Przeciwwskazania stosowania
Kwas gadobenowy

Przeciwwskazania stosowania kwasu gadobenowego. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Kwas gadobenowy jest substancją aktywną należącą do paramagnetycznych środków kontrastowych zawierających gadolin, stosowanych w diagnostyce obrazowej metodą rezonansu magnetycznego. Na rynku substancja ta występuje w postaci soli dimegluminy jako gadobenian dimegluminy w produkcie leczniczym MultiHance o stężeniu 529 mg/ml (0,5 mmol/ml). Pomimo korzyści diagnostycznych związanych z zastosowaniem tego środka kontrastowego, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których jego podanie jest przeciwwskazane.¹

Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania kwasu gadobenowego

Istnieją dwie główne sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatu MultiHance zawierającego kwas gadobenowy jest absolutnie przeciwwskazane:²

• Nadwrażliwość na gadobenian dimegluminy – u pacjentów, u których stwierdzono uczulenie na substancję czynną (kwas gadobenowy w postaci gadobenianu dimegluminy), podanie preparatu MultiHance jest bezwzględnie przeciwwskazane
• Nadwrażliwość na substancje pomocnicze – przeciwwskazaniem jest również uczulenie na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w produkcie MultiHance
• Reakcje alergiczne na inne związki gadolinu – pacjenci, którzy w przeszłości doświadczyli jakichkolwiek reakcji alergicznych lub innych niepożądanych reakcji po podaniu innych pochodnych chelatowych gadolinu, nie powinni otrzymywać preparatu MultiHance

³

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej uwagi przed zastosowaniem kwasu gadobenowego

W celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta, lekarz kwalifikujący do badania z użyciem kwasu gadobenowego powinien przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny. Szczególną uwagę należy zwrócić na przebyte wcześniej reakcje na środki kontrastowe zawierające gadolin, nawet jeśli były to reakcje łagodne. Historia występowania jakichkolwiek niepożądanych reakcji po podaniu innych środków kontrastowych z grupy pochodnych chelatowych gadolinu stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do zastosowania preparatu MultiHance.⁴

Właściwości fizykochemiczne preparatu MultiHance i ich znaczenie kliniczne

MultiHance jest wodnym roztworem o osmolalności 1970 mOsm/kg (mierzonej w temperaturze 37°C) oraz lepkości 5,3 mPa.s (w temperaturze 37°C). Wysoka osmolalność roztworu, znacznie przewyższająca osmolalność osocza, może być czynnikiem ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u pacjentów z określonymi schorzeniami, dlatego należy zachować szczególną ostrożność przy kwalifikacji pacjenta do badania z użyciem tego środka kontrastowego.⁵

Decyzja kliniczna o zastosowaniu kwasu gadobenowego

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu kwasu gadobenowego lekarz powinien każdorazowo dokonać indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Należy pamiętać, że MultiHance jest dostępny w różnych objętościach (5 ml, 10 ml, 15 ml oraz 20 ml), co odpowiada różnym dawkom substancji czynnej: od 1670 mg (2,5 mmol) do 6680 mg (10 mmol) kwasu gadobenowego. Przy wyborze odpowiedniej objętości preparatu należy uwzględnić nie tylko masę ciała pacjenta i procedurę diagnostyczną, lecz również obecność przeciwwskazań i czynników ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.⁶

Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania kwasu gadobenowego

Przeciwwskazania do stosowania kwasu gadobenowego zawartego w preparacie MultiHance można streścić następująco:

• Potwierdzona nadwrażliwość na substancję czynną – gadobenian dimegluminy
• Potwierdzona nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu
• Wcześniejsze reakcje alergiczne lub niepożądane po podaniu jakiegokolwiek środka kontrastowego zawierającego gadolin

⁷

Przestrzeganie tych przeciwwskazań jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta podczas diagnostyki obrazowej z zastosowaniem kwasu gadobenowego. Przed każdorazowym podaniem preparatu MultiHance lekarz powinien zweryfikować, czy u pacjenta nie występują wymienione przeciwwskazania, a w przypadku ich stwierdzenia należy rozważyć alternatywne metody diagnostyczne lub zastosowanie środków kontrastowych o innym składzie chemicznym.⁸