ostre zatrzymanie moczu spowodowane łagodnym rozrostem gruczołu krokowego
Wskazanie

Ostre zatrzymanie moczu (OZM) spowodowane łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH) to stan nagły, charakteryzujący się niemożnością oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza moczowego. Występuje głównie u mężczyzn po 50. roku życia jako konsekwencja postępującego przerostu prostaty, który prowadzi do zwężenia cewki moczowej i utrudnienia odpływu moczu. OZM często pojawia się w sytuacjach zaostrzenia BPH, po spożyciu alkoholu, leków przeciwhistaminowych, przy infekcji dróg moczowych lub po dłuższym powstrzymywaniu się od mikcji.

Postępowanie w przypadku ostrego zatrzymania moczu wymaga pilnej interwencji medycznej. Pierwszym krokiem jest zazwyczaj cewnikowanie pęcherza moczowego w celu jego odbarczenia. W farmakoterapii stosuje się przede wszystkim alfa-adrenolityki, które rozluźniają mięśnie gładkie prostaty i szyi pęcherza, umożliwiając szybsze przywrócenie samodzielnego oddawania moczu. W Polsce najczęściej stosowane preparaty to: Doxazosin (Doxar, Kamiren, Doxonex), Tamsulosyna (Omnic, Fokusin, Tanyz, Uprox), Alfuzosin (Dalfaz, Alfurion) oraz Silodosin (Silodyx).

W przypadku pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu OZM, do terapii alfa-adrenolitykami można dołączyć inhibitory 5-alfa-reduktazy, które zmniejszają objętość gruczołu krokowego. Najczęściej stosowane w Polsce to Finasteryd (Finaster, Proscar, Zasterid) oraz Dutasteryd (Avodart, Dutasteride). U pacjentów z dużym gruczołem krokowym korzystne może być połączenie obu grup leków.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z OZM spowodowanym BPH jest zapobieganie nawrotom zatrzymania moczu po usunięciu cewnika. Szacuje się, że bez odpowiedniego leczenia u 60-70% pacjentów dochodzi do ponownego zatrzymania moczu w ciągu tygodnia od dekaniulacji. Trudnością jest również właściwa kwalifikacja pacjentów do leczenia zabiegowego (TURP, adenomektomia, procedury małoinwazyjne) po incydencie OZM, uwzględniając ryzyko operacyjne oraz potencjalne korzyści z interwencji. Istotnym problemem pozostaje także utrzymanie właściwej higieny dróg moczowych u pacjentów wymagających długotrwałego cewnikowania, co wiąże się z ryzykiem infekcji układu moczowego.