Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Poliowirus typ 1

Szczepionka Boostrix Polio zawiera inaktywowany poliowirus typu 1 (szczep Mahoney) w dawce 40 jednostek antygenu D oraz komponenty przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Jest to szczepionka adsorbowana, podawana w formie białej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań. Zgodnie z oficjalnymi zaleceniami medycznymi, Boostrix Polio może być bezpiecznie stosowana u kobiet w ciąży w drugim i trzecim trymestrze, co potwierdzają dane z randomizowanego badania klinicznego (n=341) oraz prospektywnego badania obserwacyjnego (n=793), które nie wykazały działań niepożądanych dotyczących ciąży, zdrowia płodu ani noworodka. Brak jest jednak danych klinicznych dotyczących stosowania szczepionki w pierwszym trymestrze ciąży, choć mechanizm działania szczepionek inaktywowanych nie wskazuje na ryzyko szkodliwego wpływu na płód w tym okresie. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają brak negatywnego wpływu na rozwój embrionalny, przebieg porodu oraz rozwój pourodzeniowy.

Wpływ poliovirus typ 1 w szczepionce Boostrix Polio na płodność, ciążę i laktację

Boostrix Polio to szczepionka zawierająca inaktywowany poliowirus typu 1 (szczep Mahoney) w ilości 40 jednostek antygenu D, wraz z komponentami przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Jest to szczepionka adsorbowana o zmniejszonej zawartości antygenów, występująca w postaci białej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce.1

Stosowanie w czasie ciąży

Szczepionka Boostrix Polio, zawierająca inaktywowany poliowirus typu 1, może być podawana kobietom w ciąży w drugim i trzecim trymestrze, zgodnie z oficjalnymi zaleceniami medycznymi. Jest to szczególnie istotne w kontekście zapewnienia ochrony przed poliomyelitis zarówno matce jak i rozwijającemu się płodowi.2

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania pochodzące ze zrandomizowanego, kontrolowanego badania klinicznego obejmującego 341 kobiet w ciąży oraz z prospektywnego badania obserwacyjnego z udziałem 793 kobiet w ciąży, którym podano szczepionkę Boostrix (komponenta dTpa szczepionki Boostrix Polio) w trzecim trymestrze, nie wykazały działań niepożądanych związanych ze szczepieniem, które dotyczyłyby ciąży, zdrowia płodu lub noworodka.3

Pierwszy trymestr ciąży

Należy zauważyć, że brakuje danych z prospektywnych badań klinicznych odnośnie stosowania szczepionek Boostrix lub Boostrix Polio w pierwszym oraz drugim trymestrze ciąży. Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce, jeśli rozważane jest podanie szczepionki w tym okresie.4

Dane z biernego monitorowania w drugim i trzecim trymestrze

Dane pochodzące z biernego monitorowania przypadków, w których kobiety w ciąży otrzymywały szczepionkę Boostrix lub Boostrix Polio w drugim lub trzecim trymestrze, nie wykazały działań niepożądanych dotyczących ciąży, zdrowia płodu ani noworodka, które byłyby związane ze szczepieniem zawierającym inaktywowany poliowirus typu 1.5

Ogólne bezpieczeństwo w ciąży

Podobnie jak w przypadku innych szczepionek inaktywowanych, nie przewiduje się, aby szczepionka Boostrix Polio, zawierająca inaktywowany poliowirus typu 1, mogła wywierać szkodliwy wpływ na płód w którymkolwiek trymestrze ciąży. Jest to istotna informacja dla lekarzy, którzy mogą ją przekazać kobietom w ciąży, szczególnie gdy istnieją wskazania do szczepienia.6

Badania na zwierzętach – ciąża

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wskazują na bezpośredni lub pośredni szkodliwy wpływ szczepionki zawierającej inaktywowany poliowirus typu 1 na ciążę, rozwój embrionalny i płodowy, przebieg porodu oraz rozwój pourodzeniowy. Stanowi to dodatkowe potwierdzenie bezpieczeństwa stosowania szczepionki w okresie ciąży.7

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Efekt zastosowania szczepionki Boostrix Polio, zawierającej inaktywowany poliowirus typu 1, w okresie karmienia piersią nie był formalnie oceniany w badaniach klinicznych. Ta informacja powinna być przekazana pacjentce przez lekarza kwalifikującego do szczepienia.8

Ze względu na to, że szczepionka Boostrix Polio zawiera inaktywowany poliowirus typu 1 obok toksoidów i innych antygenów inaktywowanych, nie należy spodziewać się, by stanowiła zagrożenie dla dziecka karmionego piersią. Mechanizm działania szczepionek inaktywowanych nie wskazuje na możliwość negatywnego wpływu na dziecko karmione piersią.9

W przypadku wskazań do podania szczepionki zawierającej inaktywowany poliowirus typu 1 kobiecie karmiącej piersią, lekarz powinien przeprowadzić indywidualną ocenę korzyści i ryzyka, rozważając czy potencjalne korzyści dla matki przeważają nad teoretycznym ryzykiem dla dziecka. Taką informację należy przekazać pacjentce podczas kwalifikacji do szczepienia.10

Wpływ na płodność

Brak jest dostępnych danych z prospektywnych badań klinicznych dotyczących potencjalnego wpływu poliovirusa typu 1 zawartego w szczepionce Boostrix Polio na płodność u ludzi. Jest to ważna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce zainteresowanej wpływem szczepienia na zdolności rozrodcze.11

Przeprowadzone badania na zwierzętach nie wskazują na istnienie bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu szczepionki zawierającej inaktywowany poliowirus typu 1 na płodność samic. Stanowi to dodatkowe potwierdzenie bezpieczeństwa szczepionki w kontekście zachowania zdolności rozrodczych.12

Zalecenia dla lekarzy kwalifikujących do szczepienia kobiety w ciąży lub karmiące piersią

Lekarz kwalifikujący do szczepienia zawierającego inaktywowany poliowirus typu 1 (szczepionka Boostrix Polio) powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

  • Szczepionka może być bezpiecznie stosowana w drugim i trzecim trymestrze ciąży zgodnie z oficjalnymi zaleceniami13
  • Brak jest prospektywnych danych klinicznych dotyczących stosowania w pierwszym trymestrze, ale jako szczepionka zawierająca inaktywowany poliowirus nie powinna mieć szkodliwego wpływu na płód14
  • Dotychczasowe dane z badań klinicznych i biernego monitorowania nie wykazały działań niepożądanych związanych ze szczepieniem, które dotyczyłyby ciąży, zdrowia płodu lub noworodka15
  • W przypadku karmienia piersią, nie oczekuje się negatywnego wpływu na dziecko, ponieważ szczepionka zawiera inaktywowany poliowirus i inne antygeny inaktywowane16
  • Nie ma danych wskazujących na wpływ szczepionki na płodność, a badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na zdolności rozrodcze17
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl