Właściwości farmakodynamiczne
Permetryna
Permetryna, syntetyczny piretroid będący mieszaniną izomerów cis- i trans-, wykazuje silne działanie neurotoksyczne wobec pasożytów zewnętrznych, takich jak roztocza i owady. Mechanizm jej działania polega na przedłużeniu otwarcia napięciowo zależnych kanałów sodowych w błonie komórkowej neuronów pasożytów, co prowadzi do zaburzenia przewodnictwa nerwowego i porażenia układu nerwowego pasożyta. W zależności od preparatu, permetryna może wywoływać paraliż (Permetryna Scabinol) lub nadpobudliwość sensoryczną i wyczerpanie (Permetryna Scabinol Forte). Preparaty te działają zarówno jako insektycydy, jak i akarycydy, skutecznie zwalczając m.in. świerzbowce i wszy głowowe, co potwierdzają liczne badania kliniczne.
Charakterystyka permetryny – wprowadzenie
Permetryna [(±)-cis-trans-3-(2,2-dichlorowinylo)-2,2-dimetylocyklopropanokarboksylan 3-fenoksybenzylu)] to syntetyczny piretroid stosowany zarówno doustnie, jak i miejscowo na skórę. Jest to mieszanina izomerów cis- i trans-, wykazująca działanie przeciwko roztoczom, owadom i innym pasożytom zewnętrznym.1 2
Mechanizm działania permetryny
Permetryna wykazuje działanie neurotoksyczne wobec pasożytów poprzez zaburzanie przepływu jonów w błonie komórkowej neuronów. Substancja oddziałuje na błonę neuronów owadów, zakłócając przepływ jonów potasu i sodu w kanałach regulujących polaryzację błony, ze szczególnym wpływem na kanały sodowe bramkowane napięciem.3
Efekty neurotoksyczne u pasożytów
Mechanizm działania permetryny polega na przedłużeniu otwarcia zależnych od napięcia kanałów sodowych w błonie komórkowej neuronów pasożyta. To prowadzi do zmiany przewodnictwa nerwowego w organizmie pasożyta oraz porażenia jego ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.4
Zaburzenia przepływu jonów w kanałach błonowych skutkują różnymi efektami fizjologicznymi u pasożytów, w zależności od preparatu:
- Paraliż pasożyta – obserwowany przy stosowaniu preparatu Permetryna Scabinol5
- Nadpobudliwość sensoryczna, brak koordynacji i wyczerpanie pasożyta – efekty występujące przy użyciu preparatu Permetryna Scabinol Forte6
Spektrum działania permetryny
Permetryna charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwpasożytniczego. Substancja ta działa jako:
- Insektycyd – środek owadobójczy do stosowania miejscowego
- Akarycyd – substancja aktywna przeciwko roztoczom, w tym świerzbowcowi
7
W przypadku preparatu Sora Forte, permetryna wykazuje szczególnie skuteczne działanie przeciwko wszom głowowym, co zostało potwierdzone w badaniach klinicznych.8
Skuteczność kliniczna
Skuteczność permetryny została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Badania wykazały wysoką efektywność preparatów zawierających permetrynę w różnych stężeniach.
Wyniki badań klinicznych
Dla preparatu Sora Forte (10 mg/ml), badania kliniczne u dorosłych i dzieci potwierdziły skuteczność permetryny w stężeniach od 5 mg/ml do 50 mg/ml. Skuteczność permetryny w stężeniu 10 mg/ml wahała się w granicach od 91,5% do 99%, co świadczy o wysokiej efektywności terapeutycznej.9
Zastosowanie u dzieci i młodzieży
Stosowanie permetryny u dzieci i młodzieży wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza w przypadku noworodków i niemowląt poniżej 2 miesiąca życia. Dostępne dane kliniczne dotyczące tej grupy wiekowej są ograniczone.
Noworodki i niemowlęta poniżej 2 miesiąca życia
Bezpieczeństwo i skuteczność permetryny u noworodków i niemowląt w wieku poniżej 2 miesięcy nie zostały jednoznacznie ustalone z powodu braku danych z badań prospektywnych lub dużych serii przypadków.10 11
Ograniczona liczba opisów przypadków leczenia dzieci poniżej 2 miesiąca życia ze świerzbem nie wskazuje na specyficzne problemy dotyczące bezpieczeństwa stosowania miejscowego permetryny w tej grupie wiekowej. Jednak nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków na podstawie dostępnych danych.12 13
Klasyfikacja farmakoterapeutyczna i kod ATC
Permetryna jest klasyfikowana według różnych systemów w zależności od preparatu:
| Preparat | Grupa farmakoterapeutyczna | Kod ATC |
|---|---|---|
| Infectoscab 5% krem | Leki przeciw pasożytom zewnętrznym, włącznie z lekami przeciwświerzbowymi, piretyny (w tym związki syntetyczne) | P03AC04 |
| Permetryna Scabinol | Leki przeciwświerzbowe | P03AC04 |
| Permetryna Scabinol Forte | Leki przeciw pasożytom zewnętrznym, włącznie z lekami przeciwświerzbowymi, piretyny (w tym związki syntetyczne) | P03AC04 |
| Sora Forte | Leki przeciw pasożytom zewnętrznym do stosowania miejscowego (w tym przeciwświerzbowe, owadobójcze, repelenty); piretroidy | P03AC04 |
Niezależnie od różnic w klasyfikacji grup farmakoterapeutycznych, wszystkie preparaty zawierające permetrynę mają przypisany ten sam kod ATC: P03AC04.14 15 16 17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania