Przedawkowanie
Wyciąg z ziela karczocha

W literaturze medycznej brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania wyciągu z ziela karczocha (Cynarae scolymus L., herba), jednak na podstawie danych klinicznych i charakterystyk produktów leczniczych, takich jak Raphacholin C (47 mg wyciągu gęstego z ziela karczocha, DER 2-4:1) oraz Sylicynar (140 mg wyciągu suchego, DER 3-7:1), możliwe jest wystąpienie objawów toksycznych przy spożyciu kilkudziesięciu tabletek. Potencjalne objawy przedawkowania obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka, nudności), dyselektrolitemię, bóle głowy, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia oddychania i rytmu serca, skurcze mięśniowe oraz uczucie znużenia i osłabienie. Objawy te są najczęściej wtórne do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, a ich nasilenie koreluje z dawką przekraczającą kilkakrotnie zalecaną (np. >20-30 tabletek Raphacholin C).

Przedawkowanie wyciągu z ziela karczocha

W literaturze medycznej i charakterystykach produktów leczniczych zawierających wyciąg z ziela karczocha (Cynarae scolymus L., herba) dostępne są ograniczone dane dotyczące objawów przedawkowania tej substancji aktywnej. W przypadku produktów leczniczych takich jak Sylicynar, zawierającego wyciąg suchy z ziela karczocha (140 mg) oraz wyciąg suchy z łuski ostropestu (28,6 mg), nie opisano konkretnych objawów przedawkowania.1

Natomiast w przypadku produktu Raphacholin C, który zawiera 47 mg wyciągu gęstego z ziela karczocha (DER 2-4:1) w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi (wyciąg suchy z korzenia rzodkwi czarnej, kwas dehydrocholowy oraz olejek eteryczny miętowy), zgromadzono pewne dane dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem.2

Dostępne dane kliniczne

Należy podkreślić, że jak dotąd nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania wyciągu z ziela karczocha. Dane dotyczące potencjalnych objawów przedawkowania opierają się na przewidywaniach klinicznych raczej niż na udokumentowanych przypadkach.3

Objawy przedawkowania

W przypadku znacznego przedawkowania produktów zawierających wyciąg z ziela karczocha, zwłaszcza przy jednorazowym przyjęciu dawki wielokrotnie przekraczającej zalecane (np. kilkadziesiąt tabletek), mogą sporadycznie występować następujące objawy niepożądane:4

Objaw przedawkowania Opis Przybliżona dawka wywołująca
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Wymioty, biegunka, nudności – mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha (np. >20-30 tabletek Raphacholin C)
Dyselektrolitemia Zaburzenia równowagi elektrolitowej spowodowane biegunką i wymiotami Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha
Bóle głowy Mogą być związane z zaburzeniami wodno-elektrolitowymi Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha
Zaczerwienienie twarzy Reakcja naczyniowa, możliwe rozszerzenie naczyń krwionośnych Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha
Zaburzenia oddychania O różnym nasileniu, mechanizm nie jest dokładnie określony Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha
Zaburzenia rytmu serca Mogą być wtórne do zaburzeń elektrolitowych Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha
Skurcze mięśniowe Często wtórne do zaburzeń elektrolitowych Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha
Uczucie znużenia i osłabienie Mogą być związane z zaburzeniami elektrolitowymi i odwodnieniem Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha

Różnice między produktami zawierającymi wyciąg z ziela karczocha

Należy zwrócić uwagę, że różne produkty lecznicze zawierają wyciąg z ziela karczocha w różnych postaciach oraz dawkach, co może wpływać na obraz kliniczny przedawkowania:

  • Raphacholin C zawiera 47 mg wyciągu gęstego z ziela karczocha (DER 2-4:1) w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi5
  • Sylicynar zawiera 140 mg wyciągu suchego z ziela karczocha (DER 3-7:1)6

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Chociaż nie opisano szczegółowego schematu postępowania w przypadku przedawkowania wyciągu z ziela karczocha, zalecenia opierają się na leczeniu objawowym:

  1. Monitorowanie funkcji życiowych pacjenta
  2. Kontrola równowagi wodno-elektrolitowej (zwłaszcza przy wymiotach i biegunce)
  3. Rozważenie płukania żołądka w przypadku niedawnego przyjęcia dużej ilości leku
  4. Leczenie objawowe:
    • Nawodnienie dożylne w przypadku odwodnienia
    • Korekta zaburzeń elektrolitowych
    • Leki przeciwwymiotne w razie potrzeby
    • Monitorowanie kardiologiczne w przypadku zaburzeń rytmu serca

Szczególne grupy ryzyka

Większe ryzyko poważnych powikłań po przedawkowaniu wyciągu z ziela karczocha mogą mieć:

Różnice w danych dotyczących przedawkowania

Warto odnotować, że w charakterystykach produktów leczniczych zawierających wyciąg z ziela karczocha występują pewne różnice. W przypadku preparatu Sylicynar, ChPL wskazuje, że „nieznane są objawy przedawkowania”7, natomiast ChPL Raphacholin C podaje potencjalne objawy przedawkowania, mimo braku zgłoszonych przypadków.8

Ta rozbieżność może wynikać z różnic w składzie preparatów, gdzie Raphacholin C jest produktem złożonym zawierającym również inne substancje aktywne, które mogą przyczyniać się do zaobserwowanych objawów przedawkowania.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl