Właściwości farmakokinetyczne
Pankuronium

Bromek pankuroniowy (Pancuronium Jelfa) po dożylnym podaniu dawki 4 mg osiąga maksymalne stężenie w surowicy 600 ng/ml w ciągu 5 minut. Lek charakteryzuje się szybkim rozprowadzeniem do tkanek, z objętością dystrybucji około 0,193 l/kg (zakres 0,18-0,3 l/kg) oraz niskim wiązaniem z białkami surowicy (7-29%), co skutkuje wysoką biologiczną dostępnością wolnej frakcji (średnio 93% u mężczyzn i 89% u kobiet). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie (15-30% dawki), głównie przez hydroksylację, a metabolity wykazują 30-50% aktywności farmakologicznej. Eliminacja następuje w ciągu 24 godzin, głównie przez nerki (klirens 0,8-1,9 ml/kg/min), z okresem półtrwania 110 minut i działaniem zwiotczającym trwającym 45-60 minut. Po dawce 0,05 mg/kg powrót do 50% zwiotczenia następuje po 37 minutach przy stężeniu 0,2 µg/ml.

Właściwości farmakokinetyczne pankuronium

Absorpcja i dystrybucja po podaniu

Po dożylnym podaniu 4 mg bromku pankuroniowego (Pancuronium Jelfa) maksymalne stężenie w surowicy krwi osiąga wartość 600 ng/ml już po 5 minutach od aplikacji. Dystrybucja substancji przebiega szybko, z jej rozprowadzeniem do tkanek i narządów. Standardowa wartość współczynnika objętości dystrybucji wynosi około 0,193 l/kg, przy czym zakres wartości może wahać się od 0,18 do 0,3 l/kg. 1

Istotny jest fakt, że pankuronium w relatywnie niewielkim stopniu wiąże się z białkami surowicy krwi (w zakresie od 7 do 29%), co skutkuje wysokim odsetkiem wolnej frakcji leku dostępnej biologicznie. Frakcja ta stanowi średnio 93% podanej dawki u mężczyzn i nieco mniej, bo 89% u kobiet. 2

Metabolizm pankuronium

Metabolizm bromku pankuroniowego zachodzi głównie w wątrobie, gdzie około 15-30% podanej dawki ulega przemianom biochemicznym. Głównym procesem metabolicznym jest hydroksylacja. Powstające w procesie metabolizmu pochodne, jak na przykład 3-hydroksy-pankuronium, wykazują aktywność farmakologiczną na poziomie 30-50% aktywności związku macierzystego. 3

Eliminacja i wydalanie pankuronium

Pankuronium jest eliminowany z organizmu w ciągu 24 godzin od podania zarówno w formie niezmienionej (57-69% dawki), jak i w postaci metabolitów (30-50% dawki). Główną drogą wydalania jest nerka, chociaż część substancji (około 11%) wydalana jest z kałem. Klirens nerkowy bromku pankuroniowego wynosi 0,8-1,9 ml/kg/min. 4

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

Okres półtrwania bromku pankuroniowego w warunkach fizjologicznych wynosi 110 minut. Działanie zwiotczające utrzymuje się przez 45-60 minut po podaniu. W przypadku zastosowania dawki 0,05 mg/kg i osiągnięcia pełnego zwiotczenia, powrót do stanu, w którym obserwuje się 50% zwiotczenia, następuje po około 37 minutach. W tym punkcie czasowym stężenie leku w surowicy wynosi 0,2 µg/ml. 5

Farmakokinetyka w stanach patologicznych

Farmakokinetyka pankuronium ulega istotnym zmianom w różnych stanach chorobowych:

  • Niewydolność nerekokres półtrwania wydłuża się średnio do 257 minut, a względna objętość dystrybucji wzrasta do 0,24 l/kg
  • Zwężenie dróg żółciowych – okres półtrwania wydłuża się do około 270 minut, a względna objętość dystrybucji zwiększa się o około 50% (średnio 0,42 l/kg)
  • Marskość wątroby – okres półtrwania wydłuża się średnio do 208 minut, a względna objętość dystrybucji zwiększa się o około 50% (średnio 0,42 l/kg). Ponadto całkowity klirens leku ulega zmniejszeniu o około 22% w porównaniu do osób zdrowych

6

Farmakokinetyka w grupach specjalnych

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zwiększenie względnej objętości dystrybucji bromku pankuroniowego, która osiąga wartości w zakresie 0,21-0,32 l/kg. Zmiana ta może wymagać modyfikacji dawkowania preparatu Pancuronium Jelfa u starszych pacjentów. 7

Stan kliniczny Okres półtrwania (minuty) Względna objętość dystrybucji (l/kg) Zmiana klirensu
Pacjenci zdrowi 110 0,193 (0,18-0,3) Wartość referencyjna
Niewydolność nerek 257 0,24 Zmniejszony
Zwężenie dróg żółciowych 270 0,42 Zmniejszony
Marskość wątroby 208 0,42 Zmniejszony o 22%
Pacjenci w podeszłym wieku Wydłużony* 0,21-0,32 Zmniejszony*

* Dokładne wartości nie zostały określone w dostępnych danych

Znajomość parametrów farmakokinetycznych bromku pankuroniowego (Pancuronium Jelfa) oraz ich zmian w różnych stanach patologicznych ma istotne znaczenie kliniczne, pozwalając na dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta, szczególnie w przypadku pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, wątroby oraz osób w podeszłym wieku. 8

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl