owrzodzenie żołądka i dwunastnicy związane z nlpz
Wskazanie

Owrzodzenia żołądka i dwunastnicy związane z NLPZ (niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi) to poważne powikłania żołądkowo-jelitowe, które mogą wystąpić u pacjentów stosujących tę grupę leków. NLPZ hamują produkcję prostaglandyn, które odgrywają rolę ochronną dla błony śluzowej żołądka, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania śluzu i wodorowęglanów oraz zaburzenia przepływu krwi w błonie śluzowej. W rezultacie dochodzi do uszkodzenia bariery śluzówkowej i rozwoju owrzodzeń.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko owrzodzeń związanych z NLPZ są: wiek powyżej 65 lat, przebyte choroby wrzodowe, jednoczesne stosowanie kortykosteroidów lub antykoagulantów, infekcja Helicobacter pylori, oraz wysokie dawki lub jednoczesne stosowanie kilku NLPZ. Objawy mogą obejmować ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, utratę apetytu, a w cięższych przypadkach krwawienie z przewodu pokarmowego manifestujące się smołowatymi stolcami lub krwawymi wymiotami.

W leczeniu owrzodzeń związanych z NLPZ stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP), które skutecznie zmniejszają wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Wśród dostępnych w Polsce preparatów wymienić można: Controloc, Nolpaza, Pantopraz (pantoprazol), Emanera, Nexium (ezomeprazol), Gasec, Ortanol (omeprazol), Lanzul (lanzoprazol) czy Rabeprazol WZF (rabeprazol). W przypadku wykrycia Helicobacter pylori stosuje się dodatkowo terapię eradykacyjną składającą się z IPP i antybiotyków (np. Helicid Control, Ulzol Control).

Alternatywą dla IPP mogą być antagoniści receptora H2 (ranitydyna, famotydyna) lub leki osłonowe jak sukralfat (Venter) czy związki bizmutu. W profilaktyce owrzodzeń u pacjentów wysokiego ryzyka stosujących NLPZ zaleca się równoczesne podawanie IPP lub wykorzystanie selektywnych inhibitorów COX-2 (np. Aclexa, Celebrex).

Największe trudności w leczeniu owrzodzeń związanych z NLPZ dotyczą pacjentów, którzy nie mogą przerwać terapii NLPZ z powodu chorób podstawowych (np. reumatoidalnego zapalenia stawów). Wyzwanie stanowi również leczenie pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe, co zwiększa ryzyko krwawień. Problemem jest także często niska świadomość pacjentów odnośnie zagrożeń związanych z długotrwałym stosowaniem NLPZ, zwłaszcza tych dostępnych bez recepty, co może prowadzić do samoleczenia bez odpowiedniej profilaktyki gastroprotekcyjnej.