Przedawkowanie
Ketotyfen

Przedawkowanie ketotyfenu

Ketotifen jest substancją stosowaną w leczeniu objawów alergii oraz w schorzeniach okulistycznych. Dostępny jest w postaci różnych form farmaceutycznych, w tym tabletek (Ketotifen WZF), syropu (Ketotifen HASCO) oraz kropli do oczu (Ketotifen Stulln, ZABAK). Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do szeregu objawów niepożądanych, które różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej i drogi podania leku.

Objawy przedawkowania

W przypadku przedawkowania ketotyfenu w postaci doustnej (tabletki, syrop) mogą wystąpić liczne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia. Głównymi objawami przedawkowania są zawroty głowy, nadmierne uspokojenie i senność, splątanie i dezorientacja, tachykardia, niedociśnienie tętnicze. W ciężkich przypadkach może dojść do zapaści krążeniowo-oddechowej, śpiączki, a zwłaszcza u dzieci – nadpobudliwości lub drgawek.^{1 2}

W przypadku preparatów okulistycznych (Ketotifen Stulln, ZABAK) ryzyko przedawkowania jest znacznie niższe. Nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania podczas stosowania okulistycznych postaci ketotyfenu. Badania kliniczne nie wykazały poważnych objawów podmiotowych ani przedmiotowych nawet po przypadkowym doustnym przyjęciu zawartości opakowania kropli do oczu.^{3 4}

Dawki toksyczne ketotyfenu

Z informacji zawartych w charakterystykach produktów leczniczych wynika, że nawet dawki do 20 mg ketotyfenu podanego doustnie nie powodowały poważnych objawów toksycznych w badaniach klinicznych. Jest to istotna informacja w kontekście potencjalnego przypadkowego spożycia zawartości opakowań kropli do oczu.^{5 6}

Przypadkowe przyjęcie doustne zawartości opakowania ketotyfenu w postaci kropli do oczu nie stanowi zazwyczaj istotnego zagrożenia:

• Ketotifen Stulln: spożycie zawartości butelki 10 ml odpowiada 2,5 mg ketotyfenu (125% zalecanej dawki dobowej dla 3-letniego dziecka podawanej doustnie)⁷
• ZABAK: spożycie zawartości butelki 5 ml odpowiada 1,25 mg ketotyfenu (60% zalecanej dawki dobowej dla 3-letniego dziecka podawanej doustnie)⁸

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania ketotyfenu należy zastosować leczenie objawowe. Postępowanie terapeutyczne obejmuje następujące działania:

• Jeśli lek został przyjęty w ciągu ostatniej godziny, zaleca się wywołanie wymiotów lub wykonanie płukania żołądka^{9 10}
• Podanie węgla aktywowanego może być korzystne^{11 12}
• W przypadku wystąpienia pobudzenia lub drgawek można podać krótko działające barbiturany lub benzodiazepiny^{13 14}
• W przypadku śpiączki należy zastosować oddychanie kontrolowane i leki podtrzymujące czynność układu krążenia¹⁵
• Zalecane jest monitorowanie czynności układu krążenia^{16 17}

Należy zaznaczyć, że ketotifen nie może być usuwany podczas dializy, co ogranicza możliwości eliminacji leku z organizmu w przypadku ciężkiego zatrucia.¹⁸

Tabela objawów przedawkowania ketotyfenu

Różnice między przedawkowaniem różnych postaci farmaceutycznych

Warto zwrócić uwagę na istotne różnice w ryzyku i konsekwencjach przedawkowania ketotyfenu w zależności od postaci farmaceutycznej:

Postaci doustne

Ketotifen w postaciach doustnych (tabletki Ketotifen WZF, syrop Ketotifen HASCO) w przypadku przedawkowania niesie większe ryzyko wystąpienia poważnych objawów niepożądanych wymagających interwencji medycznej.^{19 20}

Postaci okulistyczne

Ketotifen w kroplach do oczu (Ketotifen Stulln, ZABAK) w praktyce nie jest związany z istotnym ryzykiem przedawkowania, nawet w przypadku przypadkowego spożycia całej zawartości opakowania. Wynika to z niewielkiej całkowitej zawartości substancji czynnej w preparatach okulistycznych.^{21 22}

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie ketotyfenu wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalnie poważne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu krążenia. Postępowanie terapeutyczne obejmuje przede wszystkim leczenie objawowe, eliminację niewchłoniętej substancji z przewodu pokarmowego oraz odpowiednie monitorowanie funkcji życiowych pacjenta. Szczególnej uwagi wymagają dzieci, u których mogą wystąpić specyficzne objawy, takie jak nadpobudliwość i drgawki.^{23 24}

Ryzyko poważnego przedawkowania preparatów okulistycznych zawierających ketotifen jest znikome, nawet przy przypadkowym spożyciu całej zawartości butelki. Wyniki badań klinicznych nie wykazały poważnych objawów toksycznych nawet przy dawkach doustnych do 20 mg ketotyfenu.^{25 26}