikowe i obejmują: zwiększony metabolizm spowodowany replikacją wirusa HIV, zakażenia oportunistyczne, zaburzenia wchłaniania składników odżywczych, anoreksję (utratę apetytu), zaburzenia hormonalne oraz efekty uboczne stosowanych leków. Utrata masy ciała często koreluje z progresją choroby i jest niezależnym czynnikiem ryzyka zwiększonej śmiertelności.

W leczeniu utraty masy ciała w AIDS stosuje się kompleksowe podejście. Podstawę stanowi skuteczna terapia antyretrowirusowa (ARV), która hamuje replikację wirusa. W Polsce dostępne są różne schematy leków, w tym preparaty zawierające inhibitory proteazy (np. Prezista, Kaletra), inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. Viread, Isentress) oraz inhibitory integrazy (np. Tivicay). Równie ważne jest leczenie infekcji oportunistycznych oraz chorób współistniejących.

Farmakologiczne wspomaganie zwiększenia masy ciała może obejmować stosowanie stymulatorów apetytu, jak octan megestrolu (Megace) lub dronabinol. W ciężkich przypadkach można zastosować rekombinowany ludzki hormon wzrostu (Omnitrope) lub preparaty testosteronu (Nebido, Androtop) u pacjentów z hipogonadyzmem. Suplementy odżywcze jak Nutridrink, Ensure czy Resource wspierają zwiększenie podaży kalorii.

Największe trudności w leczeniu utraty masy ciała w AIDS obejmują wieloczynnikową etiologię problemu, co utrudnia skuteczną interwencję. Pacjenci często cierpią z powodu przewlekłych biegunek i zespołu złego wchłaniania, co ogranicza efektywność leczenia żywieniowego. Interakcje między lekami antyretrowirusowymi a innymi preparatami mogą komplikować terapię. Dodatkowo, problemy psychospołeczne, w tym depresja i stygmatyzacja, często negatywnie wpływają na przyjmowanie pokarmów. Ważnym wyzwaniem pozostaje również wysoki koszt niektórych terapii wspomagających przyrost masy ciała oraz dostępność kompleksowej opieki dietetycznej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl