Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olej rybi

Olej rybi, będący źródłem omega-3 kwasów tłuszczowych, jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Finomel (8,24–13,84 g w 1085–1820 ml), Finomel Peri (6,12–11,40 g w 1085–2020 ml), SmofKabiven extra Nitrogen i EF (2,2–11 g w 506–2531 ml), SmofKabiven Low Osmo Peripheral (4,5–13 g w 850–2500 ml) oraz SmofKabiven Nutribase (6–15 g w 1026–2565 ml). Aktualne dane kliniczne i charakterystyki produktów wskazują na brak wystarczających informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania tych preparatów u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Badania na zwierzętach są niewystarczające do oceny toksyczności reprodukcyjnej, a przenikanie składników do mleka ludzkiego jest potwierdzone jedynie dla niektórych preparatów (SmofKabiven Low Osmo Peripheral, Nutribase), jednak bez danych dotyczących wpływu na noworodka. W związku z tym, żywienie pozajelitowe z olejem rybim w tych okresach powinno być stosowane wyłącznie po starannym rozważeniu bilansu korzyści i ryzyka oraz pod ścisłym nadzorem medycznym, z monitorowaniem stanu klinicznego, parametrów biochemicznych oraz, w przypadku ciąży, stanu płodu.

Wpływ oleju rybiego na płodność, ciążę i laktację – informacje dla personelu medycznego

Olej rybi, bogaty w omega-3 kwasy tłuszczowe, stanowi składnik wielu preparatów do żywienia pozajelitowego. Jego zastosowanie w okresie płodności, ciąży i laktacji wymaga szczególnej uwagi lekarza. Poniższy artykuł zawiera szczegółowe informacje o wpływie oleju rybiego na wymienione stany fizjologiczne, na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających tę substancję.1 2

Olej rybi w składzie produktów do żywienia pozajelitowego

Olej rybi bogaty w omega-3 kwasy tłuszczowe występuje w następujących preparatach do żywienia pozajelitowego:

  • Finomel – w ilości 8,24 g w 1085 ml, 10,92 g w 1435 ml oraz 13,84 g w 1820 ml emulsji
  • Finomel Peri – w ilości 6,12 g w 1085 ml, 8,16 g w 1450 ml oraz 11,40 g w 2020 ml emulsji
  • SmofKabiven extra Nitrogen – w ilości 2,2 g w 506 ml, 4,4 g w 1012 ml, 6,6 g w 1518 ml, 8,8 g w 2025 ml oraz 11 g w 2531 ml emulsji
  • SmofKabiven extra Nitrogen EF – w identycznych ilościach jak SmofKabiven extra Nitrogen
  • SmofKabiven Low Osmo Peripheral – w ilości 4,5 g w 850 ml, 7,4 g w 1400 ml, 10 g w 1950 ml oraz 13 g w 2500 ml emulsji
  • SmofKabiven Nutribase – w ilości 6,0 g w 1026 ml, 9,0 g w 1539 ml, 12 g w 2052 ml oraz 15 g w 2565 ml emulsji

3 4 5 6 7 8

Wpływ oleju rybiego na ciążę

W literaturze medycznej oraz charakterystykach produktów leczniczych zawierających olej rybi, brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji u kobiet w ciąży. Należy zauważyć, że dane dotyczące zastosowania produktów typu Finomel, Finomel Peri, SmofKabiven extra Nitrogen, SmofKabiven extra Nitrogen EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral czy SmofKabiven Nutribase u kobiet w ciąży są ograniczone lub nie istnieją.9 10 11 12

W przypadku SmofKabiven Low Osmo Peripheral i SmofKabiven Nutribase dokumentacja również wskazuje na brak wystarczających danych dotyczących stosowania tych produktów u kobiet w ciąży. Dodatkowo zaznaczono, że badania przeprowadzone na zwierzętach są niewystarczające do oceny toksycznego wpływu tych produktów leczniczych na reprodukcję.13 14

Zalecenia dotyczące stosowania oleju rybiego w ciąży

Pomimo braku szczegółowych danych na temat bezpieczeństwa, należy pamiętać, że w niektórych przypadkach klinicznych odżywianie pozajelitowe może okazać się konieczne w czasie ciąży. W takich sytuacjach preparaty zawierające olej rybi powinny być podawane kobietom w ciąży tylko po dokładnym rozważeniu korzyści i potencjalnych zagrożeń.15 16

Podobne zalecenia dotyczą produktów SmofKabiven extra Nitrogen, SmofKabiven extra Nitrogen EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral oraz SmofKabiven Nutribase. Producenci tych preparatów również podkreślają, że mogą być one podawane kobietom w okresie ciąży wyłącznie po starannym rozważeniu konieczności podjęcia leczenia żywieniowego drogą pozajelitową.17 18 19 20

Wpływ oleju rybiego na laktację

Podobnie jak w przypadku ciąży, dane dotyczące przenikania składników zawierających olej rybi lub ich metabolitów do mleka ludzkiego są ograniczone. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania produktów takich jak Finomel, Finomel Peri, SmofKabiven extra Nitrogen i SmofKabiven extra Nitrogen EF u kobiet karmiących piersią.21 22 23 24

W przypadku produktów SmofKabiven Low Osmo Peripheral i SmofKabiven Nutribase producenci wyraźnie wskazują, że składniki i metabolity żywienia pozajelitowego przenikają do mleka ludzkiego. Niemniej jednak, brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania tych produktów u kobiet w okresie laktacji.25 26

Zalecenia dotyczące stosowania oleju rybiego podczas laktacji

W okresie laktacji może zaistnieć konieczność zastosowania żywienia pozajelitowego. Decyzja o zastosowaniu preparatów zawierających olej rybi u kobiet karmiących piersią powinna zostać podjęta po dokładnym rozważeniu bilansu korzyści i potencjalnych zagrożeń, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb pacjentki.27 28

Podobne stanowisko zajmują producenci SmofKabiven extra Nitrogen, SmofKabiven extra Nitrogen EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral oraz SmofKabiven Nutribase, którzy zalecają podawanie tych produktów kobietom karmiącym piersią wyłącznie po starannym rozważeniu potencjalnego ryzyka i korzyści.29 30 31 32

Wpływ oleju rybiego na płodność

W dostępnej literaturze medycznej oraz charakterystykach produktów leczniczych zawierających olej rybi brak jest odpowiednich danych na temat wpływu tej substancji na płodność zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Wszystkie analizowane produkty (Finomel, Finomel Peri, SmofKabiven extra Nitrogen, SmofKabiven extra Nitrogen EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral oraz SmofKabiven Nutribase) w swoich charakterystykach zawierają informację o braku odpowiednich danych dotyczących wpływu na płodność.33 34 35 36 37 38

Zalecenia dla lekarzy dotyczące informowania pacjentów

Lekarz podejmujący decyzję o zastosowaniu żywienia pozajelitowego z zawartością oleju rybiego u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

  1. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania produktów zawierających olej rybi u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.
  2. Żywienie pozajelitowe może być konieczne w okresie ciąży i laktacji, gdy inne metody odżywiania nie zapewniają odpowiedniej podaży składników odżywczych.
  3. Decyzja o zastosowaniu produktów zawierających olej rybi podejmowana jest po dokładnym rozważeniu potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z ich stosowaniem.
  4. Składniki i metabolity żywienia pozajelitowego zawierającego olej rybi mogą przenikać do mleka ludzkiego, jednak brak jest szczegółowych danych na temat ich wpływu na dziecko.
  5. Brak jest danych dotyczących wpływu oleju rybiego stosowanego w żywieniu pozajelitowym na płodność.

Monitorowanie pacjentek

Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią, otrzymujące żywienie pozajelitowe zawierające olej rybi, powinny być objęte szczególnym nadzorem medycznym. Zaleca się regularną kontrolę stanu klinicznego pacjentek, monitorowanie parametrów biochemicznych oraz ocenę stanu odżywienia. W przypadku kobiet w ciąży niezbędne jest również regularne monitorowanie stanu płodu oraz przebiegu ciąży.39 40

Podsumowanie informacji klinicznych

Podsumowując, należy podkreślić, że dane dotyczące stosowania produktów zawierających olej rybi u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz ich wpływu na płodność są ograniczone. Pomimo braku szczegółowych danych, preparaty te mogą być stosowane po dokładnym rozważeniu korzyści i potencjalnych zagrożeń, w sytuacjach gdy żywienie pozajelitowe jest niezbędne. Decyzja o zastosowaniu produktów z olejem rybim powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjentki oraz potencjalnych korzyści terapeutycznych.41 42

Konieczne są dalsze badania nad bezpieczeństwem i skutecznością stosowania oleju rybiego w żywieniu pozajelitowym u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz jego wpływu na płodność, aby dostarczyć bardziej szczegółowych danych klinicznych do podjęcia świadomych decyzji terapeutycznych.43

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl