zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności u kobiet ciężarnych
Wskazanie

Zakażenie ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV) u kobiet ciężarnych wymaga szczególnego podejścia terapeutycznego, ponieważ dotyczy jednocześnie zdrowia matki i zapobiegania transmisji wertykalnej wirusa do płodu. Bez odpowiedniego leczenia ryzyko przeniesienia wirusa z matki na dziecko wynosi 15-45%, jednak przy zastosowaniu skutecznej terapii przeciwretrowirusowej może być zredukowane do poniżej 1%.

Podstawą leczenia zakażonych kobiet ciężarnych jest terapia antyretrowirusowa (ARV), która powinna być wdrożona jak najwcześniej, najlepiej przed zajściem w ciążę lub niezwłocznie po jej stwierdzeniu. W Polsce stosuje się schematy złożone z co najmniej trzech leków przeciwretrowirusowych, takie jak Triumeq (dolutegrawir, abakawir, lamiwudyna), Odefsey (rylpiwiryna, emtrycytabina, alafenamid tenofowiru) czy Symtuza (darunawir, kobicystat, emtrycytabina, alafenamid tenofowiru). Ważne jest, aby leki były bezpieczne dla rozwijającego się płodu.

W leczeniu HIV u ciężarnych kluczowe jest osiągnięcie niewykrywalnego poziomu wirusa w krwi przed porodem. Dodatkowo, w przypadku wykrywalnej wiremii, zaleca się cesarskie cięcie jako metodę porodu zmniejszającą ryzyko transmisji. Po porodzie noworodek otrzymuje profilaktykę w postaci syropu Retrovir (zydowudyna) przez 4-6 tygodni. W niektórych przypadkach stosuje się także Nevirapinę jako dodatkową profilaktykę u noworodka.

Największymi wyzwaniami w prowadzeniu ciężarnej z HIV są: dostosowanie farmakoterapii z uwzględnieniem potencjalnej toksyczności dla płodu, zarządzanie efektami ubocznymi leków, które mogą nakładać się na dolegliwości ciążowe, oraz kwestie adherencji do leczenia. Istotne są również aspekty psychologiczne – kobiety ciężarne z HIV często doświadczają stygmatyzacji i lęku o zdrowie dziecka. Kluczowa jest interdyscyplinarna opieka łącząca specjalistów chorób zakaźnych, ginekologów-położników oraz neonatologów, a także wsparcie psychologiczne i socjalne.