Przedawkowanie
Wyciąg z ziela karczocha
W literaturze medycznej brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania wyciągu z ziela karczocha (Cynarae scolymus L., herba), jednak na podstawie danych klinicznych i charakterystyk produktów leczniczych, takich jak Raphacholin C (47 mg wyciągu gęstego z ziela karczocha, DER 2-4:1) oraz Sylicynar (140 mg wyciągu suchego, DER 3-7:1), możliwe jest wystąpienie objawów toksycznych przy spożyciu kilkudziesięciu tabletek. Potencjalne objawy przedawkowania obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka, nudności), dyselektrolitemię, bóle głowy, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia oddychania i rytmu serca, skurcze mięśniowe oraz uczucie znużenia i osłabienie. Objawy te są najczęściej wtórne do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, a ich nasilenie koreluje z dawką przekraczającą kilkakrotnie zalecaną (np. >20-30 tabletek Raphacholin C).
Przedawkowanie wyciągu z ziela karczocha
W literaturze medycznej i charakterystykach produktów leczniczych zawierających wyciąg z ziela karczocha (Cynarae scolymus L., herba) dostępne są ograniczone dane dotyczące objawów przedawkowania tej substancji aktywnej. W przypadku produktów leczniczych takich jak Sylicynar, zawierającego wyciąg suchy z ziela karczocha (140 mg) oraz wyciąg suchy z łuski ostropestu (28,6 mg), nie opisano konkretnych objawów przedawkowania.1
Natomiast w przypadku produktu Raphacholin C, który zawiera 47 mg wyciągu gęstego z ziela karczocha (DER 2-4:1) w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi (wyciąg suchy z korzenia rzodkwi czarnej, kwas dehydrocholowy oraz olejek eteryczny miętowy), zgromadzono pewne dane dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem.2
Dostępne dane kliniczne
Należy podkreślić, że jak dotąd nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania wyciągu z ziela karczocha. Dane dotyczące potencjalnych objawów przedawkowania opierają się na przewidywaniach klinicznych raczej niż na udokumentowanych przypadkach.3
Objawy przedawkowania
W przypadku znacznego przedawkowania produktów zawierających wyciąg z ziela karczocha, zwłaszcza przy jednorazowym przyjęciu dawki wielokrotnie przekraczającej zalecane (np. kilkadziesiąt tabletek), mogą sporadycznie występować następujące objawy niepożądane:4
| Objaw przedawkowania | Opis | Przybliżona dawka wywołująca |
|---|---|---|
| Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Wymioty, biegunka, nudności – mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha (np. >20-30 tabletek Raphacholin C) |
| Dyselektrolitemia | Zaburzenia równowagi elektrolitowej spowodowane biegunką i wymiotami | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha |
| Bóle głowy | Mogą być związane z zaburzeniami wodno-elektrolitowymi | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha |
| Zaczerwienienie twarzy | Reakcja naczyniowa, możliwe rozszerzenie naczyń krwionośnych | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha |
| Zaburzenia oddychania | O różnym nasileniu, mechanizm nie jest dokładnie określony | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha |
| Zaburzenia rytmu serca | Mogą być wtórne do zaburzeń elektrolitowych | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha |
| Skurcze mięśniowe | Często wtórne do zaburzeń elektrolitowych | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha |
| Uczucie znużenia i osłabienie | Mogą być związane z zaburzeniami elektrolitowymi i odwodnieniem | Kilkadziesiąt tabletek produktu zawierającego wyciąg z ziela karczocha |
Różnice między produktami zawierającymi wyciąg z ziela karczocha
Należy zwrócić uwagę, że różne produkty lecznicze zawierają wyciąg z ziela karczocha w różnych postaciach oraz dawkach, co może wpływać na obraz kliniczny przedawkowania:
- Raphacholin C zawiera 47 mg wyciągu gęstego z ziela karczocha (DER 2-4:1) w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi5
- Sylicynar zawiera 140 mg wyciągu suchego z ziela karczocha (DER 3-7:1)6
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Chociaż nie opisano szczegółowego schematu postępowania w przypadku przedawkowania wyciągu z ziela karczocha, zalecenia opierają się na leczeniu objawowym:
- Monitorowanie funkcji życiowych pacjenta
- Kontrola równowagi wodno-elektrolitowej (zwłaszcza przy wymiotach i biegunce)
- Rozważenie płukania żołądka w przypadku niedawnego przyjęcia dużej ilości leku
- Leczenie objawowe:
- Nawodnienie dożylne w przypadku odwodnienia
- Korekta zaburzeń elektrolitowych
- Leki przeciwwymiotne w razie potrzeby
- Monitorowanie kardiologiczne w przypadku zaburzeń rytmu serca
Szczególne grupy ryzyka
Większe ryzyko poważnych powikłań po przedawkowaniu wyciągu z ziela karczocha mogą mieć:
- Pacjenci w podeszłym wieku
- Pacjenci z istniejącymi zaburzeniami rytmu serca
- Pacjenci z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej
- Pacjenci z chorobami nerek lub wątroby
Różnice w danych dotyczących przedawkowania
Warto odnotować, że w charakterystykach produktów leczniczych zawierających wyciąg z ziela karczocha występują pewne różnice. W przypadku preparatu Sylicynar, ChPL wskazuje, że „nieznane są objawy przedawkowania”7, natomiast ChPL Raphacholin C podaje potencjalne objawy przedawkowania, mimo braku zgłoszonych przypadków.8
Ta rozbieżność może wynikać z różnic w składzie preparatów, gdzie Raphacholin C jest produktem złożonym zawierającym również inne substancje aktywne, które mogą przyczyniać się do zaobserwowanych objawów przedawkowania.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania