astma z dominującym skurczem oskrzeli wywołanym wysiłkiem fizycznym
Wskazanie

Astma z dominującym skurczem oskrzeli wywołanym wysiłkiem fizycznym, nazywana również astmą wysiłkową (EIA – Exercise Induced Asthma) lub skurczem oskrzeli wywołanym wysiłkiem (EIB – Exercise Induced Bronchospasm), jest szczególną postacią astmy, w której objawy występują głównie podczas lub po aktywności fizycznej. U pacjentów z tym schorzeniem dochodzi do zwężenia dróg oddechowych w trakcie wysiłku, co objawia się dusznością, świszczącym oddechem, kaszlem i uczuciem ściskania w klatce piersiowej.

Skurcz oskrzeli związany z wysiłkiem fizycznym jest szczególnie nasilony podczas oddychania zimnym i suchym powietrzem (np. podczas aktywności na zewnątrz w zimie), a także podczas intensywnych ćwiczeń. Mechanizm tego zjawiska wiąże się z utratą ciepła i wody z dróg oddechowych podczas wzmożonej wentylacji, co prowadzi do aktywacji komórek zapalnych i skurczu mięśni gładkich oskrzeli.

W leczeniu astmy wysiłkowej stosuje się głównie β2-mimetyki krótkodziałające podawane profilaktycznie przed wysiłkiem. W Polsce dostępne są preparaty takie jak Ventolin (salbutamol), Berotec (fenoterol) czy Salbutamol WZF. Pacjenci powinni stosować te leki na 15-30 minut przed planowaną aktywnością fizyczną. W przypadku osób z przewlekłą astmą, u których wysiłek jest jednym z wielu czynników wyzwalających, podstawę leczenia stanowią wziewne glikokortykosteroidy, takie jak Pulmicort (budezonid), Flixotide (flutikazon) lub Alvesco (cyklezonid), często w połączeniu z β2-mimetykami długodziałającymi, jak w preparatach Seretide, Symbicort czy Fostex.

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z astmą wysiłkową jest właściwe zbilansowanie kontroli choroby przy jednoczesnym umożliwieniu aktywności fizycznej, która jest istotna dla ogólnego zdrowia. Wyzwaniem pozostaje edukacja pacjentów w zakresie rozpoznawania wczesnych objawów, prawidłowego stosowania leków przed wysiłkiem oraz technik rozgrzewki, które mogą zmniejszać nasilenie objawów. Istotnym problemem jest także różnicowanie astmy wysiłkowej od innych przyczyn duszności wysiłkowej, takich jak dysfunkcja strun głosowych czy problemy kardiologiczne, co wymaga czasem szczegółowej diagnostyki pulmonologicznej, w tym prób wysiłkowych z oceną spirometryczną.