reumatyczny stan zapalny kręgosłupa
Wskazanie

Reumatyczny stan zapalny kręgosłupa (spondyloartropatia zapalna) obejmuje grupę chorób zapalnych stawów kręgosłupa, w tym zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), łuszczycowe zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów w przebiegu chorób zapalnych jelit czy reaktywne zapalenie stawów. Schorzenia te charakteryzują się przewlekłym zapaleniem stawów kręgosłupa, stawów krzyżowo-biodrowych oraz często stawów obwodowych.

Typowe objawy obejmują ból zapalny kręgosłupa, który nasila się w nocy i nad ranem, zmniejsza się po ćwiczeniach, sztywność poranną trwającą ponad 30 minut oraz ograniczenie ruchomości kręgosłupa. Choroba ma podłoże autoimmunologiczne i często występuje u osób z obecnością antygenu HLA-B27, co sugeruje genetyczną predyspozycję.

W leczeniu stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jako leki pierwszego rzutu, takie jak Diclac (diklofenak), Metafen (ibuprofen), Nimesil (nimesulid) czy Aclexa (celekoksyb). W przypadku niewystarczającej odpowiedzi na NLPZ, wprowadza się leki modyfikujące przebieg choroby – klasyczne (sulfasalazyna – Sulfasalazin EN) lub biologiczne. Do biologicznych należą inhibitory TNF-alfa: Humira (adalimumab), Enbrel (etanercept), Simponi (golimumab), Remicade/Remsima/Inflectra (infliksymab) oraz inhibitory IL-17: Cosentyx (sekukinumab), Taltz (iksekizumab).

Największym wyzwaniem w terapii jest późne rozpoznanie choroby – czas od pojawienia się pierwszych objawów do diagnozy wynosi średnio 7-10 lat. Ponadto, choroba ma charakter postępujący i może prowadzić do nieodwracalnych zmian strukturalnych kręgosłupa, w tym ankylozy (zesztywnienia). Istotnym problemem jest również niepełna odpowiedź na leczenie u około 30-40% pacjentów, szczególnie przy zaawansowanych zmianach strukturalnych.

Kluczowe znaczenie ma kompleksowe podejście terapeutyczne, obejmujące nie tylko farmakoterapię, ale również regularną fizjoterapię, która pomaga zachować ruchomość kręgosłupa i zmniejsza ryzyko deformacji. Pacjenci powinni być pod stałą opieką reumatologa, który monitoruje aktywność choroby i dostosowuje leczenie do indywidualnych potrzeb chorego.