Przeciwwskazania stosowania
Trandolapryl

Przeciwwskazania stosowania trandolaprylu

Trandolapryl jest substancją aktywną należącą do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), stosowaną głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Podobnie jak w przypadku innych leków z tej grupy, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie trandolaprylu jest przeciwwskazane. Lekarz musi dokładnie przeanalizować historię medyczną pacjenta przed przepisaniem preparatów zawierających trandolapryl, takich jak Gopten czy Trandolapril Aurobindo.^{1 2}

Nadwrażliwość i obrzęk naczynioruchowy

Nadwrażliwość na trandolapryl, inne inhibitory ACE lub którąkolwiek substancję pomocniczą stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających trandolapryl. Reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić zarówno na substancję czynną, jak i na substancje pomocnicze, stąd konieczność szczegółowego wywiadu alergologicznego.^{3 4}

Przeciwwskazaniem do zastosowania trandolaprylu jest również wystąpienie w przeszłości obrzęku naczynioruchowego po podaniu jakiegokolwiek innego inhibitora konwertazy angiotensyny. Również dziedziczny lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania trandolaprylu. U pacjentów z takimi obciążeniami ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu obrzęku naczynioruchowego po zastosowaniu trandolaprylu jest znacząco podwyższone.^{5 6}

Ciąża i laktacja

Stosowanie trandolaprylu jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Ekspozycja płodu na inhibitory ACE w tym okresie wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych zaburzeń rozwojowych, w tym niewydolności nerek, hipoplazji czaszki oraz zgonu noworodka. Lekarz powinien poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o zagrożeniach związanych ze stosowaniem trandolaprylu w ciąży i upewnić się, że kobieta stosuje skuteczną antykoncepcję.^{7 8}

Interakcje lekowe stanowiące przeciwwskazanie

Istnieją określone interakcje lekowe, które stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania trandolaprylu:

• Jednoczesne stosowanie z produktami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego, GFR<60 ml/min/1,73 m²) – połączenie to zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia i pogorszenia funkcji nerek.^{9 10}
• Jednoczesne przyjmowanie z produktem złożonym zawierającym sakubitryl i walsartan – wykazano zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego przy łącznym stosowaniu tych leków. Nie wolno rozpoczynać leczenia trandolaprylem wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki produktu złożonego zawierającego sakubitryl i walsartan.^{11 12}

Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności

Podczas podejmowania decyzji o zastosowaniu trandolaprylu, lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z następującymi stanami, które choć nie stanowią bezwzględnych przeciwwskazań, wymagają wzmożonej ostrożności:

• Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci z niewyrównaną niewydolnością serca
• Pacjenci z chorobami naczyń mózgowych lub chorobą niedokrwienną serca
• Pacjenci stosujący diuretyki oszczędzające potas lub suplementy potasu
• Pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem

¹³

Należy również uwzględnić zawartość substancji pomocniczych, w szczególności laktozy jednowodnej i sodu, w produktach zawierających trandolapryl. Kapsułki Gopten 0,5 zawierają 56 mg laktozy jednowodnej i 0,09 mg sodu, Gopten 2,0 – 54,5 mg laktozy jednowodnej i 0,09 mg sodu, Gopten 4,0 – 109 mg laktozy jednowodnej i 0,17 mg sodu, natomiast Trandolapril Aurobindo – 82 mg laktozy jednowodnej w kapsułce.^{14 15 16 17}

Postępowanie w przypadku przeciwwskazań

W przypadku wystąpienia bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania trandolaprylu, lekarz powinien zastosować alternatywny schemat leczenia, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby pacjenta. Możliwe alternatywy terapeutyczne obejmują:

• Antagonistów receptora angiotensyny II (sartany) – w przypadku gdy przeciwwskazaniem jest obrzęk naczynioruchowy związany z inhibitorami ACE
• Antagonistów wapnia lub beta-adrenolityków – jako alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe
• Diuretyki – jako uzupełnienie terapii przeciwnadciśnieniowej

W przypadku konieczności odstawienia trandolaprylu z powodu przeciwwskazań, proces ten powinien być przeprowadzony pod ścisłą kontrolą lekarską, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym.^{18 19}

Szczegółowe wskazania do odradzenia terapii trandolaprylem

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których stosowanie trandolaprylu powinno być odradzane z powodu zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych lub ograniczonej skuteczności leczenia.

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Lekarz powinien rozważyć odradzenie terapii trandolaprylem w następujących sytuacjach klinicznych:

• Pierwszy trymestr ciąży – chociaż nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania, jak drugi i trzeci trymestr, stosowanie trandolaprylu w pierwszym trymestrze ciąży wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla rozwijającego się płodu i powinno być odradzane.²⁰
• Pacjenci z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej nerki – inhibitory ACE mogą prowadzić do istotnego pogorszenia funkcji nerek u tych pacjentów.
• Pacjenci poddawani dializoterapii z zastosowaniem membran wysokoprzepływowych – ryzyko reakcji anafilaktoidalnych jest zwiększone.
• Pacjenci, u których planowane jest leczenie odczulające na jady owadów błonkoskrzydłych (pszczół, os) – zwiększone ryzyko reakcji anafilaktoidalnych.
• Pacjenci z wywiadem ciężkiej hiperkaliemii – inhibitory ACE mogą powodować wzrost stężenia potasu w surowicy.

²¹

Specyficzne grupy pacjentów

Szczególną ostrożność należy zachować i rozważyć odradzenie terapii trandolaprylem u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci w podeszłym wieku – ze względu na fizjologiczne zmniejszenie funkcji nerek, konieczne może być dostosowanie dawkowania.
• Pacjenci z autoimmunologicznymi chorobami naczyń (np. toczeń rumieniowaty układowy, twardzina) – zwiększone ryzyko powikłań, w tym neutropenii lub agranulocytozy.
• Pacjenci przygotowywani do operacji – zaleca się czasowe odstawienie trandolaprylu przed planowanym zabiegiem chirurgicznym ze względu na ryzyko hipotensji podczas znieczulenia.
• Pacjenci z niewyrównaną niewydolnością wątroby – ze względu na metabolizm trandolaprylu, jego eliminacja może być zaburzona u tych pacjentów.

U pacjentów z niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy należy rozważyć odradzenie stosowania preparatów trandolaprylu ze względu na zawartość laktozy jednowodnej. W zależności od dawki leku, zawartość laktozy waha się od 54,5 mg do 109 mg w kapsułce.^{22 23 24 25}

Leki wymagające szczególnej uwagi przy stosowaniu trandolaprylu

Oprócz leków stanowiących bezwzględne przeciwwskazanie (produkty zawierające aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek oraz produkty złożone zawierające sakubitryl i walsartan), należy zachować ostrożność i rozważyć odradzenie jednoczesnego stosowania trandolaprylu z następującymi grupami leków:

• Leki moczopędne oszczędzające potas (spironolakton, triamteren, amiloryd) oraz suplementy potasu – zwiększone ryzyko hiperkaliemii.
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe trandolaprylu oraz zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek.
• Lit – inhibitory ACE mogą powodować wzrost stężenia litu w surowicy do poziomu toksycznego.
• Leki przeciwcukrzycowe (insulina, doustne leki hipoglikemizujące) – możliwe nasilenie działania hipoglikemizującego, szczególnie w początkowym okresie terapii trandolaprylem.

^{26 27}