Przeciwwskazania stosowania
Wapnia laktobionian

Przeciwwskazania stosowania wapnia laktobionianu

Wapnia laktobionian jest substancją aktywną występującą w preparatach wapniowych, najczęściej w połączeniu z wapnia glukonolaktobionianem. Substancja ta znajduje się w takich produktach leczniczych jak Calcium Hasco (w różnych wariantach smakowych), Calcium Hasco Allergy czy Calcium Polfarmex. Stosowanie preparatów zawierających wapnia laktobionian jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych, które należy uwzględnić przed zaleceniem terapii pacjentom.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wapnia laktobionian jest nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w danym preparacie. Dotyczy to wszystkich dostępnych produktów z wapnia laktobionianem, niezależnie od ich postaci farmaceutycznej czy smaku.^{2 3 4 5 6}

Zaburzenia gospodarki wapniowej

Preparaty zawierające wapnia laktobionian są przeciwwskazane w stanach związanych z nieprawidłową gospodarką wapniową w organizmie, szczególnie:

• Hiperkalcemia – podwyższone stężenie wapnia we krwi, które może występować u pacjentów z różnymi schorzeniami.^{7 8}
• Hiperkalciuria – zwiększone wydalanie wapnia z moczem.^{9 10}

Hiperkalcemia może być spowodowana różnymi stanami patologicznymi, w tym:^{11 12 13}

• Nadczynność gruczołów przytarczycznych
• Hiperwitaminoza D

Schorzenia nerek

Wapnia laktobionian nie powinien być stosowany u pacjentów z określonymi problemami nerkowymi:

• Ciężka niewydolność nerek – stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających wapnia laktobionian.^{14 15 16 17 18}
• Kamica nerkowa – jest przeciwwskazaniem do stosowania preparatów wapniowych ze względu na ryzyko nasilenia tworzenia się złogów.^{19 20 21 22}

Zaburzenia układu krążenia

Blok przedsionkowo-komorowy stanowi istotne przeciwwskazanie kardiologiczne do stosowania preparatów zawierających wapnia laktobionian. U pacjentów z tą patologią dodatkowa suplementacja wapnia może potencjalnie wpływać na przewodnictwo elektryczne w sercu, co może prowadzić do pogłębienia zaburzeń rytmu serca.^{23 24 25 26}

Przeciwwskazania związane ze składem preparatu

Poszczególne preparaty zawierające wapnia laktobionian mogą zawierać różne substancje pomocnicze, które mogą stanowić dodatkowe przeciwwskazania do stosowania u określonych grup pacjentów. Poniżej przedstawiono tabelę z zestawieniem substancji pomocniczych o znanym działaniu, które mogą być istotne przy podejmowaniu decyzji o wyborze preparatu:

Obecność tych substancji pomocniczych może stanowić dodatkowe przeciwwskazanie u pacjentów z:^{27 28 29 30 31}

• Cukrzycą – ze względu na zawartość sacharozy
• Nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy – ze względu na zawartość sacharozy
• Nadwrażliwością na benzoesan sodu
• Nadwrażliwością na glikol propylenowy
• Chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu – ze względu na zawartość etanolu (w przypadku Calcium Hasco)
• U noworodków – z uwagi na zawartość alkoholu benzylowego (w przypadku Calcium Hasco o smaku truskawkowym)

Kiedy odradzić stosowanie wapnia laktobionianu?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją również sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających wapnia laktobionian powinno być odradzane lub wymaga szczególnej ostrożności.

Stany kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Należy odradzić lub zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu wapnia laktobionianu u pacjentów z:^{32 33}

• Sarkoidozą – ze względu na zwiększone ryzyko hiperkalcemii
• Łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek – wymaga monitorowania stężenia wapnia
• Kamicą moczanową – preparaty wapnia mogą zwiększać ryzyko tworzenia się złogów
• Jednoczesnym przyjmowaniem glikozydów nasercowych – wapń może nasilać ich działanie i toksyczność
• Jednoczesnym przyjmowaniem tiazydowych leków moczopędnych – mogą one zmniejszać wydalanie wapnia z moczem, zwiększając ryzyko hiperkalcemii

Interakcje z lekami jako potencjalne przeciwwskazanie

Stosowanie wapnia laktobionianu powinno być odradzane również przy jednoczesnym stosowaniu:

• Tetracyklin – wapń zmniejsza ich wchłanianie
• Bifosfonianów – wapń zmniejsza ich wchłanianie
• Fluorków – wapń zmniejsza ich wchłanianie
• Lewotyroksyny – wapń może zmniejszać jej wchłanianie
• Chinolonów – wapń tworzy z nimi kompleksy, zmniejszając ich wchłanianie

Monitorowanie pacjentów podczas terapii

U pacjentów otrzymujących preparaty zawierające wapnia laktobionian, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, zaleca się monitorowanie:

• Stężenia wapnia w surowicy krwi
• Stężenia wapnia w moczu
• Funkcji nerek
• W przypadku pacjentów z zaburzeniami rytmu serca – wykonywanie okresowych badań EKG

Podsumowanie przeciwwskazań

Wapnia laktobionian, jako składnik preparatów wapniowych, nie powinien być stosowany u pacjentów z:^{34 35}

1. Nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze
2. Hiperkalcemią (niezależnie od jej przyczyny)
3. Hiperkalciurią
4. Ciężką niewydolnością nerek
5. Kamicą nerkową
6. Blokiem przedsionkowo-komorowym

Należy również uwzględnić zawartość substancji pomocniczych w poszczególnych preparatach, które mogą stanowić dodatkowe przeciwwskazania u określonych grup pacjentów, a także potencjalne interakcje z innymi lekami przyjmowanymi przez pacjenta.^{36 37 38}