Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Jeżówka

Jeżówka – wpływ na płodność, ciążę i laktację

Jeżówka (Echinacea) stanowi składnik wielu preparatów leczniczych stosowanych w medycynie, głównie ze względu na swoje immunomodulujące właściwości. W praktyce klinicznej szczególną uwagę należy zwrócić na bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających jeżówkę u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią.^{1 2 3}

Jeżówka a płodność

W dokumentacji medycznej preparatów zawierających jeżówkę (Echinacea) brak jest szczegółowych danych klinicznych odnoszących się do wpływu tej substancji na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Nie przeprowadzono odpowiednio kontrolowanych badań oceniających bezpieczeństwo i potencjalne działania niepożądane jeżówki w kontekście wpływu na zdolności rozrodcze.^{4 5 6}

Stosowanie jeżówki w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających jeżówkę u kobiet ciężarnych są bardzo ograniczone. Ze względu na brak odpowiednio kontrolowanych badań, które potwierdzałyby bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w okresie ciąży, nie zaleca się ich stosowania w tym szczególnym okresie życia kobiety.^{7 8 9}

W przypadku preparatu Syrop z babki lancetowatej i jeżówki Ziołowa Tradycja, który zawiera 2,5 g wyciągu gęstego z jeżówki (Echinaceae purpureae extractum spissum) na 100 g syropu, charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie podkreśla brak odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, co jest podstawą do niezalecania stosowania tego produktu u ciężarnych.¹⁰

Podobnie, w przypadku preparatu Traumeel S dostępnego w postaci maści i żelu, zawierającego Echinacea TM 0,15 g oraz Echinacea purpurea TM 0,15 g na 100 g produktu, brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania leku w czasie ciąży, co również stanowi podstawę do zachowania ostrożności i unikania stosowania tego preparatu u kobiet ciężarnych.¹¹

Preparat Limfodrenaż-Pascoe Basic w postaci kropli doustnych, zawierający Echinacea D3 0,03 g w 10 g produktu, również nie posiada danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży, co jest powodem niezalecania jego stosowania w tym okresie.¹²

Stosowanie jeżówki w okresie laktacji

Analogicznie do okresu ciąży, brak jest odpowiednio kontrolowanych badań oceniających bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających jeżówkę w okresie karmienia piersią. Z tego powodu nie zaleca się stosowania tych produktów leczniczych u kobiet karmiących.^{13 14 15}

W przypadku preparatu Syrop z babki lancetowatej i jeżówki Ziołowa Tradycja, charakterystyka produktu leczniczego wyraźnie wskazuje na brak odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet karmiących piersią, co stanowi podstawę do niezalecania stosowania tego produktu w okresie laktacji.¹⁶

W odniesieniu do preparatu Traumeel S, zarówno w postaci maści jak i żelu, brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania leku w czasie laktacji, co również uzasadnia zachowanie ostrożności i niezalecanie stosowania tych postaci leku u kobiet karmiących piersią.¹⁷

Z kolei w przypadku preparatu Limfodrenaż-Pascoe Basic w postaci kropli doustnych, podobnie jak w przypadku okresu ciąży, brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania produktu w okresie karmienia piersią, co stanowi podstawę do niezalecania jego stosowania przez matki karmiące.¹⁸

Zalecenia dla lekarzy

W praktyce klinicznej, lekarz powinien przekazać pacjentkom zainteresowanym stosowaniem preparatów zawierających jeżówkę w okresie ciąży lub karmienia piersią następujące informacje:

• Brak jest odpowiednio udokumentowanych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających jeżówkę u kobiet w ciąży
• Nie zaleca się stosowania preparatów zawierających jeżówkę w okresie ciąży ze względu na brak odpowiednich badań potwierdzających bezpieczeństwo ich stosowania
• Stosowanie preparatów zawierających jeżówkę w okresie karmienia piersią również nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania w tym okresie
• W przypadku konieczności zastosowania leczenia z wykorzystaniem składników o podobnym działaniu, należy rozważyć alternatywne preparaty o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży i laktacji

^{19 20 21}

Należy podkreślić, że decyzja o stosowaniu jakichkolwiek preparatów leczniczych w okresie ciąży lub karmienia piersią powinna być zawsze podejmowana po dokładnej analizie stosunku potencjalnych korzyści do ryzyka, a w przypadku jeżówki, ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa, należy rozważyć alternatywne metody leczenia o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w tych szczególnych okresach życia kobiety.^{22 23 24}

Podsumowanie informacji dla pacjentek

Lekarz powinien przekazać pacjentkom następujące kluczowe informacje dotyczące stosowania preparatów zawierających jeżówkę:

• Preparaty zawierające jeżówkę nie są zalecane do stosowania w okresie planowania ciąży, w trakcie ciąży oraz podczas karmienia piersią
• Jeśli pacjentka stosuje preparaty zawierające jeżówkę i planuje ciążę, powinna poinformować o tym lekarza
• W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania preparatów zawierających jeżówkę, należy niezwłocznie przerwać ich stosowanie i skonsultować się z lekarzem
• Przed rozpoczęciem karmienia piersią należy odstawić preparaty zawierające jeżówkę

^{25 26 27}

Ze względu na rozpowszechnienie preparatów zawierających jeżówkę jako produktów dostępnych bez recepty (OTC) oraz suplementów diety, należy szczególnie uczulić pacjentki na zwracanie uwagi na skład stosowanych preparatów i konsultowanie się z lekarzem lub farmaceutą przed ich użyciem w okresie planowania ciąży, ciąży lub karmienia piersią.^{28 29 30}