Właściwości farmakokinetyczne
Naratryptan
Naratryptan po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 2-3 godzinach, z wartościami 8,3 ng/ml u kobiet (95% CI: 6,5-10,5 ng/ml) oraz 5,4 ng/ml u mężczyzn (95% CI: 4,7-6,1 ng/ml). Biodostępność wynosi odpowiednio 74% u kobiet i 63% u mężczyzn, jednak różnice te nie przekładają się na konieczność modyfikacji dawki ze względu na płeć. Objętość dystrybucji naratryptanu wynosi 170 litrów, a stopień wiązania z białkami osocza jest niski (29%), co może mieć znaczenie przy potencjalnych interakcjach lekowych. Klirens całkowity po podaniu dożylnym różni się płciowo: 470 ml/min u mężczyzn i 380 ml/min u kobiet, natomiast klirens nerkowy jest jednakowy i wynosi 220 ml/min, wskazując na aktywny transport kanalikowy. Substancja jest eliminowana głównie przez nerki – 50% w postaci niezmienionej i 30% jako nieaktywne metabolity, a okres półtrwania (t1/2) wynosi około 6 godzin.
Właściwości farmakokinetyczne naratryptanu
Wchłanianie i biodostępność
Po podaniu doustnym naratryptanu maksymalne stężenie w osoczu jest osiągane po 2-3 godzinach. Średnia wartość stężenia po zastosowaniu dawki 2,5 mg naratryptanu wykazuje różnice międzypłciowe – u kobiet wynosi 8,3 ng/ml (95% przedział ufności: 6,5 do 10,5 ng/ml), natomiast u mężczyzn 5,4 ng/ml (95% przedział ufności: 4,7 do 6,1 ng/ml).1
Biodostępność naratryptanu po podaniu doustnym również różni się w zależności od płci – wynosi 74% u kobiet i 63% u mężczyzn. Pomimo tych różnic, nie zaobserwowano odmienności w skuteczności i tolerancji leku u obojga płci, co eliminuje konieczność dostosowywania dawki w zależności od płci.2
Dystrybucja w organizmie
Naratryptan charakteryzuje się objętością dystrybucji wynoszącą 170 litrów. Istotną cechą farmakokinetyczną tego związku jest niewielki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący zaledwie 29%, co może mieć znaczenie dla przewidywania interakcji z innymi lekami silnie wiążącymi się z białkami.3
Metabolizm i biotransformacja
Naratryptan charakteryzuje się zróżnicowanym klirensem w zależności od płci. Po dożylnym podaniu naratryptanu, średni klirens wynosi 470 ml/min u mężczyzn i 380 ml/min u kobiet. Klirens nerkowy jest jednakowy dla obu płci i wynosi 220 ml/min, co jest wartością przewyższającą filtrację kłębuszkową. Wskazuje to na aktywny proces wydalania naratryptanu w kanalikach nerkowych.4
Substancja jest wydalana głównie przez nerki – 50% w postaci niezmienionej i 30% w formie nieaktywnych metabolitów. W warunkach in vitro naratryptan podlega metabolizmowi w ograniczonym stopniu, a proces ten jest katalizowany przez różne izoenzymy cytochromu P450. Ze względu na takie właściwości farmakokinetyczne, prawdopodobieństwo wystąpienia interakcji metabolicznych naratryptanu z innymi lekami jest niewielkie.5
Naratryptan nie wykazuje właściwości hamujących wobec enzymów cytochromu P450. Nie określono jednoznacznie, czy substancja może indukować ludzkie izoenzymy, jednak w badaniach na szczurach nie stwierdzono istotnego wpływu na ekspresję izoenzymów wątrobowego cytochromu P450.6
Eliminacja
Okres półtrwania (t1/2) naratryptanu w osoczu wynosi 6 godzin, co determinuje czas utrzymywania się substancji w organizmie.7
Farmakokinetyka w osobnych grupach pacjentów
Wpływ wieku
W przeprowadzonych badaniach klinicznych u zdrowych pacjentów w podeszłym wieku (n=12) zaobserwowano istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych w porównaniu z młodszymi uczestnikami badania. Klirens był mniejszy o około 26%, natomiast pole powierzchni pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC) było większe o 30% w porównaniu do wartości uzyskanych u zdrowych młodych pacjentów (n=12) w tym samym badaniu.8
Różnice międzypłciowe
Zarówno pole powierzchni pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC), jak i maksymalne stężenie naratryptanu w osoczu są mniejsze u mężczyzn o około 35% w porównaniu do kobiet. Różnica ta może wynikać z wpływu doustnych środków antykoncepcyjnych stosowanych przez kobiety. Pomimo tych różnic w parametrach farmakokinetycznych, nie stwierdzono istotnych różnic w skuteczności i tolerancji leku u obu płci, co eliminuje konieczność dostosowania dawki w zależności od płci.9
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Ze względu na fakt, że wydalanie nerkowe stanowi główną drogę eliminacji naratryptanu z organizmu, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może występować zwiększona ekspozycja na ten lek. W badaniu przeprowadzonym u pacjentów płci męskiej i żeńskiej z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 18 do 115 ml/min, n=15) w porównaniu z grupą zdrowych pacjentów (n=8, z dopasowaniem płci, wieku i masy ciała) wykazano, że:10
- Okres półtrwania naratryptanu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wydłuża się o około 80%
- Klirens naratryptanu zmniejsza się o około 50%
11
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Wątroba odgrywa stosunkowo mniejszą rolę w procesie eliminacji naratryptanu podanego doustnie w porównaniu z nerkami. W badaniu u pacjentów płci męskiej i żeńskiej z zaburzeniami czynności wątroby (stopień A lub B według klasyfikacji Child-Pugh, n=8) w porównaniu z grupą zdrowych pacjentów (z dopasowaniem płci, wieku i masy ciała) stwierdzono następujące zmiany parametrów farmakokinetycznych:12
- Wydłużenie okresu półtrwania o około 40%
- Zmniejszenie klirensu o około 30%
13
Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Czas do osiągnięcia Cmax | 2-3 godziny | Po podaniu doustnym |
| Cmax po dawce 2,5 mg | 8,3 ng/ml (kobiety) 5,4 ng/ml (mężczyźni) |
95% przedział ufności: 6,5-10,5 ng/ml (kobiety) 4,7-6,1 ng/ml (mężczyźni) |
| Biodostępność | 74% (kobiety) 63% (mężczyźni) |
Po podaniu doustnym |
| Objętość dystrybucji | 170 litrów | |
| Wiązanie z białkami osocza | 29% | Niski stopień wiązania |
| Klirens po podaniu dożylnym | 470 ml/min (mężczyźni) 380 ml/min (kobiety) |
|
| Klirens nerkowy | 220 ml/min | Jednakowy dla obu płci |
| Postać wydalania | 50% w postaci niezmienionej 30% jako nieaktywne metabolity |
Wydalanie głównie z moczem |
| Okres półtrwania (t1/2) | 6 godzin | |
| Zmiana klirensu u osób starszych | Zmniejszenie o 26% | W porównaniu do młodych dorosłych |
| Zmiana AUC u osób starszych | Zwiększenie o 30% | W porównaniu do młodych dorosłych |
| Zmiana AUC i Cmax ze względu na płeć | Mniejsze o 35% u mężczyzn | W porównaniu do kobiet |
| Zmiany w zaburzeniach czynności nerek | Wydłużenie t1/2 o 80% Zmniejszenie klirensu o 50% |
Klirens kreatyniny 18-115 ml/min |
| Zmiany w zaburzeniach czynności wątroby | Wydłużenie t1/2 o 40% Zmniejszenie klirensu o 30% |
Child-Pugh A lub B |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania