nabyty zespół upośledzenia odporności
Wskazanie

Nabyty zespół upośledzenia odporności (AIDS – Acquired Immunodeficiency Syndrome) to zaawansowane stadium zakażenia wirusem HIV (Human Immunodeficiency Virus), które charakteryzuje się znacznym upośledzeniem układu odpornościowego. AIDS rozwija się, gdy liczba limfocytów CD4+ spada poniżej 200 komórek/μl krwi lub gdy pojawiają się choroby wskaźnikowe. Zakażenie HIV prowadzi do stopniowego niszczenia układu immunologicznego, co skutkuje zwiększoną podatnością na zakażenia oportunistyczne, nowotwory i inne choroby.

Leczenie AIDS opiera się na terapii antyretrowirusowej (ARV), która ma na celu zahamowanie replikacji wirusa HIV, odbudowę układu immunologicznego i zapobieganie powikłaniom. W Polsce dostępne są leki z różnych grup: inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. Viread, Ziagen, Edurant), inhibitory proteazy HIV (np. Prezista, Kaletra, Reyataz), inhibitory integrazy (np. Isentress, Tivicay), inhibitory fuzji (Fuzeon) oraz inhibitory CCR5 (Celsentri). Standardem jest stosowanie terapii skojarzonej, zwykle składającej się z trzech leków z co najmniej dwóch różnych grup.

Najnowsze schematy leczenia obejmują zazwyczaj preparaty złożone, które ułatwiają przyjmowanie leków i zwiększają adherencję pacjentów. W Polsce dostępne są takie preparaty jak: Triumeq, Genvoya, Odefsey, Biktarvy czy Juluca. Odpowiednio prowadzona terapia antyretrowirusowa pozwala osobom zakażonym HIV prowadzić normalne życie, a przy skutecznym leczeniu wirus może stać się niewykrywalny we krwi, co praktycznie eliminuje ryzyko przeniesienia zakażenia.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z AIDS obejmują opóźnioną diagnozę (gdy choroba jest już zaawansowana), występowanie działań niepożądanych leków ARV, interakcje lekowe, lekooporność wirusa HIV oraz problemy z adherencją pacjentów. Istotnym wyzwaniem pozostaje także leczenie chorób współistniejących, w tym zakażeń oportunistycznych (np. pneumocystoza, gruźlica, kryptokokoza, toksoplazmoza), nowotworów związanych z AIDS (mięsak Kaposiego, chłoniaki) oraz powikłań metabolicznych i sercowo-naczyniowych związanych z długotrwałą terapią ARV. Kluczowa jest również opieka psychologiczna, gdyż pacjenci często zmagają się ze stygmatyzacją i problemami psychospołecznymi.