Dawkowanie i sposób podawania
Proguanil

Proguanil chlorowodorek, stosowany w preparacie Falcimar w dawce 100 mg (w połączeniu z 250 mg atowakwonu), jest wskazany zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu malarii. Profilaktyka powinna być rozpoczęta 24-48 godzin przed ekspozycją na obszar endemiczny, kontynuowana przez cały czas pobytu oraz przez 7 dni po opuszczeniu rejonu zagrożenia. U dorosłych i młodzieży powyżej 40 kg zaleca się dawkę 100 mg proguanilu i 250 mg atowakwonu raz na dobę. W leczeniu malarii dawka jest wyższa i zależna od masy ciała: u dorosłych stosuje się 400 mg proguanilu i 1000 mg atowakwonu dziennie przez 3 dni, natomiast u dzieci dawkowanie jest stopniowane od 100 mg do 400 mg proguanilu w zależności od masy ciała (11-40+ kg). Badania farmakokinetyczne wskazują, że nie ma potrzeby modyfikacji dawkowania u osób starszych oraz u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby i nerek, jednak u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) stosowanie Falcimaru jest przeciwwskazane w profilaktyce i zaleca się leki alternatywne w leczeniu.

Dawkowanie proguanilu – informacje ogólne

Proguanil, występujący w postaci chlorowodorku, jest substancją stosowaną w leczeniu oraz profilaktyce malarii, najczęściej w połączeniu z atowakwonem. W preparacie Falcimar występuje w dawce 100 mg (w połączeniu z 250 mg atowakwonu) w postaci tabletek powlekanych. 1

Profilaktyka malarii

Stosowanie proguanilu w profilaktyce malarii wymaga przestrzegania określonego schematu dawkowania, który ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii. Profilaktyka powinna być rozpoczęta od 24 do 48 godzin przed dotarciem na obszar endemiczny malarii, kontynuowana przez cały okres pobytu oraz dodatkowo przez 7 dni po opuszczeniu rejonu zagrożenia. 2

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży

U osób dorosłych i młodzieży o masie ciała przekraczającej 40 kg zalecana dawka profilaktyczna to jedna tabletka Falcimar (zawierająca 100 mg proguanilu chlorowodorku i 250 mg atowakwonu) przyjmowana raz na dobę. Należy podkreślić, że preparat Falcimar 250 mg/100 mg nie jest zalecany w profilaktyce malarii u osób o masie ciała mniejszej niż 40 kg. 3

Badania kliniczne potwierdziły bezpieczeństwo i skuteczność proguanilu w połączeniu z atowakwonem w profilaktyce malarii u częściowo odpornych mieszkańców rejonów endemicznych w badaniach trwających do 12 miesięcy. W przypadku osób nieodpornych, średni czas ekspozycji na działanie produktu w badaniach klinicznych wynosił około 27 dni. 4

Leczenie malarii

W leczeniu malarii dawkowanie proguanilu różni się od dawkowania profilaktycznego i jest uzależnione głównie od masy ciała pacjenta.

Dawkowanie u dorosłych w leczeniu

U osób dorosłych w terapii malarii zaleca się stosowanie czterech tabletek Falcimar (co odpowiada 400 mg proguanilu chlorowodorku i 1000 mg atowakwonu) przyjmowanych w pojedynczej dawce dobowej przez trzy kolejne dni. 5

Dawkowanie u dzieci w leczeniu

Dawkowanie u dzieci o masie ciała 11 kg lub większej jest stopniowane według następującego schematu:

Zakres masy ciała (kg) Liczba tabletek Falcimar na dobę Dawka proguanilu (mg) Dawka atowakwonu (mg) Czas terapii
≥ 11 do < 21 1 100 250 3 kolejne dni
≥ 21 do < 31 2 200 500 3 kolejne dni
≥ 31 do ≤ 40 3 300 750 3 kolejne dni
> 40 4 (dawka jak u dorosłych) 400 1000 3 kolejne dni

6

Szczególne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Badania farmakokinetyczne wykazały, że u osób w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikacji dawkowania proguanilu. Standardowy schemat dawkowania może być stosowany bez dodatkowych korekt. 7

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby dostosowywanie dawek proguanilu nie jest konieczne, zgodnie z wynikami badań farmakokinetycznych. Należy zauważyć, że pomimo braku badań u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, nie przewiduje się specjalnych środków ostrożności ani modyfikacji dawkowania w tej grupie pacjentów. 8

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek modyfikacja dawkowania proguanilu nie jest wymagana. Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) w leczeniu ostrej gorączki powodowanej przez Plasmodium falciparum, zaleca się stosowanie leków alternatywnych do produktu Falcimar. W przypadku profilaktyki malarii u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek istnieją przeciwwskazania, które należy uwzględnić. 9

Sposób podawania

Prawidłowe podawanie proguanilu ma istotne znaczenie dla osiągnięcia optymalnej skuteczności leczenia i profilaktyki. Dawkę dobową należy przyjmować każdego dnia o tej samej porze, co zapewnia utrzymanie stałego stężenia leku w organizmie. 10

Zalecenia dotyczące przyjmowania leku

  • Proguanil powinien być przyjmowany razem z pokarmem lub napojem mlecznym, co zapewnia maksymalną absorpcję substancji czynnej
  • Tabletek nie należy kruszyć
  • Jeśli pacjent w danym okresie nie toleruje pokarmu, lek można podać, jednak należy pamiętać, że działanie ogólnoustrojowe atowakwonu (składnika leku Falcimar) będzie wówczas zmniejszone
  • W przypadku wystąpienia wymiotów w ciągu godziny po podaniu produktu, dawkę należy powtórzyć

11

Uwagi dotyczące dawkowania

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego należy zwrócić szczególną uwagę na masę ciała pacjenta, ponieważ jest ona kluczowym czynnikiem determinującym dawkowanie proguanilu zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu malarii. Dodatkowo należy ocenić funkcję nerek i wątroby, aby wykluczyć potencjalne przeciwwskazania lub konieczność modyfikacji dawkowania. 12

Istotną informacją przekazywaną pacjentowi powinno być pouczenie o konieczności przyjmowania leku o stałej porze dnia oraz z posiłkiem, co warunkuje prawidłowe wchłanianie substancji czynnej. Pacjentowi należy również wyjaśnić znaczenie przestrzegania zaleconego schematu dawkowania, szczególnie w kontekście profilaktyki malarii, gdzie kluczowym czynnikiem jest odpowiednie rozpoczęcie i zakończenie terapii w odniesieniu do pobytu w rejonie endemicznym. 13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl