Przedawkowanie
Octan hydrokortyzonu

Przedawkowanie octanu hydrokortyzonu

Octan hydrokortyzonu jako substancja aktywna jest stosowany w wielu preparatach leczniczych o różnych postaciach farmaceutycznych, w tym w maściach, czopkach oraz maściach do oczu. Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do różnych następstw klinicznych, zależnych od postaci leku, drogi podania oraz czasu ekspozycji na nadmierne dawki substancji. ^{1 2}

Ostre przedawkowanie

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających octan hydrokortyzonu, takich jak Hemkortin-HC oraz Oxycort A, brak jest szczegółowych danych dotyczących objawów ostrego przedawkowania tej substancji. Producenci nie notowali przypadków zatrucia, co może wskazywać na względnie niskie ryzyko wystąpienia ostrych objawów toksyczności przy stosowaniu tych preparatów zgodnie z zaleceniami. ^{3 4}

W przypadku postaci doodbytniczej, jaką są czopki Hemkortin-HC (10 mg + 10 mg), w razie przypadkowego połknięcia preparatu zaleca się wykonanie płukania żołądka. Jest to standardowa procedura mająca na celu usunięcie substancji leczniczej z przewodu pokarmowego przed jej wchłonięciem do krwiobiegu. ⁵

Długotrwałe przedawkowanie

Szczególne niebezpieczeństwo związane jest z długotrwałym, nieprawidłowym stosowaniem produktów zawierających octan hydrokortyzonu, zwłaszcza w przypadku form przeznaczonych do stosowania okulistycznego. Charakterystyka produktu leczniczego Oxycort A zawierającego 10 mg octanu hydrokortyzonu w 1 g maści do oczu wskazuje, że przy długotrwałym nieprawidłowym stosowaniu może wystąpić jaskra posteroidowa – poważne powikłanie okulistyczne będące konsekwencją przewlekłej ekspozycji tkanek oka na kortykosteroidy. ⁶

W przypadku rozpoznania jaskry posteroidowej, postępowanie terapeutyczne obejmuje dwa podstawowe elementy:

• Odstawienie wszystkich produktów leczniczych zawierających kortykosteroidy
• Wdrożenie odpowiedniego leczenia specjalistycznego ukierunkowanego na kontrolę ciśnienia wewnątrzgałkowego i zapobieganie uszkodzeniu nerwu wzrokowego

⁷

Różnice w przedawkowaniu różnych preparatów

Należy zauważyć, że ryzyko i konsekwencje przedawkowania octanu hydrokortyzonu mogą różnić się w zależności od konkretnego preparatu i jego składu. Na przykład, Hemkortin-HC w postaci maści i czopków zawiera oprócz octanu hydrokortyzonu (5 mg/g w maści, 10 mg w czopku) również jednowodny siarczan cynku (odpowiednio 5 mg/g w maści i 10 mg w czopku). ⁸

Z kolei Oxycort A w postaci maści do oczu zawiera oprócz octanu hydrokortyzonu (10 mg/g) również oksytetracyklinę w postaci chlorowodorku (10 mg/g). ⁹

Tabela objawów przedawkowania octanu hydrokortyzonu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających octan hydrokortyzonu należy wdrożyć odpowiednie postępowanie, zależne od drogi podania i objawów klinicznych:

• Przypadkowe połknięcie czopków doodbytniczych: zaleca się wykonanie płukania żołądka w celu eliminacji niewchłoniętej substancji leczniczej
• Jaskra posteroidowa: należy odstawić wszystkie preparaty zawierające kortykosteroidy i wdrożyć specjalistyczne leczenie okulistyczne
• Długotrwałe stosowanie miejscowe: w przypadku podejrzenia miejscowych lub ogólnoustrojowych działań niepożądanych należy rozważyć stopniowe odstawienie leku i konsultację specjalistyczną

^{10 11}

Warto podkreślić, że brak danych o przypadkach zatrucia octanem hydrokortyzonu w preparatach Hemkortin-HC oraz brak danych o ostrym przedawkowaniu w przypadku preparatu Oxycort A sugeruje, że ryzyko poważnych następstw przedawkowania przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami jest niskie. Niemniej jednak, jak w przypadku każdego leku, należy ściśle przestrzegać zalecanych dawek i czasu stosowania, zwłaszcza w odniesieniu do preparatów zawierających kortykosteroidy, które przy długotrwałym stosowaniu mogą powodować specyficzne działania niepożądane. ^{12 13}